Nằm án ngữ Quốc lộ 9, sân bay Tà Cơn sở hữu vị thế chiến lược quan trọng về mặt quân sự, được quân đội Mỹ xem như tấm bình phong che chắn cho khu vực phòng thủ phía Đông đường 9, đồng thời là bàn đạp cho các cuộc hành quân càn quét trên bộ. Đây là một trong những di tích lịch sử tiêu biểu tại tỉnh Quảng Trị.
Vị thế chiến lược của sân bay Tà Cơn
Sân bay Tà Cơn được trang bị đầy đủ các loại vũ khí hiện đại và tối tân nhất thời bấy giờ, với nhiều hệ thống công sự dày đặc và một sân bay cỡ lớn có diện tích khoảng 10.000 mét vuông. Đường băng được lát bằng hàng nghìn tấn ri nhôm và ri sắt, đủ sức tiếp nhận các loại máy bay vận tải hạng nặng.
Trong chiến tranh, sân bay Tà Cơn được quân đội Mỹ sử dụng như một bàn đạp cho các cuộc hành quân trên không, các máy bay trinh sát kiểm tra, chỉ điểm cho nhiều hoạt động đánh phá, ngăn chặn và cắt đứt các tuyến đường Hồ Chí Minh. Sau bốn cuộc tiến công giải phóng Khe Sanh của quân giải phóng, ngày 9 tháng 7 năm 1968, lá cờ chiến thắng của quân ta tung bay trên cứ điểm sân bay Tà Cơn, kết thúc chiến dịch Đường 9-Khe Sanh thắng lợi vang dội.
Hiện vật trưng bày tại di tích
Hiện nay, tại khu di tích sân bay Tà Cơn đang trưng bày nhiều hiện vật quân sự lớn như máy bay C-130, CH-47 Chinook, UH-1A, xe tăng M48, M41, M113, pháo 155mm cùng nhiều vỏ bom, đạn các loại. Trong đó, nổi bật là máy bay vận tải hạng nặng C-130 mang số hiệu 532, từng tham chiến tại Tà Cơn và được bàn giao cho Ban Quản lý di tích vào năm 2012.
Bên cạnh các hiện vật trưng bày ngoài trời, khu di tích còn một nhà Bảo tàng với hàng trăm hiện vật có giá trị về lịch sử và khoa học. Du khách có thể chiêm ngưỡng những loại máy bay nguyên bản mà quân đội Mỹ từng sử dụng trên chiến trường Khe Sanh, cùng nhiều quân dụng, dụng cụ trong bếp ăn dã chiến của lính Mỹ.
Điểm nhấn mới: Máy bay C-119
Đầu năm 2026, một hiện vật quý là máy bay C-119 được đưa từ sân bay Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai về trưng bày tại Di tích quốc gia sân bay Tà Cơn. Máy bay C-119 từng được quân đội Mỹ sử dụng rộng rãi trong chiến tranh, tham chiến trên tuyến đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh, trong đó có chiến trường Quảng Trị.
Ông Nguyễn Viết Minh, Phó trưởng Ban quản lý Di tích Sân bay Tà Cơn và Nhà tù Lao Bảo (Bảo tàng tỉnh Quảng Trị), cho biết: "Máy bay C-119 vừa đưa vào trưng bày tại di tích Sân bay Tà Cơn được đánh giá là chiếc máy bay vận tải quân sự gần như nguyên vẹn nhất còn sót lại sau chiến tranh. Điều đặc biệt, chiếc máy bay này có bộ phận tác chiến điện tử có thể bay cả ngày cả đêm nên rất quan trọng đối với quân đội Mỹ".
Việc bổ sung máy bay C-119 sẽ giúp tăng số lượng hiện vật trưng bày ngoài trời, qua đó tái hiện chân thực hơn diện mạo một sân bay quân sự thời chiến, đồng thời làm phong phú bộ sưu tập hiện vật kỹ thuật quân sự quy mô lớn tại di tích. Ông Nguyễn Viết Minh chia sẻ thêm: "Trưng bày máy bay C-119 và các hiện vật nhằm góp phần gìn giữ, bảo tồn và tôn tạo giá trị lịch sử, văn hóa của di tích chiến tranh, giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý thức bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, tạo điểm nhấn, thu hút khách du lịch đến tham quan và tìm hiểu lịch sử tại di tích quốc gia sân bay Tà Cơn".
Điểm đến du lịch hấp dẫn
Sân bay Tà Cơn trở thành di tích quốc gia từ năm 1986, là điểm đến không thể thiếu trong tour du lịch thăm lại chiến trường xưa ở xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị. Hiện di tích này mỗi năm đón hơn 20.000 lượt khách, trong đó hơn một nửa là khách quốc tế. Du khách đến tham quan không chỉ được tìm hiểu về lịch sử hào hùng của dân tộc mà còn có cơ hội chiêm ngưỡng những hiện vật quý giá, góp phần giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước.
