Trong những năm qua, các cấp ủy đảng và chính quyền thành phố Cần Thơ đã triển khai hiệu quả các chủ trương, nghị quyết của Đảng và Nhà nước về bảo tồn, khôi phục và phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số. Các hoạt động này được thực hiện một cách thiết thực, góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế-xã hội, đảm bảo an ninh-quốc phòng và thực hiện tốt chính sách dân tộc, đồng thời hỗ trợ mục tiêu giảm nghèo bền vững tại địa phương.
Công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống
Để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số, thành phố Cần Thơ đã chỉ đạo các ngành chức năng tiến hành khảo sát, kiểm kê và sưu tầm nhạc cụ, hiện vật cùng các vật dụng sinh hoạt hàng ngày của đồng bào dân tộc Khmer và Hoa. Một trong những hoạt động nổi bật là bảo tồn Lễ hội Đấu Đèn, một phần không thể thiếu trong Tết Nguyên tiêu của người Hoa.
Đoàn nghệ thuật Khmer và Trung tâm Văn hóa đã hỗ trợ các Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú người dân tộc thiểu số trong việc lưu truyền và phổ biến các hình thức sinh hoạt văn hóa truyền thống. Các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn và truyền dạy nghệ thuật truyền thống của dân tộc Khmer và Hoa được tổ chức thường xuyên, nhằm đào tạo lực lượng kế thừa.
Đầu tư cơ sở hạ tầng và thiết chế văn hóa
Thành phố đặc biệt quan tâm đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa và công trình cơ sở hạ tầng phục vụ tổ chức lễ hội, như khán đài, bờ kè đường đua ghe Ngo, khu du lịch văn hóa lễ hội truyền thống cồn Mỹ Phước, khu tổ chức Lễ hội Cúng Phước Biển và nhiều công trình khác.
Trong lĩnh vực nghiên cứu, phục hồi và bảo tồn văn hóa phi vật thể, ngành văn hóa thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn truyền dạy nhạc cụ Tàu lầu cấu, mở lớp dạy múa cho Câu lạc bộ Múa Gáo dừa (dân tộc Khmer) tại xã Phú Tâm, và tổ chức tập luyện, biểu diễn các trích đoạn cải lương tuồng cổ Triều Châu cho Câu lạc bộ Nghệ thuật sân khấu hát tuồng Triều Châu (dân tộc Hoa) ở phường Vĩnh Châu. Ngoài ra, thành phố còn đầu tư sân khấu, trang phục và nhạc cụ cho Câu lạc bộ văn nghệ chùa Chén Kiểu, đồng thời dàn dựng các chương trình biểu diễn như múa Rôbăm, múa Gáo, múa trống Sadăm và hòa tấu nhạc ngũ âm.
Lễ hội văn hóa truyền thống đặc sắc
Các lễ hội văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số tại Cần Thơ được tổ chức với nhiều nội dung phong phú, hấp dẫn và mang đậm bản sắc dân tộc. Hiện nay, trên địa bàn có 14 lễ hội thuộc loại hình văn hóa truyền thống, được tổ chức phù hợp với thuần phong mỹ tục và điều kiện kinh tế địa phương, tạo không khí lành mạnh, thu hút đông đảo du khách.
Tết cổ truyền Chôl-Chnăm-Thmây của đồng bào Khmer cùng tục đắp núi cát, Lễ hội Ook-Om-Bok và đua ghe Ngo diễn ra vào ngày 14-15 tháng 10 âm lịch hàng năm là những sự kiện tiêu biểu. Đặc biệt, Tết Chôl-Chnăm-Thmây là dịp để Phật tử và sư sãi thể hiện sự đoàn kết trong việc chăm lo các ngôi chùa, trung tâm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của đồng bào Khmer. Lễ hội Ook-Om-Bok (cúng trăng) và đua ghe Ngo đã được Tổ chức Guinness Việt Nam trao kỷ lục về số lượng ghe Ngo và vận động viên đông nhất.
Phối hợp triển khai các dự án bảo tồn
Ông Lâm Hoàng Mẫu, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Cần Thơ, cho biết thành phố luôn quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và trình độ dân trí của đồng bào dân tộc thiểu số. Ông nhấn mạnh: “Là cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa dân tộc, chúng tôi rất quan tâm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Hiện nay, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận một số di sản văn hóa phi vật thể như múa Rôbăm, sân khấu Dù kê của đồng bào Khmer.”
Để làm tốt hơn, Sở Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố tiếp tục triển khai Dự án “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2 từ năm 2025-2030, theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ.
Thành phố Cần Thơ đã và đang triển khai nhiều giải pháp hiệu quả nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, để văn hóa thực sự trở thành “nền tảng tinh thần” và “động lực” phát triển đất nước.
Bài và ảnh: CAO TRÍ
