Cách đây 80 năm, ngày 3/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 58 quy định về cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ, trong đó có Nha Dân tộc thiểu số. Đây là cơ quan quản lý nhà nước đầu tiên về lĩnh vực công tác dân tộc của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, với chức năng, nhiệm vụ “Xem xét các vấn đề chính trị và hành chính thuộc về các dân tộc thiểu số trong nước và thắt chặt tình thân thiện giữa các dân tộc sống trên đất Việt Nam”.
Hành trình 80 năm xây dựng và phát triển
Ngay sau khi thành lập, Nha Dân tộc thiểu số đã tổ chức thực hiện công tác vận động đồng bào các dân tộc nhận rõ âm mưu chia rẽ của kẻ thù, tập hợp nhân dân tham gia các tổ chức, đoàn thể, đẩy mạnh tăng gia sản xuất, bảo vệ cơ sở cách mạng. Nhờ đó, vùng dân tộc thực sự trở thành chỗ dựa vững chắc của Đảng và Chính phủ. Quyết định số 1491/QĐ-TTg ngày 14/10/2008 của Thủ tướng Chính phủ đã chọn ngày 3/5 là Ngày truyền thống của cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc.
Phát biểu tại chương trình kỷ niệm, Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang nhấn mạnh: Ngày 1/3/2025, Bộ Dân tộc và Tôn giáo lần đầu tiên được thành lập trên cơ sở hợp nhất Ủy ban Dân tộc và chức năng, nhiệm vụ về quản lý tôn giáo của Bộ Nội vụ. Đây là kết quả của hành trình đổi mới bước vào kỷ nguyên mới, cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy; đồng thời thể hiện sâu sắc sự quan tâm của Đảng, Nhà nước với công tác dân tộc và tôn giáo để vừa bảo đảm công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo đạt hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, vừa thúc đẩy các phong trào, hoạt động trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo, phát huy hơn nữa đóng góp của các dân tộc, các tôn giáo cho sự nghiệp cách mạng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Vai trò của cộng đồng dân tộc thiểu số trong sự phát triển đất nước
Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang cũng bày tỏ tình cảm chân thành và cảm ơn sâu sắc tới các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động làm công tác dân tộc ở Trung ương và địa phương qua các thời kỳ về những đóng góp to lớn cho ngành quản lý nhà nước về công tác dân tộc thời gian qua. Bộ trưởng nhấn mạnh: Cộng đồng 53 dân tộc thiểu số với dân số hơn 14,7 triệu người, chiếm khoảng 14,6% dân số cả nước, là một bộ phận không thể tách rời và là “máu thịt” của dân tộc Việt Nam. Đầu tư phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là đầu tư phát triển bền vững đất nước, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, là yếu tố nền tảng để bảo đảm đại đoàn kết dân tộc.
Nhiệm vụ trọng tâm trong kỷ nguyên mới
Bước vào kỷ nguyên mới, để phát triển đột phá, tăng tốc toàn diện, hiện thực hóa khát vọng xây dựng nước Việt Nam giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng, hạnh phúc, Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang cho rằng: Bộ Dân tộc và Tôn giáo cần chủ động phối hợp với các ban, bộ, ngành và cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.
Trong đó, tập trung vào thực hiện tốt các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ về công tác dân tộc, trọng tâm là Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Kết luận số 65/KL-TW ngày 30/10/2019 của Bộ Chính trị khóa XII về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc trong tình hình mới. Đổi mới tư duy xây dựng và thực hiện chính sách dân tộc gắn với việc kiên trì, nhất quán thực hiện nguyên tắc “Bảo đảm các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tương trợ cùng phát triển. Thúc đẩy tính tích cực, ý chí tự lực, tự cường của đồng bào các dân tộc trong phát triển kinh tế-xã hội, vươn lên thoát nghèo và giảm nghèo đa chiều bền vững”.
Thực hiện được nội dung trên cũng chính là thực hiện được chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi gặp gỡ các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số ngày 20/4, đó là yêu cầu công tác dân tộc phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước; tiếp tục đổi mới căn bản tư duy; trọng tâm không chỉ là hỗ trợ, mà phải chuyển mạnh sang tạo điều kiện để phát triển, trao cơ hội để người dân vươn lên, cải thiện đời sống một cách bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển và bảo đảm bình đẳng thực chất.
Các giải pháp cụ thể
Đặc biệt, cần thực hiện tốt Chiến lược và Chương trình hành động về công tác dân tộc giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, gắn với quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của các vùng, các địa phương; tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về công tác dân tộc, trọng tâm là nghiên cứu, đề xuất xây dựng Luật Dân tộc khi hội tụ đủ điều kiện. Thực hiện tốt Nghị quyết số 424/NQ-CP ngày 30/12/2025 của Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035.
Huy động mọi nguồn lực hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế-xã hội, xây dựng nông thôn mới ở vùng dân tộc và miền núi; quy hoạch, sắp xếp, phân bổ lại hợp lý dân cư, nguồn nhân lực theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển bền vững. Đẩy mạnh phát triển sản xuất hàng hóa, tích cực xóa đói, giảm nghèo nhanh và bền vững; chú trọng công tác giáo dục-đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe. Làm tốt công tác nghiên cứu, sưu tầm, giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp trong văn hóa các dân tộc. Đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực công tác dân tộc, tôn giáo. Xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn ngày càng trong sạch, vững mạnh. Thực hiện tốt chính sách tín ngưỡng và tôn giáo, giữ vững an ninh, quốc phòng ở vùng dân tộc và miền núi. Kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế-xã hội với bảo đảm an ninh, quốc phòng; ngăn chặn, đấu tranh có hiệu quả hoạt động lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để phá hoại khối đoàn kết các dân tộc.
