Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP, trưởng thôn và tổ trưởng tổ dân phố phải là công dân Việt Nam thường trú tại xã, phường, đặc khu từ 21 tuổi trở lên, ưu tiên người trong độ tuổi lao động, có sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ. Người này cần có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu, uy tín trong cộng đồng, được nhân dân tín nhiệm; bản thân và gia đình chấp hành tốt chủ trương, pháp luật.
Yêu cầu về năng lực và trình độ
Trưởng thôn phải có kiến thức văn hóa, năng lực tổ chức nhân dân thực hiện công việc tự quản và nhiệm vụ cấp trên giao. Chính phủ khuyến khích chọn người có trình độ chuyên môn phù hợp. Đặc biệt, trưởng thôn cần có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo. Người này không được trong thời gian bị xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chấp hành án.
Quy định cụ thể tại các địa phương
Hà Nội
Hà Nội khống chế tuổi tối đa của trưởng thôn, tổ trưởng không quá 70; trường hợp đặc biệt trên 70 do UBND xã xem xét. Về trình độ, yêu cầu tốt nghiệp THPT và có trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên phù hợp. Nếu địa bàn khó khăn về nhân sự hoặc có yếu tố đặc thù, UBND xã có thể quyết định người có trình độ phù hợp nhưng đảm bảo uy tín, sức khỏe, năng lực.
Hưng Yên
Theo Quy định 541-QĐ/TU, Hưng Yên đưa ra 4 tiêu chuẩn chung: chính trị tư tưởng; phẩm chất đạo đức, lối sống, kỷ luật, uy tín; năng lực; sức khỏe, độ tuổi. Tuổi tối thiểu là 21, ưu tiên người trong độ tuổi lao động. Tuổi tham gia lần đầu không quá 62 với nam, 58 với nữ; thời gian giữ chức vụ tối đa không quá 67 với nam, 63 với nữ. Trưởng thôn cần tốt nghiệp THPT và không trong diện bị giải quyết tố cáo, khiếu nại kỷ luật, điều tra hay truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tình hình sáp nhập và chế độ chính sách
Hiện 34 tỉnh thành đã hoàn thành phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố, đang lấy ý kiến cử tri. Về chế độ cho cán bộ dôi dư sau sáp nhập, Chỉ thị 21 và Nghị định 154 quy định chính sách cho cán bộ chuyên trách dôi dư do tinh giản biên chế. Riêng cán bộ không chuyên trách mới được quy định tại Nghị định 185, theo đó UBND và HĐND tỉnh căn cứ ngân sách địa phương để quyết định phụ cấp phù hợp cho từng chức danh, bao gồm trưởng thôn, phó trưởng thôn.
