Việc Luật Việc làm 2025 bổ sung nguyên tắc quản lý quỹ bảo hiểm thất nghiệp theo hướng công khai, minh bạch sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để các cơ quan liên quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình.
Nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp online
Tại tọa đàm "Giải pháp ngăn chặn trục lợi, tăng tính tuân thủ trong thực thi bảo hiểm thất nghiệp", Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội Vũ Thị Thanh Liễu cho biết, theo Luật Việc làm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành, người lao động hiện có thể thực hiện thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp theo hai hình thức: nộp hồ sơ trực tiếp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm hoặc nộp trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Đối với hình thức trực tuyến, người lao động chỉ cần đăng nhập bằng tài khoản VNeID, kê khai đầy đủ thông tin cá nhân theo yêu cầu của hệ thống và tải lên giấy tờ chứng minh việc chấm dứt hợp đồng lao động hoặc chấm dứt việc làm. Dữ liệu về quá trình tham gia bảo hiểm thất nghiệp đã được liên thông trên hệ thống nên người lao động không còn phải nộp bản chụp sổ bảo hiểm xã hội như trước đây.
Sau khi hồ sơ được gửi thành công, Trung tâm Dịch vụ việc làm sẽ tiếp nhận, thẩm định và giải quyết nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Một điểm mới đáng chú ý được bà Liễu thông tin là người lao động nộp hồ sơ trực tuyến cũng có thể thực hiện trực tuyến các thủ tục tiếp theo như thông báo tình trạng tìm kiếm việc làm hằng tháng hoặc đề nghị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đã có việc làm mới.
"Tuy nhiên, điều này chỉ áp dụng đối với những trường hợp đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trực tuyến ngay từ đầu. Nếu người lao động nộp hồ sơ trực tiếp thì các thủ tục phát sinh sau đó cũng phải thực hiện trực tiếp, bởi cơ quan giải quyết không có dữ liệu điện tử để xử lý trên hệ thống", bà Liễu nhấn mạnh.
Theo Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, việc triển khai các dịch vụ trực tuyến giúp người lao động giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong quá trình giải quyết hồ sơ. Người lao động có thể chủ động theo dõi tình trạng xử lý hồ sơ, biết hồ sơ đã được tiếp nhận hay chưa, có thiếu thông tin hay bị từ chối hay không thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Minh bạch trong sử dụng Quỹ bảo hiểm thất nghiệp
Bên cạnh việc đẩy mạnh số hóa thủ tục, Luật Việc làm 2025 cũng quy định nguyên tắc quản lý Quỹ bảo hiểm thất nghiệp phải bảo đảm công khai, minh bạch, sử dụng đúng mục đích và an toàn quỹ.
Về vấn đề này, TS Phạm Ngọc Toàn, Giám đốc Trung tâm thông tin phân tích, dự báo chiến lược và dịch vụ công, cho biết đây là một quy định rất quan trọng. Hiện nay, thị trường lao động Việt Nam đang có xu hướng chuyển dịch từ khu vực phi chính thức sang khu vực chính thức, đồng nghĩa với việc số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp và quy mô quỹ sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.
Điều đó đòi hỏi công tác quản lý quỹ phải ngày càng minh bạch, công khai và có trách nhiệm giải trình cao hơn.
Việc Luật Việc làm 2025 bổ sung nguyên tắc quản lý quỹ theo hướng công khai, minh bạch sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để các cơ quan liên quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình.
"Không chỉ cơ quan quản lý lao động hay cơ quan bảo hiểm xã hội, mà cả các cơ quan giám sát như Quốc hội, HĐND, cơ quan thanh tra, kiểm tra cũng có thêm căn cứ để theo dõi, đánh giá và giám sát việc sử dụng quỹ", ông Toàn chia sẻ.
Bên cạnh đó, quy định này cũng gắn chặt với quá trình chuyển đổi số trong quản lý nhà nước. Theo ông Toàn, muốn nâng cao hiệu quả giám sát, các cơ quan phải có đầy đủ thông tin và dữ liệu kịp thời.
Khi các hệ thống dữ liệu được số hóa, tích hợp và liên thông, việc theo dõi dòng tiền, đối tượng thụ hưởng và quá trình thực hiện chính sách sẽ minh bạch hơn, giảm tình trạng thông tin phân tán hoặc chậm cập nhật.
"Từ góc độ quản lý, những quy định mới sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan thực thi, đồng thời tạo điều kiện để hoạt động giám sát được thực hiện thực chất hơn. Qua đó, quỹ bảo hiểm thất nghiệp sẽ được quản lý hiệu quả, sử dụng đúng mục đích và bảo đảm an toàn trong dài hạn", ông Toàn nhấn mạnh.
