Sáng ngày 2 tháng 5, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã có cuộc gặp gỡ báo chí, công bố các định hướng chiến lược nhằm đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản bước vào giai đoạn phát triển mới. Một trong những điểm nhấn quan trọng là cam kết đảm bảo an ninh năng lượng và hỗ trợ vận hành các dự án trọng điểm.
Cam kết về năng lượng và thương mại
Hai bên nhất trí sớm triển khai các dự án thuộc Sáng kiến Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á (POWERR ASIA), do Thủ tướng Takaichi Sanae khởi xướng trong khuôn khổ Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC). Theo đó, Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn - nhà máy lọc dầu lớn nhất Việt Nam. Thủ tướng Nhật Bản nhấn mạnh đây là dự án tiên phong theo sáng kiến này.
Về kinh tế, hai thủ tướng thống nhất các biện pháp thúc đẩy dòng vốn đầu tư và thương mại. Mục tiêu đưa vốn đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD mỗi năm, khuyến khích đầu tư công nghệ cao gắn với chuyển giao công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp Việt đầu tư tại Nhật Bản và tham gia dự án chính phủ Nhật. Về thương mại, hai nước đặt mục tiêu kim ngạch song phương đạt 60 tỷ USD vào năm 2030. Trước mắt, thúc đẩy mở cửa thị trường cho nông sản, như bưởi da xanh của Việt Nam và nho của Nhật Bản.
Hợp tác ODA và các lĩnh vực mũi nhọn
Hai bên cam kết tăng cường hợp tác ODA, bảo đảm an ninh kinh tế, năng lượng, lương thực, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược. Trong giai đoạn tới, Việt Nam và Nhật Bản quyết tâm cụ thể hóa hợp tác trong các lĩnh vực mũi nhọn như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh (AI), bán dẫn và công nghệ vũ trụ. Ưu tiên hàng đầu là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung. Dự kiến, Ủy ban hỗn hợp về hợp tác khoa học - công nghệ sẽ họp vào năm 2026 và sớm tổ chức các sự kiện trao đổi công - tư về công nghệ cao để kết nối doanh nghiệp hai nước.
Thành tựu kinh tế năm 2025
Năm 2025, quan hệ kinh tế Việt Nam - Nhật Bản ghi nhận cột mốc kỷ lục. Lần đầu tiên, kim ngạch thương mại song phương vượt 50 tỷ USD. Về đầu tư, dòng vốn Nhật Bản vào Việt Nam tăng gần 4 tỷ USD với gần 300 dự án mới, tập trung vào bán dẫn, chuyển đổi số và năng lượng tái tạo. Hợp tác ODA tăng thêm hơn 600 triệu USD, giúp Nhật Bản tiếp tục là nhà cung cấp viện trợ phát triển lớn nhất và đối tác số một về hợp tác lao động của Việt Nam.
