Nghị định 141 sửa đổi chính sách thuế và quản lý thuế đã nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế cho cá nhân, hộ kinh doanh lên 1 tỉ đồng/năm. Quy định ban hành ngày 29/4 nhưng có hiệu lực từ 1/1/2026, khiến nhiều hộ kinh doanh lúng túng vì đã kê khai theo ngưỡng cũ trong quý 1.
Bà Cẩm Tú, kinh doanh văn phòng phẩm tại TP.HCM, thắc mắc: Hộ kinh doanh của bà có doanh thu 700-800 triệu đồng/năm, đã kê khai thuế quý 1 theo nhóm 2 (doanh thu 500 triệu đến 3 tỉ). Với quy định mới, bà hỏi liệu hộ có xuống nhóm 1 và không phải đóng thuế? Bà cũng băn khoăn về việc kê khai quý 2 và cách xử lý số thuế đã kê khai nhưng chưa nộp. Bà mong muốn thủ tục điều chỉnh đơn giản, không phức tạp.
Ông Hai Thành, chủ hộ sản xuất nước uống đóng chai tại xã Bình Lợi (TP.HCM), đã nộp tờ khai và đóng thuế quý 1 theo nhóm 3. Ông hỏi liệu có được hoàn lại khoản đã nộp hay không và thủ tục hoàn tiền ra sao. Ông cũng lo lắng về việc kê khai hóa đơn đầu vào và khấu trừ thuế, khi hệ thống thuế thường xuyên cảnh báo rủi ro.
Ông Chí Đạt, kinh doanh thời trang tại TP.HCM, cho rằng các hộ đã kê khai quý 1 sẽ phải "nhảy nhóm". Ông mong chờ hướng dẫn từ cơ quan thuế để chỉnh sửa tờ khai quý 2, đồng thời đặt vấn đề về khấu trừ thuế GTGT và thuế TNCN đối với hóa đơn bán lẻ đã xuất.
Chuyên gia hướng dẫn khai bổ sung
Chuyên gia thuế Thanh Nguyễn, tư vấn độc lập tại TP.HCM, cho biết sau Nghị định 141, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỉ đồng cần điều chỉnh kê khai. Nếu đã nộp thuế quý 1, cần làm tờ khai bổ sung điều chỉnh doanh thu, tiền thuế về 0 hoặc công văn xin hủy tờ khai, số thuế đã nộp sẽ được bù trừ vào quyết toán năm 2026. Nếu chưa nộp thuế, làm tờ khai bổ sung và không cần nộp. Hộ chưa kê khai phải nộp tờ khai và thuế quý 1 chậm nhất ngày 4/5.
Bà Thanh Nguyễn lưu ý: Tờ khai bổ sung chỉ thực hiện khi tờ khai quý 1 đã được cơ quan thuế chấp nhận. Nếu tờ khai ở trạng thái tiếp nhận, hộ chưa thể nộp bổ sung. Thao tác thực hiện trên hệ thống eTax, vào mục tra cứu hồ sơ khai thuế.
Quy định về hoàn thuế và bù trừ
Luật sư Trương Quang Tuấn, Công ty luật TNHH Tâm Hải, giải thích: Theo Nghị định 141, nếu hộ kinh doanh tự xác định doanh thu năm từ 1 tỉ đồng trở xuống nhưng đã kê khai và nộp thuế theo mức cũ, số tiền này được xử lý theo quy định về tiền thuế nộp thừa (bù trừ, hoàn trả hoặc kiêm bù trừ) tại Điều 12 Nghị định 68. Thủ tục hoàn thuế nộp thừa thực hiện qua tờ khai mẫu số 01 (đối với hộ nộp thuế trên doanh thu) hoặc mẫu số 02 (hộ nộp thuế trên lợi nhuận) theo Thông tư 18/2026 của Bộ Tài chính.
Luật sư Tuấn đánh giá Nghị định 141 là kịp thời, thể hiện sự lắng nghe của Chính phủ, giúp giải phóng nghĩa vụ thuế cho tiểu thương nhỏ lẻ. Việc nâng ngưỡng lên 1 tỉ đồng giúp nhóm 1 và 2 (nhóm yếu thế) được ưu tiên. Nhóm 3 cũng hưởng lợi gián tiếp: khi mua nguyên vật liệu từ hộ có doanh thu dưới 1 tỉ, được lập bảng kê hợp pháp mà không cần hóa đơn, mở rộng phạm vi thu mua và hợp thức hóa chi phí đầu vào.
Luật sư nhấn mạnh: "Mục tiêu năm nay không phải thu đúng, thu đủ từng đồng ngay lập tức, mà là xây dựng thói quen tuân thủ và phác họa bức tranh doanh thu thực tế. Sự linh động, không hình sự hóa hay phạt nặng sai sót ban đầu sẽ khuyến khích người kinh doanh kê khai trung thực. Bộ dữ liệu doanh thu thực tế năm 2026 sẽ là 'thước đo gốc' để từ năm 2027, cơ quan thuế dùng công nghệ thông tin, AI đối chiếu dòng tiền, hóa đơn, quản lý rủi ro hiệu quả, chống thất thu công bằng và triệt để."
