Nhìn lại suốt ba thập niên qua, công cuộc cắt giảm điều kiện, thủ tục kinh doanh luôn được Chính phủ các nhiệm kỳ thực hiện. Tuy nhiên, sau mỗi chiến dịch cắt giảm, các loại giấy phép con, giấy phép cháu lại âm thầm mọc lên khắp nơi. Thống kê cho thấy, trước cuộc cách mạng thủ tục mới nhất, cả nước vẫn còn tới 198 ngành nghề kinh doanh có điều kiện và 4.603 điều kiện kinh doanh. Những con số này cho thấy hoạt động của doanh nghiệp bị bủa vây bởi những hàng rào thủ tục chằng chéo, khiến họ khó bứt lên và xây dựng năng lực cạnh tranh. Làm ăn khó khăn, mệt mỏi là một trong những lý do khiến người dân có tiền nhàn rỗi thay vì đầu tư kinh doanh lại đổ vào vàng, vào đất cho chắc ăn. Tiền đổ vào nhiều thì giá tăng, gây ra các cơn sốt đất, xếp hàng mua vàng mà chúng ta tốn nhiều công sức giải quyết nhưng không hiệu quả.
Ở thời điểm hiện tại, Chính phủ đang thực hiện một cuộc cách mạng với việc bãi bỏ gần cả ngàn thủ tục kinh doanh, cắt giảm hàng trăm thủ tục hành chính, cởi trói cho hàng loạt lĩnh vực ngành nghề trong nền kinh tế. Công cuộc cắt giảm lần này mang lại nhiều niềm tin và hy vọng cho cộng đồng doanh nghiệp bởi nói đi đôi với làm một cách nhanh chóng và quyết liệt. Cụ thể, tại phiên họp Chính phủ đầu tiên hồi giữa tháng 4 vừa rồi, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu cắt giảm điều kiện kinh doanh cả về thời gian và chi phí tuân thủ. Đến ngày 29.4, chỉ trong vòng nửa tháng, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết bãi bỏ 890 điều kiện kinh doanh; phân cấp và đơn giản hóa hàng trăm thủ tục hành chính. Chưa dừng lại ở đó, ngày 2.5, Thủ tướng tiếp tục yêu cầu 4 lĩnh vực thực hiện cắt giảm thủ tục bao gồm: phòng cháy chữa cháy; thành lập và hoạt động khu công nghiệp, cụm công nghiệp; đánh giá tác động môi trường; và cấp phép xây dựng. Cùng với việc số hóa 100% thủ tục hành chính, trong thời gian tới, chi phí chính thức và chi phí không chính thức sẽ giảm mạnh, hiệu quả kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp chắc chắn sẽ được nâng cao.
Vậy việc này liên quan gì đến vàng?
Hãy trở lại một diễn biến khác cũng vào ngày 29.4, tại cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu ngành ngân hàng có cơ chế quản lý thị trường vàng hiệu quả với lộ trình phù hợp thực tế. Theo người đứng đầu Chính phủ, người dân được quyền nắm giữ vàng như một mặt hàng, tài sản nhưng nhà nước không khuyến khích việc này vì không tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Thủ tướng cũng nhấn mạnh, khi nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, pháp lý minh bạch, dễ dự báo, người dân và doanh nghiệp sẽ giảm tích trữ vàng, chuyển sang sản xuất, kinh doanh hoặc gửi tiền vào ngân hàng.
Nhìn sâu xa, đây chính là mối liên quan giữa vàng và giấy phép con. Bởi nếu cắt bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết, giảm tối đa và đơn giản hóa các thủ tục hành chính nhiêu khê, rắc rối, xây dựng một môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch, thuận tiện, mở ra nhiều cơ hội thì tự khắc người dân sẽ bỏ vốn làm ăn hay đầu tư vào các công ty hiệu quả (thông qua mua cổ phiếu, cổ phần) thay vì đầu cơ, tích trữ vàng. Từ đó, nhà nước có thể huy động nguồn vàng trong dân mà không cần sử dụng các biện pháp hành chính, thậm chí có thời điểm phải bán hàng tấn vàng bình ổn như đã từng diễn ra.
Thủ tướng Lê Minh Hưng từng nói, thể chế như một con đường, tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế Việt Nam phát triển. Nếu thể chế đồng bộ và được nâng cấp chất lượng cao, chúng ta sẽ có thể đạt được tốc độ cao hơn. Như vậy, với việc quyết liệt cắt bỏ lượng lớn thủ tục, điều kiện kinh doanh, Chính phủ đang mở cao tốc cho cỗ xe tăng trưởng kinh tế tiến đến mục tiêu 2 con số trong năm nay và tạo cơ sở bứt tốc cho các năm tới.
