Từ ngày 1/8/2026, Thông tư 12/2026 của TAND Tối cao về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm, ghi hình diễn biến xét xử chính thức có hiệu lực. Theo đó, người tham gia hoặc tham dự phiên tòa, phiên họp không được mang vào phòng xử án các thiết bị có chức năng thu thập, lưu trữ, xử lý hoặc truyền dữ liệu như điện thoại di động, máy tính bảng, laptop, đồng hồ thông minh và các thiết bị ghi âm, ghi hình, thu phát tín hiệu điện tử. Chỉ một trường hợp duy nhất được phép mang: thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc người chủ trì phiên họp cho phép.
Đối với người tham gia tố tụng, việc sử dụng thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ hoặc phục vụ xét xử trực tuyến, ghi âm, ghi hình diễn biến phiên tòa phải tuân theo sự điều hành của thẩm phán chủ tọa. Thông tư cũng quy định rõ: ghi âm lời nói chỉ được thực hiện trong thời gian phiên tòa, phiên họp đang diễn ra; ghi hình chỉ được thực hiện lúc khai mạc và tuyên án, công bố quyết định. Nếu muốn ghi âm lời nói của Hội đồng xét xử hoặc thẩm phán, hoặc ghi hình HĐXX trong thời gian khai mạc, tuyên án, người thực hiện phải được sự đồng ý của thẩm phán chủ tọa.
Cấm livestream phiên tòa và bảo vệ tính khách quan
Việc ghi âm, ghi hình đối với những người tiến hành tố tụng khác hoặc người tham gia tố tụng càng chặt chẽ hơn. Người ghi phải được cả người được ghi và thẩm phán chủ tọa đồng ý. TAND Tối cao đồng thời cấm tuyệt đối hành vi phát trực tiếp (livestream) diễn biến xét xử. Ngoài ra, người tham dự không được đưa thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan trong hoạt động xét xử, hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng.
Cùng ngày 1/8, Nghị định 204/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y cũng có hiệu lực. Theo đó, hành vi dắt chó ra nơi công cộng mà không đeo rọ mõm, không xích giữ hoặc không có người dắt sẽ bị phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng. Mức phạt tương tự áp dụng với hành vi không tiêm phòng vaccine phòng bệnh Dại cho động vật thuộc diện bắt buộc phải tiêm phòng. Quy định này nhằm tăng cường trách nhiệm của chủ nuôi đối với cộng đồng.
Phạt nặng che giấu dịch bệnh động vật
Nghị định 204/2026 cũng siết chặt nhiều vi phạm khác trong chăn nuôi, thú y. Phạt tiền 1-2 triệu đồng đối với hành vi che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời cho UBND cấp xã hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành thú y nơi gần nhất khi phát hiện động vật mắc bệnh, có dấu hiệu mắc bệnh, hoặc chết do bệnh truyền nhiễm. Phạt 3-4 triệu đồng nếu không báo cho cơ quan chuyên ngành kết quả xét nghiệm xác định động vật mang mầm bệnh thuộc Danh mục bệnh động vật phải công bố dịch và Danh mục bệnh truyền lây giữa động vật và người.
Mức phạt 4-5 triệu đồng áp dụng cho hành vi mua bán, tẩy xóa, sửa chữa Giấy chứng nhận cơ sở an toàn dịch bệnh động vật. Nặng hơn, phạt 5-6 triệu đồng với hành vi vứt động vật mắc bệnh chết và sản phẩm của chúng ra môi trường, hoặc buôn bán động vật giống mắc bệnh truyền nhiễm. Các hành vi sử dụng thuốc thú y không có Giấy chứng nhận lưu hành tại Việt Nam, thuốc không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng, hoặc sử dụng nguyên liệu thuốc thú y, nguyên liệu thuốc y tế... đều bị phạt từ 6 đến 8 triệu đồng. Riêng hành vi không thực hiện phòng bệnh bằng vaccine hoặc biện pháp phòng bệnh bắt buộc khác cho động vật trên cạn bị phạt 200.000-300.000 đồng.
Ưu đãi lệ phí trước bạ cho người dùng VNeID từ 15/8
Một nhóm chính sách đáng chú ý khác có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 đến 28/2/2027, theo Nghị quyết 66.22/2026 của Chính phủ về phát triển công dân số. Người dân sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 được giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô đăng ký từ lần thứ hai trở đi. Với xe máy đăng ký từ lần thứ hai trở đi, mức giảm là 100%, nhưng chỉ áp dụng duy nhất một lần trong một năm, tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở tại thời điểm kê khai lệ phí.
Để nhận ưu đãi, công dân cần nộp thuế điện tử theo hướng dẫn của cơ quan thuế, đồng thời tích hợp đủ thông tin như mã số thuế, đăng ký xe, quyền sở hữu tài sản của bên chuyển nhượng trên ứng dụng VNeID. Ngoài ra, người mua nhà, đất nhận chuyển nhượng khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng cũng được giảm 10% lệ phí trước bạ nếu nộp hồ sơ điện tử và tích hợp tài khoản VNeID. Chính sách này cũng giới hạn mỗi năm một lần, mức giảm tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở.
VNeID thành nền tảng tiện ích số, có Ngày Công dân số
Nghị quyết 66.22/2026 quy định công dân tích hợp đủ 5 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên VNeID và thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến có thể được miễn hoặc giảm nhiều khoản phí khác như lệ phí cấp đổi thẻ căn cước, phí cấp lại biển số xe. Đáng chú ý, công dân số có quyền quản lý việc khai thác, sử dụng dữ liệu cá nhân của mình, đồng thời được pháp luật bảo vệ quyền, lợi ích trên môi trường số. Người dân cần chủ động cập nhật, tích hợp thông tin cá nhân vào tài khoản VNeID và cơ sở dữ liệu quốc gia.
Chính phủ yêu cầu phát triển VNeID thành nền tảng cung cấp tiện ích số cho người dân như định danh, xác thực điện tử, liên kết tài khoản thanh toán. Một điểm mới được cộng đồng quan tâm: ngày 15/10 hàng năm chính thức trở thành Ngày Công dân số Việt Nam, nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy chuyển đổi số toàn dân.
Ô tô chở trẻ em không thiết bị an toàn bị phạt cảnh cáo
Cũng từ 15/8, Nghị định 238/2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ chính thức áp dụng. Theo đó, người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị phạt cảnh cáo, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách. Quy định này thay thế mức phạt tiền từ 800.000 đến 1 triệu đồng trước đây. Việc chuyển sang phạt cảnh cáo được đánh giá là nhằm khuyến khích người dân tuân thủ hơn là đánh vào kinh tế, nhưng vẫn nhấn mạnh yêu cầu bắt buộc về an toàn cho trẻ.
Nghị định 238/2026 đồng thời tăng mạnh mức phạt đối với các vi phạm liên quan đến biển số xe. Theo đó, người điều khiển xe không gắn đủ biển số, gắn biển số không đúng vị trí, không đúng quy cách, gắn biển số không rõ chữ số, sơn dán che chữ số, hoặc bẻ cong, che lấp, làm thay đổi màu sắc, hình dạng biển số sẽ bị phạt từ 20 đến 26 triệu đồng. Mức phạt này cũng áp dụng cho hành vi sử dụng chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số xe của phương tiện và thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ. Những thay đổi chính sách trong tháng 8/2026 cho thấy xu hướng siết chặt kỷ luật trong hoạt động tư pháp, quản lý đô thị và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.
