Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 34 về kéo dài thời hạn áp dụng các chính sách thuế ưu đãi đối với xăng dầu và nhiên liệu bay. Theo đó, mức thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), miễn thuế bảo vệ môi trường và giá trị gia tăng (VAT) đối với xăng dầu sẽ tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 30/9, tức là kéo dài thêm 3 tháng so với quy định hiện hành.
Bối cảnh và lý do kéo dài chính sách
Đề xuất giảm thuế được Bộ Tài chính đưa ra trong bối cảnh giá dầu thế giới hạ nhiệt sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình, khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, thị trường năng lượng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bộ Tài chính nhận định: “Khả năng xung đột tái bùng phát chưa thể loại trừ hoàn toàn, trong khi nguồn cung xăng dầu toàn cầu vẫn chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị.”
Mặt khác, lượng xăng dầu cung ứng trên thị trường nội địa hiện chủ yếu là hàng dự trữ được mua từ trước với mức giá cao. Nguồn nhập theo giá mới thường có độ trễ do quá trình đàm phán giá của doanh nghiệp với đối tác nhập, thời gian vận chuyển dài ngày.
Mục tiêu đa dạng hóa nguồn cung và hỗ trợ kinh tế
Theo Bộ Tài chính, việc duy trì thuế nhập khẩu ưu đãi ở mức 0% nhằm đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhập khẩu từ nhiều thị trường ngoài ASEAN, qua đó giảm phụ thuộc vào một số nguồn cung và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng.
Việc tiếp tục áp dụng chính sách không tính thuế VAT đối với xăng dầu được đánh giá sẽ hỗ trợ toàn bộ nền kinh tế thông qua việc giảm chi phí vận tải, logistics và sản xuất kinh doanh, đồng thời góp phần kiềm chế lạm phát, kích thích tiêu dùng và hỗ trợ phục hồi tăng trưởng.
Tác động đến ngân sách và giá xăng dầu
Theo tính toán, nếu áp dụng từ ngày 1/7 đến hết 30/9, ngân sách Nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 15.400 tỷ đồng so với trường hợp áp dụng đầy đủ các mức thuế như trước thời điểm chiến sự. Tuy nhiên, phương án này vẫn giúp tăng thu ngân sách so với phương án tiếp tục giảm toàn bộ các sắc thuế về 0%, qua đó tạo thêm dư địa điều hành trong trường hợp giá dầu thế giới biến động mạnh.
So với giá xăng dầu tại kỳ điều hành ngày 18/6, phương án này có thể khiến giá xăng E10 tăng khoảng 7%, xăng E5 tăng khoảng 8%, trong khi giá dầu diesel cơ bản không thay đổi. Bình quân, giá xăng dầu các loại tăng khoảng 5%, làm CPI tăng khoảng 0,11 điểm phần trăm.
Lộ trình đưa thuế trở lại mức thông thường
Bộ Tài chính cho biết việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế ưu đãi đối với xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay nhằm hài hòa mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát giá năng lượng, đồng thời tạo lộ trình đưa các sắc thuế trở lại mức thông thường một cách phù hợp, tránh gây cú sốc giá cho thị trường và người tiêu dùng.
