Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa có báo cáo tổng kết năm học 2025-2026, trong đó chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến các vi phạm pháp luật và quy chế thi nghiêm trọng tại hai điểm thi: trường THPT chuyên Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang) và trường THPT Lê Trực (tỉnh Quảng Trị) trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay.
Nguyên nhân gian lận thi theo Bộ GD&ĐT
Theo báo cáo, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay được tổ chức đúng kế hoạch, kết quả công bố vào ngày 1/7, sớm hơn mọi năm khoảng 3 tuần. Đề thi có độ phân hóa phù hợp, đảm bảo mục tiêu xét công nhận tốt nghiệp và xét tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp. Tỷ lệ tốt nghiệp các địa phương cơ bản ổn định so với năm trước.
Tuy nhiên, trong kỳ thi đã xuất hiện một số trường hợp sử dụng công nghệ cao để gian lận, nhưng chỉ bị phát hiện sau khi thi do thí sinh khác tố cáo. Đặc biệt, có tình trạng vi phạm pháp luật, quy chế thi nghiêm trọng tại điểm thi trường THPT chuyên Tuyên Quang và trường THPT Lê Trực.
Nguyên nhân được Bộ GD&ĐT chỉ ra là do công nghệ phát triển rất nhanh trong khi nghiệp vụ phòng chống gian lận chưa được cập nhật thường xuyên. Thiết bị phát hiện gian lận chưa được trang bị đồng bộ tại các điểm thi. Một bộ phận cán bộ coi thi chưa có kinh nghiệm, thậm chí cố tình vi phạm quy chế, không thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ.
Sắp xếp hơn 20.000 hiệu trưởng, hiệu phó
Cũng theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, cả nước hiện có gần 37.000 trường mầm non và phổ thông công lập. Chính phủ đặt mục tiêu giảm ít nhất 30% số trường, riêng nơi có điều kiện thuận lợi giảm khoảng 50%. Đến nay, tất cả 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành phê duyệt phương án sắp xếp, giảm 457 cơ sở mầm non, 914 cơ sở phổ thông và 709 vị trí lãnh đạo quản lý trên toàn quốc.
Bộ GD&ĐT đã hướng dẫn các địa phương tiếp tục sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, giảm tối thiểu 30% đầu mối, nơi có điều kiện thuận lợi giảm khoảng 50% đầu mối, tương đương với việc giảm trên 11.000 trường, hoàn thành trước ngày 30/8. Sau sắp xếp, dự kiến sẽ điều chuyển và sắp xếp lại trên 20.000 cán bộ quản lý, trong đó khoảng 11.000 người được bố trí làm giáo viên trực tiếp đứng lớp. Các địa phương đang tích cực triển khai và cam kết hoàn thành đúng tiến độ.
Tình trạng thiếu giáo viên vẫn phổ biến
Bên cạnh đó, báo cáo cũng chỉ ra tình trạng thiếu giáo viên còn phổ biến ở hầu hết các địa phương. Tính đến tháng 6/2026, cả nước còn thiếu gần 105.000 giáo viên trong biên chế so với định mức quy định của Bộ. Nguyên nhân là do số biên chế được giao chưa theo kịp số học sinh gia tăng theo dân số; một số nơi thừa thiếu giáo viên cục bộ chưa được điều tiết kịp thời; định mức giáo viên tăng lên khi mở rộng số lượng các lớp học 2 buổi. Nhiều địa phương chậm tuyển dụng giáo viên theo biên chế được giao, trong đó số chưa được tuyển dụng xấp xỉ bằng số giáo viên diện hợp đồng.
