Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ chiều ngày 3/6, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết tiến độ triển khai và giải ngân vốn cho các chương trình mục tiêu quốc gia và kế hoạch đầu tư công hiện vẫn chậm ở nhiều bộ, ngành, địa phương. Nguyên nhân bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan, trong đó có sự yếu kém trong chỉ đạo điều hành, năng lực tổ chức thực hiện hạn chế, cùng biểu hiện né tránh, đùn đẩy trách nhiệm ở một bộ phận cán bộ.
Để khắc phục tình trạng này, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ ban hành Chỉ thị 22 với tinh thần “nguyên nhân nào thì giải pháp đó”, nhằm mục tiêu giải ngân đạt 100% kế hoạch năm 2026 thông qua các nhóm giải pháp đồng bộ từ trung ương đến địa phương.
Hoàn thiện thể chế và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu
Trước hết, các bộ, ngành cần khẩn trương rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách và văn bản hướng dẫn thực hiện 3 chương trình. Những quy định còn thiếu, chưa rõ hoặc cần sửa đổi, bổ sung phải được xử lý kịp thời, bảo đảm đồng bộ, dễ hiểu, dễ thực hiện và thống nhất trong cách áp dụng.
Song song với việc hoàn thiện thể chế, Bộ Tài chính yêu cầu nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong quá trình tổ chức thực hiện. Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, kết quả triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia và tiến độ giải ngân sẽ được xem là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ.
Xử lý nghiêm cán bộ đùn đẩy trách nhiệm
Đối với các tổ chức, đơn vị hoặc cá nhân để xảy ra tình trạng chậm giải ngân do nguyên nhân chủ quan, cần xác định rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm theo quy định của Đảng và Nhà nước. Đây được xem là giải pháp then chốt nhằm khắc phục tâm lý né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát. Các địa phương cần chủ động giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền, đồng thời thường xuyên rà soát để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.
Nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường minh bạch
Việc nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở được xác định là nhiệm vụ cấp thiết, đặc biệt trong các lĩnh vực như đầu tư công, đấu thầu, tài chính, ngân sách và thanh quyết toán. Khi cán bộ nắm vững quy định và quy trình thực hiện, tiến độ triển khai các chương trình sẽ được cải thiện đáng kể.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng cần quán triệt đầy đủ mục tiêu và ý nghĩa của các chương trình mục tiêu quốc gia để các bộ, ngành, địa phương, tổ chức, cá nhân và người dân cùng nhận thức thống nhất, phối hợp thực hiện hiệu quả. Điều này giúp tránh tình trạng nguồn vốn vẫn còn nhưng các nhiệm vụ cấp thiết lại chưa được triển khai trên thực tế.
Ngoài ra, Bộ Tài chính đề nghị tăng cường công khai, minh bạch kết quả thực hiện nhiệm vụ của các bộ, ngành và địa phương. Đây không chỉ là cơ sở để giám sát, đánh giá cán bộ mà còn góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình, tạo động lực thúc đẩy tiến độ giải ngân và hiệu quả thực hiện các chương trình.
“Tôi tin rằng nếu chúng ta triển khai nghiêm túc và đồng bộ các nhóm giải pháp như vậy, trong thời gian còn lại của năm 2026, các nhiệm vụ và kế hoạch vốn của các chương trình mục tiêu quốc gia sẽ được giải ngân và sử dụng một cách hiệu quả nhất”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.
