Ngày 29.5, Tỉnh ủy Tây Ninh tổ chức hội nghị sơ kết một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng nhằm đánh giá toàn diện, sâu sắc những kết quả đạt được, đồng thời thẳng thắn nhìn nhận những khoảng trống, điểm nghẽn về thể chế và thực tiễn sau một năm thực hiện tinh gọn bộ máy hành chính.
Báo cáo sơ kết của Tỉnh ủy Tây Ninh cho thấy, sau khi sáp nhập địa giới hành chính, hệ thống chính trị của tỉnh đã có sự chuyển biến mạnh mẽ về cấu trúc. Ở cấp tỉnh, bộ máy được kiện toàn tinh gọn đáng kể: khối Đảng hiện còn 5 cơ quan chuyên trách và 2 đơn vị sự nghiệp công lập; khối Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội chỉ còn một cơ quan chuyên trách chung. Khối chính quyền được cơ cấu gọn gàng với 15 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh cùng Văn phòng đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh Tây Ninh. Đáng chú ý, địa phương đã giảm được 12 cơ quan, tổ chức hành chính thuộc UBND tỉnh (đạt tỷ lệ 44%), xóa bỏ hoàn toàn 234 phòng chuyên môn và tương đương (giảm 100%).
Đối với cấp xã, toàn tỉnh hiện có 96 đơn vị hành chính (gồm 82 xã và 14 phường), giảm mạnh 184 đơn vị cấp xã (tương đương 65,71%) và bãi bỏ hoàn toàn 24 đơn vị hành chính cấp huyện cũ. Mô hình tổ chức tại cấp xã được thiết lập đồng bộ theo 4 trục chính: khối Đảng, khối HĐND, khối UBND, khối Mặt trận Tổ quốc cùng các đoàn thể. Cơ cấu hành chính bên trong của UBND cấp xã được chuẩn hóa gồm Văn phòng HĐND và UBND, Phòng Kinh tế (đối với xã), Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị (đối với phường), Phòng Văn hóa - Xã hội, và đặc biệt là sự hiện diện của 96 trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã.
Sự thay đổi mang tính cách mạng này đã mang lại những thuận lợi căn bản. Việc giảm bớt cấp trung gian (cấp huyện) giúp rút ngắn đáng kể quy trình xử lý công việc, khắc phục tình trạng chồng chéo, đùn đẩy và nâng cao rõ rệt hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước tại cơ sở. Việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ thông qua cơ chế một cửa, một cửa liên thông vận hành ổn định, minh chứng là tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn và trước hạn của tỉnh đạt mức lý tưởng trên 99%, không gây ra bất kỳ sự gián đoạn hay xáo trộn lớn nào ảnh hưởng đến đời sống của người dân và hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp.
Thẳng thắn nhìn vào hạn chế để tập trung khắc phục
Phát biểu kết luận tại hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh Nguyễn Văn Quyết thẳng thắn chỉ rõ 5 hạn chế lớn cần tập trung khắc phục trong thời gian tới.
Thứ nhất, việc tổ chức bộ máy bước đầu ổn định nhưng tính đồng bộ chưa cao; việc sắp xếp, điều động cán bộ ở một số nơi vẫn còn biểu hiện lúng túng. Nhiều vị trí việc làm hiện nay vẫn còn rơi vào tình trạng thiếu hụt, chưa được bố trí nhân sự đầy đủ. Nghiêm trọng hơn, chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức có sự phân hóa mạnh và chưa đồng đều, đặc biệt là ở cấp xã. Một bộ phận cán bộ cơ sở còn bộc lộ yếu kém về năng lực chuyên môn, thiếu hụt kỹ năng xử lý công việc thực tế, phương pháp làm việc cũ kỹ, lạc hậu và chưa theo kịp yêu cầu của tình hình mới. Ông Quyết nhấn mạnh: "Đối với vấn đề không đảm bảo chuyên môn, người đứng đầu cấp ủy và chính quyền địa phương phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước Ban Thường vụ Tỉnh ủy do các xã tự lựa chọn, phân chia nhân sự khi sắp xếp".
Thứ hai, năng lực quản trị địa phương, khả năng nắm bắt tình hình và dự báo các vấn đề phát sinh từ cơ sở tại một số địa phương còn lúng túng, thiếu linh hoạt. "Sự chuyển đổi tư duy, phong cách làm việc của một bộ phận không nhỏ cán bộ còn rất chậm chạp. Họ chưa thể thoát ly khỏi tư duy cũ để chuyển hẳn từ tư duy hành chính quản lý sang tư duy phục vụ nhân dân và kiến tạo phát triển", Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh đánh giá.
Thứ ba, hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu của tỉnh thiếu tính đồng bộ. Việc kết nối, chia sẻ, liên thông dữ liệu giữa các hệ thống chuyên ngành, các cấp chưa thực sự thông suốt. Tiến độ hình thành kho dữ liệu dùng chung để phục vụ cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo tỉnh còn chậm. Bên cạnh đó, hệ thống họp trực tuyến bộc lộ nhiều điểm hạn chế, chưa phát huy được hiệu quả như kỳ vọng.
Thứ tư, trách nhiệm và công tác phối hợp liên ngành giữa các sở, ngành cấp tỉnh với chính quyền cấp cơ sở ở một số lĩnh vực còn rời rạc, chưa thật sự chặt chẽ. Việc phản hồi, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho địa phương của các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh có lúc còn quá chậm. Vẫn tồn tại tình trạng cơ quan cấp tỉnh giao việc nhưng chậm hướng dẫn thực hiện, dẫn đến việc cấp dưới thụ động ngồi chờ, làm giảm hiệu năng vận hành tổng thể của bộ máy.
Thứ năm, một số cơ chế, chính sách hiện hành chưa theo kịp diễn biến nhanh chóng của thực tiễn, đặc biệt là các quy định về biên chế, chế độ tiền lương, phụ cấp đãi ngộ cho cán bộ cơ sở. Việc phân bổ nguồn lực tài chính, con người chưa tương xứng với khối lượng nhiệm vụ khổng lồ được giao. "Điều này tạo ra rào cản lớn trong việc thu hút, ổn định và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại cơ sở; đặc biệt là tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ y bác sĩ, giáo viên ở nhiều nơi", ông Quyết nói.
Để chuyển mạnh sang giai đoạn nâng cao chất lượng vận hành bộ máy đảm bảo thực chất, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các cấp ủy, chính quyền và toàn hệ thống chính trị phải nỗ lực cao hơn, quyết liệt hơn nữa trong thời gian tới. "Việc sắp xếp ấp, khu phố phải hết sức thận trọng, phù hợp thực tiễn và tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Rà soát lại việc bố trí cán bộ theo nguyên tắc đúng người - đúng việc - đúng địa bàn, siết chặt kỷ luật kỷ cương hành chính và đề cao trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Tỉnh cũng sẽ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát theo nguyên tắc "6 rõ". Kiên quyết xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm", Bí thư Nguyễn Văn Quyết lưu ý.
Tồn tại song song 2 cơ sở cấp tỉnh phát sinh chi phí rất lớn
Vẫn theo ông Nguyễn Văn Quyết, việc tổ chức làm việc song song tại 2 cơ sở (Cơ sở 1 tại phường Long An và Cơ sở 2 tại phường Tân Ninh) đã bộc lộ những bất cập lớn liên quan đến quy trình xử lý, tiến độ, chất lượng giải quyết công việc và làm phát sinh chi phí vận hành trụ sở rất lớn. Việc bố trí nhà ở công vụ có mặt chưa đảm bảo. Trong khi đó, dự án đầu tư tuyến ĐT.818 nhằm rút ngắn khoảng cách di chuyển giữa 2 cơ sở dù đã được Ban Thường vụ Tỉnh ủy cho chủ trương nhưng tiến độ triển khai thực tế lại rất chậm.
