Tổng thống Aleksandar Vučić, nhà lãnh đạo lâu năm của Serbia, vừa gây bất ngờ khi ám chỉ khả năng từ chức sớm. Phát biểu với các nhà báo tại Bắc Kinh ngày 25/5, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức tới Trung Quốc, ông Vučić nói: "Có khả năng tôi sẽ từ chức sớm".
Bối cảnh biểu tình và áp lực chính trị
Tuyên bố này được ông Vučić đưa ra chỉ hai ngày sau cuộc biểu tình lớn tại Quảng trường Slavija ở Belgrade. Hàng chục nghìn người, dẫn đầu bởi sinh viên, đã đổ về trung tâm thủ đô đòi tổ chức bầu cử nghị viện sớm, vốn theo kế hoạch sẽ diễn ra vào mùa thu năm nay.
Phong trào này bắt nguồn từ thảm họa sập mái ga tàu Novi Sad vào tháng 11/2024 khiến 16 người thiệt mạng, khơi dậy làn sóng phản đối tham nhũng và quản lý yếu kém của chính phủ.
Quan hệ quốc tế và lập trường của Serbia
Trên bình diện quốc tế, Serbia đang chính thức tìm cách gia nhập Liên minh châu Âu (EU), nhưng vẫn duy trì quan hệ thân thiết với Nga và Trung Quốc. Theo ông Vučić, Serbia đối mặt với áp lực ngày càng tăng kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự ở Ukraine. Ông nhấn mạnh rằng hợp tác với Moscow vẫn rất cần thiết đối với Belgrade trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là năng lượng, bao gồm cả việc nhập khẩu khí đốt Nga.
"Tôi muốn nói rằng kể từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng Ukraine, Serbia đã ở trong tình thế khó khăn, cố gắng chống chọi với áp lực, nhưng chúng tôi vẫn duy trì được lập trường có nguyên tắc đối với Liên bang Nga", ông Vučić nói.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục đấu tranh cho sự độc lập của Serbia, và chúng tôi cũng sẽ cố gắng duy trì vị thế là quốc gia duy nhất ở châu Âu không áp đặt lệnh trừng phạt đối với Liên bang Nga", nhà lãnh đạo Serbia cho biết.
Áp lực từ EU và Mỹ
Tuy nhiên, việc duy trì lập trường như vậy khiến Serbia liên tục chịu chỉ trích từ Brussels và Washington, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến trình gia nhập EU và hỗ trợ kinh tế. Đặc biệt, tháng trước, EU đã cảnh báo có thể giữ lại khoảng 1,5 tỷ Euro (1,8 tỷ USD) tiền tài trợ dành cho Serbia vì "sự thụt lùi dân chủ".
Tương lai đầy thách thức
Serbia đang đứng trước ngã rẽ lịch sử: hoặc tiếp tục con đường cân bằng khéo léo giữa Đông – Tây, hoặc chấp nhận cải cách sâu rộng để hội nhập châu Âu nhanh hơn. Dù quyết định là gì, tương lai gần của Serbia vẫn đầy biến động và thách thức.
Minh Đức (Theo United24 Media, Al Jazeera)
