Tổng thống Iraq Abdul Latif Rashid đã ra quyết định chỉ định Thủ tướng đương nhiệm Mohammed Shia al-Sudani làm Thủ tướng lâm thời, theo một tuyên bố từ Văn phòng Tổng thống ngày 13/6.
Quyết định trong bối cảnh chính trị phức tạp
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Iraq đang trải qua giai đoạn chính trị bất ổn kéo dài sau cuộc bầu cử quốc hội tháng 10 năm 2021. Kể từ đó, các phe phái chính trị đã không thể thống nhất để thành lập một chính phủ mới. Việc chỉ định Thủ tướng lâm thời nhằm đảm bảo hoạt động của bộ máy hành pháp không bị gián đoạn trong thời gian chờ đợi một chính phủ mới được hình thành.
Vai trò của Thủ tướng lâm thời
Theo hiến pháp Iraq, Thủ tướng lâm thời có trách nhiệm điều hành công việc hàng ngày của chính phủ và thực hiện các nhiệm vụ cần thiết để duy trì sự ổn định của đất nước. Tuy nhiên, Thủ tướng lâm thời không được phép thực hiện các quyết định quan trọng như giải tán quốc hội hoặc tiến hành các cuộc bầu cử mới.
Ông Mohammed Shia al-Sudani, 52 tuổi, là một chính trị gia kỳ cựu, từng giữ chức Bộ trưởng Nhân quyền và Bộ trưởng Lao động trước khi trở thành Thủ tướng vào năm 2022. Ông được biết đến với lập trường thân Iran và có mối quan hệ chặt chẽ với các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn.
Phản ứng từ các phe phái chính trị
Quyết định của Tổng thống Rashid đã nhận được sự ủng hộ từ một số phe phái chính trị, bao gồm khối Shiite do cựu Thủ tướng Nuri al-Maliki lãnh đạo. Tuy nhiên, các phe phái đối lập, đặc biệt là khối Sunni và người Kurd, đã bày tỏ sự thận trọng và kêu gọi tiến trình chính trị cần được đẩy nhanh để tránh tình trạng bế tắc kéo dài.
Triển vọng thành lập chính phủ mới
Các nhà phân tích cho rằng việc chỉ định Thủ tướng lâm thời chỉ là giải pháp tạm thời và không thể giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay. Để thành lập một chính phủ mới, các phe phái chính trị cần đạt được thỏa thuận về việc phân bổ các vị trí quan trọng trong bộ máy nhà nước, bao gồm chức vụ Tổng thống, Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội.
Hiện tại, quốc hội Iraq vẫn chưa thể bầu ra một tổng thống mới sau khi Tổng thống Rashid tuyên bố từ chức vào tháng 3 năm 2023. Cuộc bỏ phiếu bầu tổng thống đã bị hoãn lại nhiều lần do sự bất đồng giữa các khối chính trị.
Trong bối cảnh đó, việc chỉ định Thủ tướng lâm thời được xem là bước đi cần thiết để duy trì sự ổn định tối thiểu của đất nước, nhưng vẫn còn nhiều thách thức phía trước đối với tiến trình chính trị tại Iraq.
