Chiều 9/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp các trưởng đoàn, chuyên gia, học giả và đại diện tổ chức quốc tế tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 tại Hà Nội. Phát biểu tại sự kiện, ông nhấn mạnh thế giới đang thay đổi sâu sắc, đòi hỏi ASEAN phải có tư duy mới, hành động quyết liệt hơn.
Thế giới đổi khác, khu vực phải nghĩ khác
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ ra ba cuộc khủng hoảng lớn: trật tự quốc tế, mô hình phát triển và lòng tin chiến lược, đang biểu hiện rõ tại khu vực. Cạnh tranh giữa các nước lớn gay gắt hơn, mở rộng sang công nghệ, dữ liệu, chuỗi cung ứng. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, lượng tử mang lại cơ hội nhưng cũng nhiều rủi ro. Các thách thức về khí hậu, năng lượng, già hóa dân số, tin giả tác động trực tiếp đến ổn định xã hội.
Ông khẳng định cơ hội không tự biến thành lợi thế, mà chỉ đến khi khu vực đủ năng lực nắm bắt, quyết tâm đổi mới và bản lĩnh giữ vững ổn định. Những lợi thế truyền thống không còn tạo sức bật như trước; lợi thế cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào khả năng đổi mới, thích ứng và sẵn sàng trước xu hướng mới.
Giữ vững tài sản chiến lược, đổi mới phương thức hoạt động
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh ASEAN cần làm đồng thời hai việc: gìn giữ tài sản chiến lược như đoàn kết, vai trò trung tâm, đồng thuận, thống nhất trong đa dạng; và đổi mới mạnh mẽ tư duy giá trị để chuyển hóa thành năng lực thích ứng, hành động và tổ chức thực thi.
Vai trò trung tâm của ASEAN chỉ phát huy khi giữ vững đoàn kết, tự chủ chiến lược, có cách tiếp cận bao trùm và năng lực điều phối. Tiềm năng ASEAN lớn nhưng cần nỗ lực chuyển hóa thành sức mạnh thực tế: liên kết nội khối sâu hơn, kết nối hạ tầng đồng bộ hơn, thu hẹp khoảng cách phát triển và công nghệ, nâng cao thực thi cam kết.
Chuyển từ tư duy tiến trình sang tư duy kết quả
Ông đề nghị chuyển từ tư duy tiến trình sang tư duy kết quả, từ tham vấn sang phối hợp thực chất, từ đồng thuận nhận thức sang đồng thuận hành động. Thước đo không chỉ là số lượng văn kiện, mà là cam kết đi vào thực tế, tạo chuyển biến cho khu vực, mang lại lợi ích cho người dân và doanh nghiệp.
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, đi chậm có thể mất cơ hội. ASEAN cần phát huy tinh thần chủ động: chủ động chiến lược, chủ động thích ứng, chủ động kiến tạo.
ASEAN luôn là ưu tiên chiến lược của Việt Nam
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định từ khi gia nhập năm 1995, Việt Nam coi ASEAN là hạt nhân trong chính sách đối ngoại. Việt Nam mong muốn cùng các nước xây dựng cộng đồng đoàn kết, tự cường, phát triển bền vững, giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc an ninh khu vực.
Những chuyển động thế giới đặt ra yêu cầu Việt Nam đổi mới tư duy phát triển, mô hình tăng trưởng và năng lực quản trị. Việt Nam tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy hạ tầng chiến lược và số, phát triển nhân lực chất lượng cao. Phát triển không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn củng cố ổn định xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.
Việt Nam kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, coi trọng quan hệ với các nước láng giềng, ASEAN, đối tác quan trọng. ASEAN luôn là ưu tiên chiến lược; Việt Nam cam kết nỗ lực cùng các thành viên giữ vững đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm, đề cao luật lệ, đối thoại và hợp tác.
Việt Nam mong muốn đóng góp vào các hướng hợp tác thiết thực như kết nối chiến lược, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển nhân lực, nâng cao năng lực ứng phó thách thức chung. Đóng góp cho ASEAN bắt đầu từ việc làm tốt phần việc của mình, đồng thời chủ động, trách nhiệm hơn trong công việc chung.
Sau gần 6 thập kỷ, ASEAN đã tạo dựng nền tảng vững chắc. Sứ mệnh hiện nay là biến nền tảng đó thành năng lực hành động mạnh mẽ hơn. Với tinh thần đoàn kết, đổi mới và hành động, ASEAN sẽ tiếp tục là không gian phát triển năng động, tự cường và tin cậy.
