Chiều 10/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan nhằm tổng kết Nghị quyết 24 ngày 03/06/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 11 về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Tham dự buổi làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cùng Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc.
Chuyển đổi tư duy từ ứng phó sang kiến tạo
Tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu trong việc tổng kết Nghị quyết phải chuyển từ tư duy xử lý ô nhiễm, khắc phục hậu quả và ứng phó thụ động sang tư duy phòng ngừa từ sớm, từ xa, phát triển xanh, nâng cao năng lực chống chịu, hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Tinh thần chung là phát triển bền vững cho các thế hệ tương lai, không chỉ tập trung xử lý các thách thức về khí hậu, môi trường và tài nguyên mà còn phải coi đó là động lực thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành các ngành kinh tế mới, không gian phát triển mới và lợi thế cạnh tranh mới cho đất nước.
Người đứng đầu Đảng và Nhà nước cũng yêu cầu xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên có khả năng tạo đột phá như năng lượng tái tạo, nông nghiệp xanh, hạ tầng chống biến đổi khí hậu, công nghệ môi trường, tài chính xanh và các ngành kinh tế dựa trên hệ sinh thái tự nhiên.
Đặt con người làm trung tâm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phải đặt con người ở vị trí trung tâm, với mọi mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp hướng đến mục tiêu cao nhất là để nhân dân được sống trong môi trường an toàn, trong lành trước thiên tai và biến đổi khí hậu. Ông đề nghị: “Cần làm rõ hơn, sâu sắc hơn bước chuyển tư duy trong bảo vệ môi trường chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, đây là yêu cầu cần được thể hiện xuyên suốt. Cần khẳng định rõ là bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu là một trong những trụ cột của mô hình phát triển mới mà Đại hội lần thứ 14 đã xác định; môi trường không phải là chi phí của phát triển, mà là điều kiện phát triển; đầu tư cho môi trường là đầu tư cho tương lai; chuyển mạnh từ tư duy ứng phó sang chủ động kiến tạo phát triển”.
Đột phá chiến lược và quản trị hiện đại
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu tiếp tục xác định rõ hơn các đột phá chiến lược, nhất là về thể chế, khoa học công nghệ và quản trị quốc gia. Cần đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ chiến lược theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, xây dựng hệ thống dữ liệu số quốc gia về tài nguyên, môi trường và khí hậu, phát triển thị trường carbon, hoàn thiện các công cụ kinh tế trong quản lý tài nguyên môi trường, nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo và quản trị rủi ro. Đặc biệt, cần chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu công nghệ và cơ chế thị trường.
Bên cạnh đó, cần hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, thúc đẩy phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, khu vực tư nhân và hợp tác quốc tế cho các mục tiêu phát triển xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Huy động nguồn lực toàn xã hội
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Phải phát huy, phải huy động được nguồn lực và sức mạnh của toàn xã hội; đầu tư cho môi trường, cho khí hậu là đầu tư cho phát triển bền vững, cho sức khỏe của nhân dân, cho năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và cho tương lai của đất nước. Ngân sách nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, đồng thời phải mở cơ chế đủ mạnh để huy động khu vực tư nhân, tín dụng xanh, trái phiếu xanh, thị trường carbon, hợp tác công tư, hợp tác quốc tế. Nguồn lực phải được bố trí có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các điểm nóng về môi trường, các khu vực dễ bị tổn thương, hạ tầng thiết yếu và các dự án có tác động lan tỏa”.
An ninh tài nguyên và kịch bản dài hạn
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý cần bổ sung và nhấn mạnh hơn nội dung về an ninh tài nguyên, an ninh môi trường, an ninh khí hậu. Cần nghiên cứu sâu sắc thêm các vấn đề chiến lược liên quan đến an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh khoáng sản, chiến lược an ninh biển và bảo tồn đa dạng sinh học, đặt trong tổng thể Chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Đồng thời, cần xây dựng các kịch bản dài hạn về biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, suy giảm tài nguyên và các rủi ro môi trường xuyên biên giới để chủ động ứng phó, giảm thiểu tổn thất và đảm bảo phát triển bền vững.
