Tổng Bí thư Tô Lâm: Kinh tế nhà nước phải chiếm lĩnh 'cao điểm chiến lược'
Sáng ngày 25 tháng 2, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nhằm nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước (Nghị quyết 79) cùng với Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam (Nghị quyết 80) của Bộ Chính trị. Sự kiện này đánh dấu một bước quan trọng trong việc định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Kinh tế nhà nước phải đóng góp đột phá
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh rằng kinh tế nhà nước phải chiếm lĩnh được "những cao điểm chiến lược chỉ huy" của nền kinh tế. Ông khẳng định khu vực kinh tế nhà nước cần được cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào các ngành và lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu, có tính chiến lược và sức lan tỏa cao. Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước phải được chứng minh thông qua năng lực dẫn dắt, hiệu quả hoạt động và đóng góp thực chất cho ổn định vĩ mô, an ninh kinh tế cũng như phát triển trung và dài hạn.
Tổng Bí thư chỉ rõ rằng, đối với những lĩnh vực mà Nhà nước cần nắm giữ để bảo đảm chủ quyền và ổn định, thì phải nắm cho chắc, làm cho tinh và cho mạnh. Trong khi đó, ở những lĩnh vực mà Nhà nước chỉ nên giữ vai trò dẫn dắt, tạo nền tảng và mở đường, thì cần thiết kế cơ chế để khu vực tư nhân cùng tham gia, cạnh tranh và phát triển. Đối với các lĩnh vực mà Nhà nước không cần thiết làm hoặc làm không hiệu quả, phải kiên quyết sắp xếp lại theo nguyên tắc thị trường, đảm bảo minh bạch, chống "lợi ích nhóm", "sân sau", "thao túng" và "trục lợi" chính sách.
Ông nhấn mạnh rằng kinh tế nhà nước phải có những đóng góp mang tính đột phá vào năng lực tự chủ quốc gia, bảo đảm duy trì ổn định và can thiệp kịp thời khi xuất hiện các rủi ro mang tính hệ thống.
5 điểm tựa lớn của kinh tế nhà nước
Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, trong giai đoạn mới, kinh tế nhà nước phải thực sự được cụ thể hóa thành năm điểm tựa lớn, bao gồm:
- Điểm tựa về an ninh và chủ quyền kinh tế: Kinh tế nhà nước phải nắm giữ và làm chủ các "huyết mạch" và "xương sống" quốc gia như năng lượng, hạ tầng chiến lược, tài chính-tín dụng, logistics then chốt, dữ liệu và nền tảng số thiết yếu. Việc nắm giữ này không phải để độc quyền, mà nhằm bảo đảm chủ quyền, tránh lệ thuộc, chủ động trước biến động và bảo vệ lợi ích quốc gia trong mọi tình huống, đồng thời có sức lan tỏa cho cả nền kinh tế.
- Điểm tựa về điều tiết, ổn định và sức chống chịu: Trong thời kỳ nhiều cú sốc đan xen như đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động lãi suất - tỷ giá, chiến tranh thương mại, thiên tai - dịch bệnh, kinh tế nhà nước phải đóng vai trò giữ ổn định những thị trường thiết yếu, đảm bảo cung ứng các dịch vụ công ích thiết yếu, duy trì đầu tư nền tảng và năng lực dự phòng để ứng phó kịp thời với rủi ro hệ thống.
- Điểm tựa dẫn dắt cho khu vực tư nhân: Kinh tế nhà nước mạnh không phải để lấn át, mà trở thành "bệ đỡ", "mở đường" và "tiếp sức" để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa, từ đó hình thành những cụm liên kết ngành với những "đầu tàu" đủ sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu.
- Điểm tựa về dẫn dắt đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi: Vai trò chủ đạo hôm nay không chỉ đo bằng quy mô, mà phải được đo bằng khả năng làm chủ công nghệ, chuẩn hóa theo chuẩn mực quốc tế, vận hành dữ liệu như một nguồn lực chiến lược, bảo đảm an ninh mạng và quản trị rủi ro hiện đại.
- Điểm tựa về chuẩn mực quản trị và liêm chính công vụ trong kinh tế: Doanh nghiệp nhà nước phải là nơi kỷ luật, minh bạch, cùng trách nhiệm giải trình cao nhất, tạo ra đội ngũ cán bộ quản lý có năng lực cạnh tranh và tinh thần phụng sự. Không thể để tồn tại tình trạng "lợi ích nhóm", "sân sau", đầu tư theo nhiệm kỳ, thua lỗ kéo dài nhưng không rõ trách nhiệm.
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh rằng năm "điểm tựa" trên phải được chuyển hóa thành chương trình hành động cụ thể, có mục tiêu, thước đo, thời hạn, cơ chế kiểm tra và chế tài rõ ràng. Nếu không, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu, còn đất nước thì phải trả giá bằng lãng phí nguồn lực, suy giảm sức cạnh tranh và sự xói mòn niềm tin xã hội.
