Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chính sách nhà ở trong giai đoạn mới cần được thiết kế với tư duy và tầm nhìn đột phá, nhằm bảo đảm quyền có chỗ ở cho toàn bộ người dân. Quan điểm này được đưa ra tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ chiều ngày 19/5 tại Trụ sở Trung ương Đảng, tập trung vào việc triển khai Chỉ thị 34 của Ban Bí thư về phát triển nhà ở xã hội và nhà cho thuê.
Kết quả triển khai Chỉ thị 34 và Đề án 1 triệu căn hộ
Theo báo cáo, sau khi Chỉ thị 34 được ban hành, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua 1 nghị quyết, đồng thời ban hành 1 nghị quyết và 6 nghị định. Bộ Xây dựng cũng đã ban hành 2 thông tư nhằm sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến phát triển và quản lý nhà ở xã hội cũng như quỹ nhà ở quốc gia.
Liên quan đến Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội, tính đến nay cả nước có 781 dự án đang triển khai với quy mô hơn 720.000 căn. Riêng năm ngoái, hơn 103.000 căn đã hoàn thành, đạt 103,5% chỉ tiêu. Trong năm nay, 34 dự án mới đã được khởi công, cung cấp gần 30.000 căn. Về nhu cầu nhà cho thuê, 23/34 tỉnh, thành phố báo cáo, trong đó 18 địa phương có nhu cầu thuê nhà giai đoạn 2026-2030 với tổng số hơn 71.000 căn. Cao Bằng, Hà Tĩnh và Gia Lai không có nhu cầu, trong khi Thanh Hóa và Quảng Trị sẽ báo cáo sau.
Chính sách nhà ở cần tầm nhìn chiến lược
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao nỗ lực của Quốc hội, Chính phủ và các địa phương trong việc hoàn thiện thể chế, tháo gỡ thủ tục và thúc đẩy nhà ở xã hội. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh chính sách nhà ở giai đoạn mới phải được thiết kế với tư duy đổi mới, coi nhà là để ở, không phải để kinh doanh hay tích sản. Nhà ở cần trở thành bộ phận ổn định của cấu trúc đô thị, nông thôn, gắn với an sinh xã hội, an ninh đô thị, nâng cao năng suất lao động và lành mạnh hóa thị trường bất động sản.
Ông khẳng định chính sách nhà ở không chỉ là hỗ trợ phúc lợi tình thế mà phải mang tầm chiến lược dài hạn, đảm bảo công bằng xã hội, ổn định thị trường và tạo nền tảng đô thị hóa bền vững. Nhà nước cần sử dụng hiệu quả các công cụ như quy hoạch, đất đai, tài chính, thuế, tín dụng, đầu tư công và pháp luật để dẫn dắt thị trường, phục vụ số đông, bảo vệ người yếu thế và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Phát triển nhà ở gắn với quy hoạch tổng thể
Tổng Bí thư yêu cầu phát triển nhà ở phải đặt trong tư duy tổng thể, là trách nhiệm chung của các cấp, ngành và toàn bộ hệ thống chính trị, nhằm hỗ trợ người nghèo và người khó khăn. Nhà ở cần được tích hợp vào chiến lược phát triển đô thị quốc gia, mỗi khu đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế và vùng động lực phải quy hoạch nhà ở gắn liền với hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ và thiết chế văn hóa.
Quy hoạch nhà ở phải bám sát cung cầu lao động, ưu tiên bố trí quỹ đất, hạ tầng và cơ chế phát triển nhà ở xã hội tại các khu vực tập trung đông công nhân, khu công nghiệp, trường đại học, bệnh viện và lực lượng dịch vụ. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo quỹ đất, quy hoạch, hỗ trợ tài chính, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho thị trường tham gia xây dựng và vận hành với lợi ích hợp lý, giúp người dân tiếp cận chỗ ở ổn định, an toàn, phù hợp khả năng chi trả. Nhà cho thuê cần trở thành trụ cột lâu dài.
Đơn giản hóa thủ tục và chống đầu cơ
Tổng Bí thư đề nghị tiếp tục đơn giản hóa thủ tục phát triển nhà ở theo chuẩn một đầu mối, một quy trình, giảm thiểu các bước về đầu tư, giao đất, quy hoạch và cấp phép xây dựng. Chính sách tín dụng cần rút ngắn thời gian, tạo thuận lợi, có thời hạn rõ ràng và quy trách nhiệm cá nhân. Các địa phương phải rà soát quỹ đất, hoàn thiện quy hoạch nhà ở, đặc biệt tại các khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và vùng đô thị hóa, chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch để thu hút đầu tư.
Ngoài ra, cần hoàn thiện cơ chế thúc đẩy thị trường nhà cho thuê, khuyến khích khu vực tư nhân và tổ chức phi lợi nhuận tham gia xây dựng, tài trợ vốn và quản lý căn hộ giá rẻ, hỗ trợ các gia đình thu nhập thấp có chỗ ở ổn định lâu dài.
