Trong buổi tiếp Chủ tịch Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) Tanaka Akihiko, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những đóng góp của JICA trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế-xã hội tại Việt Nam. Thủ tướng khẳng định rằng các khoản viện trợ ODA từ Nhật Bản, với công nghệ tiên tiến và tính bền vững, đã đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế và hoàn thiện thể chế pháp luật của Việt Nam.
Thành tựu hợp tác nổi bật
Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Tanaka Akihiko vui mừng ghi nhận rằng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản đang phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực. Nhật Bản hiện là đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, đứng đầu về hợp tác ODA và lao động, thứ ba về đầu tư, và thứ tư về thương mại và du lịch. Trong năm 2025, hợp tác ODA đã tăng hơn 600 triệu USD, kim ngạch thương mại hai chiều lần đầu vượt 50 tỷ USD, và đầu tư tăng gần 4 tỷ USD với gần 300 dự án mới.
Định hướng hợp tác mới
Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao đề xuất của JICA về định hướng mới trong hợp tác ODA, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, và an ninh kinh tế. Ông đề nghị JICA trao đổi cụ thể với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để lựa chọn các chương trình, dự án khả thi, đồng thời rà soát để sớm ký kết Hiệp định tạo thuận lợi cho các dự án viện trợ không hoàn lại.
Thủ tướng cũng đề xuất JICA nghiên cứu hỗ trợ Việt Nam thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, ưu tiên phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh. Ông mong muốn JICA cung cấp các khoản vay ODA thế hệ mới với điều kiện ưu đãi hơn, thủ tục linh hoạt hơn trong các lĩnh vực bán dẫn, AI, lượng tử, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, công nghệ vũ trụ, năng lượng, cơ sở hạ tầng, phòng chống thiên tai và chuỗi cung ứng.
Các dự án hợp tác cụ thể
Thủ tướng đề nghị JICA phối hợp xây dựng danh mục hợp tác giai đoạn 2026-2030, thúc đẩy ký thỏa thuận vay cho dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn III trong năm 2026, đẩy nhanh tiến độ dự án Đại học Việt-Nhật, và triển khai các dự án phát triển hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long. Ông cũng đề nghị thiết lập cơ chế Tổ công tác ba bên giữa Bộ Tài chính, Đại sứ quán Nhật Bản và JICA để xử lý các vướng mắc và thúc đẩy hợp tác với các địa phương, đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh trong phát triển hạ tầng chiến lược.
Phản hồi từ phía JICA
Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko cảm ơn Thủ tướng đã dành thời gian tiếp đoàn và đánh giá cao những thành tựu phát triển của Việt Nam. Ông cho biết JICA đã đề xuất bốn trụ cột hợp tác mới: phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển ngành công nghiệp và chuỗi cung ứng, xây dựng và hoàn thiện thể chế chính sách, và phát triển cơ sở hạ tầng. Ông nhấn mạnh khoa học công nghệ là trọng tâm hợp tác, đặc biệt là thúc đẩy phóng vệ tinh LOTUSat-1, đào tạo nhân lực lãnh đạo và quản lý đáp ứng chuyển đổi số, cũng như đào tạo nhân lực bán dẫn.
Hai bên cũng trao đổi về việc thúc đẩy tiến độ các dự án như Trường đại học Việt Nhật và đường sắt đô thị Hà Nội tuyến số 2 (đoạn Nam Thăng Long-Trần Hưng Đạo). Thủ tướng Lê Minh Hưng, với những kỷ niệm tốt đẹp trong thời gian học tập tại Nhật Bản, mong muốn JICA tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam, triển khai các nội dung hợp tác một cách thực chất, góp phần vào sự phát triển của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện và hỗ trợ Việt Nam đạt được các mục tiêu tăng trưởng cao.
