Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2026-2030
Chiều ngày 1/4, tại phiên họp thứ 56, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành thảo luận và cho ý kiến đối với các tờ trình, báo cáo quan trọng của Chính phủ. Nội dung tập trung vào việc đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, tình hình thực hiện trong những tháng đầu năm 2026, cũng như dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 – 2030.
Đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu
Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025 cơ bản thống nhất với nội dung mà Chính phủ đã trình bày trước Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, kinh tế toàn cầu đối mặt với vô vàn khó khăn và thách thức, Việt Nam vẫn ghi nhận nhiều kết quả tích cực và đáng khích lệ.
Giai đoạn 2021-2025 chứng kiến cả nước đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu đã đề ra. Đặc biệt, riêng năm 2025, Việt Nam đã hoàn thành toàn diện tất cả 15/15 chỉ tiêu được thiết lập. Nhiều chỉ tiêu quan trọng đã đạt được kết quả tích cực hơn so với số liệu đã báo cáo Quốc hội trong các phiên họp trước đó.
Lạm phát bình quân năm 2025 đạt mức 3,31%, thấp hơn đáng kể so với mức dự kiến khoảng 4% trước đó. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt con số ấn tượng 930 tỷ USD, vượt xa mức dự kiến ban đầu là 850 tỷ USD. Thu ngân sách Nhà nước đạt 2,68 triệu tỷ đồng, vượt 36,3% so với dự toán và cao hơn 292,7 nghìn tỷ đồng so với số liệu đã báo cáo Quốc hội.
Bối cảnh khó lường và định hướng tăng trưởng hai con số
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cũng nhấn mạnh, trong những tháng đầu năm 2026, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp và khó lường. Đặc biệt, xung đột kéo dài tại khu vực Trung Đông đã tác động mạnh mẽ đến nguồn cung năng lượng, giá dầu thô và triển vọng phát triển của nền kinh tế toàn cầu. Những yếu tố bất ổn này được dự báo sẽ tiếp tục ảnh hưởng sâu sắc đến kinh tế thế giới và kinh tế trong nước trong thời gian tới.
Báo cáo của Chính phủ đã phân tích chi tiết các tác động tiềm tàng đối với nền kinh tế Việt Nam. Đồng thời, đề ra hàng loạt giải pháp cụ thể nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát hiệu quả và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Đối với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, bối cảnh quốc tế trong những năm tới dự báo sẽ tiếp tục biến động nhanh, mạnh và rất khó dự báo. Trên cơ sở bám sát các kết luận quan trọng của Hội nghị Trung ương 2, Chính phủ đã xây dựng hệ thống quan điểm chỉ đạo điều hành, mục tiêu tổng quát cùng 59 chỉ tiêu chủ yếu về kinh tế - xã hội và môi trường cho giai đoạn này. Đồng thời, xác định rõ 91 nhiệm vụ trọng tâm cần được triển khai ngay trong năm 2026.
Một trong những định hướng chiến lược quan trọng là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn liền với việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, xác lập mô hình tăng trưởng mới, đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành và lĩnh vực then chốt. Chính phủ sẽ phối hợp chặt chẽ và linh hoạt giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác; chủ động ứng phó hiệu quả với các biến động từ bên ngoài, phát huy tối đa các nguồn lực trong nước, kiên định bám sát mục tiêu tăng trưởng hai con số đầy tham vọng.
Phát triển hạ tầng và quản lý xã hội bền vững
Bên cạnh đó, Chính phủ xác định tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn cản trở phát triển, hoàn thiện thể chế theo hướng đồng bộ, hiện đại và mang tính kiến tạo. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là ưu tiên hàng đầu, với mục tiêu phấn đấu đến năm 2028, môi trường đầu tư của Việt Nam sẽ nằm trong nhóm ba nước dẫn đầu ASEAN và thuộc nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới.
Phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại cũng là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới. Mục tiêu cụ thể đặt ra là đến năm 2030 sẽ đưa vào sử dụng trên 5.000 km đường bộ cao tốc, cùng với hệ thống cảng biển cửa ngõ quốc tế, các cảng hàng không lớn và các tuyến đường sắt quan trọng. Trong đó bao gồm cả tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam và các tuyến đường sắt kết nối quốc tế.
Song song với phát triển kinh tế, Chính phủ đặc biệt chú trọng đến việc quản lý phát triển xã hội một cách bền vững. Xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, hiện đại, đảm bảo mọi người dân đều được tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ xã hội cơ bản. Việc phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, dịch vụ văn hóa số và các ngành công nghiệp giải trí... cũng được xác định là động lực mới cho tăng trưởng.
Trong lĩnh vực môi trường, Chính phủ đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Tình trạng ô nhiễm không khí và ngập úng tại các đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ được tập trung xử lý triệt để trong thời gian tới.
Ý kiến thẩm tra và đề xuất hoàn thiện
Về phần thẩm tra sơ bộ đối với dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 – 2030, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản thống nhất với các nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu được nêu trong Báo cáo của Chính phủ. Báo cáo đã xây dựng hệ thống nhiệm vụ, giải pháp tương đối toàn diện, bao quát nhiều lĩnh vực, trong đó có những nội dung thể hiện quyết tâm tạo đột phá về thể chế, hạ tầng chiến lược, nguồn nhân lực và mô hình tăng trưởng mới.
Tuy nhiên, một số nội dung vẫn còn chung chung, dàn trải, thiên về định hướng dài hạn và chưa làm rõ trọng tâm, thứ tự ưu tiên cũng như mức độ khả thi trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế. Một số giải pháp chưa được cụ thể hóa thành cơ chế, chính sách đủ mạnh để tổ chức thực hiện một cách hiệu quả.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, bám sát và cụ thể hóa đầy đủ các định hướng lớn tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV. Đồng thời, hoàn thiện các nhiệm vụ, giải pháp theo hướng có trọng tâm, trọng điểm rõ ràng, xác định thứ tự ưu tiên, cụ thể hóa và lượng hóa gắn liền với nguồn lực, lộ trình và khả năng thực hiện thực tế.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, trong quá trình tổ chức thực hiện, Chính phủ sẽ tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến tình hình trong nước và quốc tế, chủ động xây dựng các kịch bản điều hành linh hoạt để ứng phó kịp thời với các cú sốc từ bên ngoài. Trên cơ sở kết luận của Trung ương, ý kiến đóng góp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện các báo cáo và dự thảo nghị quyết để trình Quốc hội xem xét, quyết định theo đúng quy định của pháp luật.
