Quốc hội đánh giá thành tựu kinh hế 2021-2025 và dự kiến kế hoạch tăng trưởng cao cho giai đoạn 2026-2030
Chiều ngày 9/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội đã nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về việc đánh giá tình hình, kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025, đồng thời dự kiến Kế hoạch 5 năm tiếp theo cho giai đoạn 2026-2030. Phiên họp này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế đang đối mặt với nhiều thách thức từ dịch bệnh và biến động toàn cầu.
Đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu chủ yếu giai đoạn 2021-2025
Trong phần đánh giá tình hình và kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã nhấn mạnh rằng, dù phải đối mặt với dịch bệnh Covid-19 kéo dài và những biến động phức tạp của kinh tế thế giới, nhưng nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của người dân và doanh nghiệp dưới sự lãnh đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, nước ta đã đạt được những thành tựu quan trọng và nổi bật. Cụ thể, giai đoạn này đã đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu chủ yếu, trong đó năm 2024 và 2025 hoàn thành toàn bộ 15/15 chỉ tiêu đề ra.
Năm 2025, quy mô GDP đạt 514,4 tỷ USD, gấp 1,48 lần so với năm 2020; GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD, tăng 1,4 lần so với năm 2020. Bên cạnh đó, an sinh xã hội tiếp tục được đảm bảo, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2026-2030 với mục tiêu tăng trưởng cao
Về dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cho giai đoạn 2026-2030, Chính phủ đặt mục tiêu phấn đấu đạt mức tăng trưởng GDP năm 2026 và bình quân 5 năm từ 10% trở lên, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. GDP bình quân đầu người đến năm 2030 dự kiến đạt 8.500 USD, gấp 1,7 lần so với năm 2025. Mục tiêu này đi kèm với việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và nâng cao mọi mặt đời sống của nhân dân, đảm bảo người dân được thụ hưởng đầy đủ các thành quả của phát triển.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã nêu ra 11 nhiệm vụ trọng tâm mà Chính phủ sẽ tập trung thực hiện trong giai đoạn tới. Trong đó, hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại và cạnh tranh được xem là yếu tố then chốt để tạo đột phá trong tăng trưởng, chuyển mạnh phương thức quản lý nhà nước từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Các nhiệm vụ khác bao gồm:
- Chuyển đổi mô hình tăng trưởng và đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực.
- Phát triển các khu vực doanh nghiệp và các mô hình kinh tế mới.
- Thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn.
- Khơi thông và đa dạng hóa các chuỗi cung ứng, kênh dẫn vốn.
- Tập trung phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Phát triển hạ tầng đồng bộ và hiện đại
Một trong những điểm nhấn quan trọng là Chính phủ xác định phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ và hiện đại. Cụ thể, sẽ tập trung đầu tư vào các tuyến đường bộ cao tốc theo quy hoạch, các cảng biển cửa ngõ kết hợp trung chuyển quốc tế, các cảng hàng không lớn, tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, các tuyến đường sắt kết nối quốc tế và đường sắt đô thị. Dự kiến, đến năm 2030, sẽ đưa vào sử dụng trên 5.000 km đường bộ cao tốc.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng chú trọng phát triển hạ tầng năng lượng để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao, đồng thời đảm bảo an ninh năng lượng. Ưu tiên đầu tư và hiện đại hóa hạ tầng số, phát triển đồng bộ các cơ sở dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu lớn và trung tâm dữ liệu lớn. Việc xử lý quyết liệt các dự án tồn đọng cũng được đặt lên hàng đầu.
Những thách thức và khuyến nghị từ Ủy ban Kinh tế và Tài chính
Trong phần thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đã lưu ý rằng, khó khăn và thách thức trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 sẽ lớn hơn và gay gắt hơn so với giai đoạn trước. Điều này đòi hỏi việc xây dựng và triển khai kế hoạch 5 năm phải được đặt trong bối cảnh mới, với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, tính tự chủ và khả năng chống chịu của nền kinh tế.
Ủy ban nhấn mạnh, việc hoàn thiện thể chế phải thực sự trở thành đột phá chiến lược, không chỉ dừng lại ở sửa đổi văn bản mà cần nâng cao chất lượng, tính đồng bộ và hiệu lực thực thi của hệ thống pháp luật. Đồng thời, việc theo đuổi tăng trưởng cao trong khi giữ vững ổn định vĩ mô là một thách thức lớn, đòi hỏi sự điều hành chính sách thận trọng, linh hoạt và có kỷ luật.
Về vấn đề năng lượng, Ủy ban đề nghị cần có giải pháp căn cơ, ưu tiên phát triển hạ tầng năng lượng, rà soát quy hoạch và đẩy nhanh các dự án trọng điểm. Trong dài hạn, cần đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu năng lượng theo hướng tự chủ, gắn với kinh tế xanh và tuần hoàn, đồng thời phát triển năng lượng tái tạo một cách bền vững, tránh tình trạng phát triển nóng và thiếu đồng bộ.
Đối với hạ tầng, Ủy ban cho rằng đây là điểm nghẽn lớn cần được ưu tiên tháo gỡ, tập trung vào các dự án chiến lược có sức lan tỏa. Đầu tư công phải giữ vai trò dẫn dắt, được cơ cấu lại theo hướng tinh gọn và hiệu quả. Ủy ban cũng đề nghị xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư, chiến lược huy động và phân bổ nguồn lực, đồng thời đẩy mạnh huy động khu vực tư nhân thông qua phương thức hợp tác công tư (PPP) minh bạch và chia sẻ rủi ro hợp lý.
Cuối cùng, Ủy ban nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực điều hành và tổ chức thực thi, coi đây là khâu then chốt quyết định hiệu quả của chính sách. Cần làm rõ cơ chế phân công, phối hợp, kiểm tra và giám sát; tăng cường kỷ luật, làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu; có cơ chế khuyến khích và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; đồng thời đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí và lợi ích nhóm để đảm bảo thực thi minh bạch, hiệu quả và đúng mục tiêu.
