Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật để tháo gỡ điểm nghẽn
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật được xem là “cú hích” quan trọng để tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo động lực phát triển. Theo ĐBQH Phạm Văn Hoà (đoàn Đồng Tháp), hệ thống pháp luật từ cuối nhiệm kỳ Quốc hội khoá XV và đầu nhiệm kỳ khoá XVI đã có những nét mới so với trước đây.
Đại biểu Phạm Văn Hoà cho biết: “Khi xây dựng luật mới hoặc sửa đổi các quy định không còn phù hợp thực tiễn, Quốc hội tập trung quy định những nội dung mang tính khung, các nguyên tắc, chủ trương và chính sách lớn. Những vấn đề cụ thể sẽ giao Chính phủ quy định bằng nghị định. Đây được xem là điểm mới trong tư duy xây dựng pháp luật”. Ông cũng nhấn mạnh các dự án luật được rút gọn thông qua tại một kỳ họp thay vì hai kỳ họp như trước.
Pháp luật phải bám sát thực tiễn để đạt hiệu quả cao
Để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đại biểu Phạm Văn Hoà cho rằng việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật phải bám sát thực tiễn, phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Hệ thống pháp luật cần theo kịp yêu cầu phát triển trên các lĩnh vực đối ngoại, quốc phòng, an ninh, đặc biệt là phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất. Ông nói: “Khi pháp luật theo kịp tình hình thực tiễn kinh tế - xã hội của đất nước thì mục tiêu tăng trưởng 2 con số mới đạt được hiệu quả cao”.
Tốc độ ban hành chính sách hiện nay đã nhanh hơn, nhưng khâu tổ chức thực thi vẫn là “nút thắt”. Theo ông Hoà, yếu tố cốt lõi là người tổ chức thực hiện: “Dám nghĩ, dám làm và làm đúng, làm quyết liệt, làm tiên phong, dám chịu trách nhiệm trong công việc của mình thì các văn bản dưới luật mới tổ chức thực hiện đúng, tốt và hiệu quả”. Ông cũng cho biết pháp luật hiện nay đã có cơ chế bảo vệ người thực thi nếu làm đúng quy định, không vụ lợi; nếu phát sinh sai sót ngoài ý muốn, họ sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay dân sự. Điều này khuyến khích cán bộ mạnh dạn trong tổ chức thực hiện.
Thúc đẩy mô hình tăng trưởng mới qua hoàn thiện thể chế
ĐBQH Nguyễn Xuân Nghiêm (đoàn Tp.Đà Nẵng) chia sẻ, Đảng và Nhà nước xác định thể chế là “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển đất nước. Theo ông, công tác xây dựng pháp luật thời gian qua đã được quan tâm lớn, đổi mới và đem lại kết quả tích cực, tạo tiền đề vững chắc để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026 - 2030.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao nhưng bảo đảm phát triển bền vững, đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm nhấn mạnh cần quán triệt, triển khai hiệu quả chủ trương của Đảng, nhất là Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết số 66 và Kết luận số 17 của Bộ Chính trị. Ông cho rằng công tác xây dựng pháp luật thời gian tới cần đổi mới tư duy theo hướng kiến tạo phát triển, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trọng tâm.
Ưu tiên hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường và tháo gỡ điểm nghẽn
Theo đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm, cần ưu tiên hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao. Đây là điều kiện nền tảng để huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực xã hội cho phát triển. Ông cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu sửa đổi, hoàn thiện pháp luật về đầu tư, đất đai, đấu thầu, quy hoạch, tài chính, ngân sách, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, bảo đảm đồng bộ, tránh chồng chéo, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
Đồng thời, cần xây dựng khung pháp lý thúc đẩy mô hình tăng trưởng mới dựa trên đổi mới sáng tạo, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý: “Tăng trưởng cao nhưng không đánh đổi môi trường bằng mọi giá, tăng trưởng cao phải gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội và nâng cao đời sống người dân”.
Hài hòa giữa tăng trưởng và an sinh xã hội
Để hài hòa giữa yêu cầu tăng trưởng với ổn định kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội và nâng cao đời sống người dân, theo đại biểu Nghiêm, công tác xây dựng pháp luật thời gian tới cần đặc biệt quan tâm đến các chính sách an sinh xã hội, phát triển nguồn nhân lực, nhà ở xã hội, y tế, giáo dục, bảo hiểm vật chất và tinh thần của nhân dân.
