Ngày 28/5/2026, Hội đồng Lý luận Trung ương và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tổ chức buổi làm việc và lễ ký kết biên bản ghi nhớ nhằm tăng cường phối hợp trong nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và tư vấn chính sách. Sự kiện có sự chủ trì của Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương và Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Ý nghĩa của buổi làm việc
Phát biểu khai mạc, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi nhấn mạnh buổi làm việc và lễ ký kết có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và vận hội. Sau thành công của Đại hội XIV, toàn hệ thống chính trị đang quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, đồng thời đẩy mạnh cuộc cách mạng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Những vấn đề mới đặt ra
Trước bối cảnh thực tiễn phát triển nhanh chóng, nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn mới cần được nghiên cứu, luận giải và dự báo. Đó là những biến đổi sâu sắc của môi trường quốc tế, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, xã hội số, cùng các yêu cầu mới về phát triển con người, văn hóa, quản trị quốc gia, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Khoa học xã hội và nhân văn cần có những đóng góp sâu sắc, kịp thời và thiết thực hơn.
Vai trò của hai cơ quan
Hội đồng Lý luận Trung ương là cơ quan tham mưu chiến lược của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác lý luận chính trị, trong khi Viện Hàn lâm là trung tâm quốc gia hàng đầu về nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn. Dù chức năng, nhiệm vụ khác nhau, cả hai đều hướng tới mục tiêu phát triển lý luận của Đảng và cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định đường lối, chính sách. Biên bản ghi nhớ sẽ thúc đẩy hợp tác trong nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn lớn, tổng kết thực tiễn, dự báo chiến lược, xây dựng đề án trọng điểm, tổ chức hội thảo quốc gia và quốc tế, chia sẻ nguồn lực và dữ liệu nghiên cứu.
Phát biểu chỉ đạo
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng ghi nhận và đánh giá cao vai trò của Viện Hàn lâm trong các chặng đường cách mạng. Ông nhấn mạnh nhiệm vụ tổng kết thực tiễn và nghiên cứu lý luận phục vụ xây dựng văn kiện Đại hội XIV có ý nghĩa đặc biệt. Ông đề nghị Viện Hàn lâm tiếp tục phát huy vai trò cơ quan nghiên cứu chiến lược hàng đầu, đóng góp vào phát triển lý luận và hoạch định chính sách. Khoa học xã hội cần cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước. Trên cơ sở các đề cương tổng kết, cần đánh giá sâu sắc thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và bài học trong 100 năm lãnh đạo của Đảng, từ đó xây dựng tầm nhìn và đề xuất các quyết sách chiến lược.
Định hướng nghiên cứu
Nghiên cứu không chỉ dừng lại ở tổng kết thực tiễn mà cần làm rõ mô hình phát triển mang đặc trưng Việt Nam, phát huy giá trị văn hóa dân tộc, kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế, xã hội, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đây là lĩnh vực mà khoa học xã hội có thế mạnh với nguồn dữ liệu phong phú. Công tác lý luận cần thực hiện trên tinh thần đoàn kết, phát huy trí tuệ tập thể, nhận diện vấn đề mới nảy sinh để hoàn thiện hệ thống lý luận.
Phát triển nguồn nhân lực
Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đề nghị Viện Hàn lâm tập trung nghiên cứu các vấn đề trọng tâm như sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, đô thị hóa, không gian phát triển, quản trị quốc gia, xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu năng, bảo đảm bản sắc văn hóa và tăng cường mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân. Cần có cơ chế, chính sách phù hợp để thu hút, đào tạo và phát triển đội ngũ nhà khoa học trẻ, nhà lý luận trẻ, tạo môi trường nghiên cứu thuận lợi, truyền cảm hứng đam mê khoa học. Viện Hàn lâm cần phát huy thế mạnh nghiên cứu cơ bản, đóng góp trên mặt trận tư tưởng, lý luận, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái.
Cam kết hợp tác
Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi cam kết phát huy tối đa tiềm năng của đội ngũ nhà khoa học, hệ thống viện nghiên cứu chuyên ngành và mạng lưới hợp tác quốc tế để cùng Hội đồng triển khai hiệu quả các nội dung hợp tác. Ông nhấn mạnh trách nhiệm vinh dự của đội ngũ làm công tác lý luận và khoa học trong giai đoạn đất nước phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng.
