Nghị quyết 79-NQ/TW: Định hình lại vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước
Trong bối cảnh phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc xác lập và vận hành hiệu quả khu vực kinh tế nhà nước luôn là yêu cầu chiến lược hàng đầu của Đảng. Gần đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, đánh dấu một bước chuyển tư duy quan trọng. Thay vì chỉ tập trung nắm giữ nguồn lực, khu vực này nay được định vị lại với vai trò kiến tạo, dẫn dắt và đồng hành cùng thị trường.
Phát triển hài hòa các thành phần kinh tế
Trước đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng. Tiếp nối tinh thần đó, Nghị quyết 79-NQ/TW nhấn mạnh sự cần thiết phát triển hài hòa các thành phần kinh tế. Kinh tế nhà nước được khẳng định giữ vai trò chủ đạo, đảm bảo ổn định vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế và định hướng chiến lược phát triển, nhưng không tách rời khỏi cơ chế thị trường.
Điểm mới đáng chú ý là kinh tế nhà nước được nhìn nhận như một chỉnh thể thống nhất và mở rộng, bao gồm toàn bộ nguồn lực tài chính, tài sản công, tài nguyên và các tổ chức do Nhà nước đầu tư, quản lý. Vai trò chủ đạo không có nghĩa là đứng ngoài thị trường, mà phải định hướng, dẫn dắt và hỗ trợ các khu vực kinh tế khác cùng phát triển.
Tập trung vào lĩnh vực then chốt và vai trò "bệ đỡ"
Thay vì dàn trải nguồn lực, khu vực kinh tế nhà nước cần tập trung vào những lĩnh vực then chốt như:
- Hạ tầng chiến lược
- Năng lượng
- Tài chính
- Các ngành có tính lan tỏa cao
Đồng thời, khu vực này phải đóng vai trò "bệ đỡ" cho thị trường thông qua việc ổn định kinh tế vĩ mô, điều tiết các cân đối lớn và hỗ trợ những lĩnh vực mới còn nhiều rủi ro. Khi được tổ chức và vận hành đúng hướng, kinh tế nhà nước không chỉ đóng góp vào tăng trưởng mà còn tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Xây dựng thế hệ doanh nghiệp nhà nước mới
Để đạt được mục tiêu trên, điều kiện tiên quyết là hình thành thế hệ doanh nghiệp nhà nước mới với quản trị hiện đại, tầm nhìn dài hạn và khả năng thích ứng linh hoạt. Yếu tố con người giữ vai trò quyết định trong quá trình này. Đội ngũ lãnh đạo cần được lựa chọn dựa trên năng lực và kết quả thực tiễn, đồng thời xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Cùng với đó, cần đổi mới mô hình hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và tận dụng cơ hội hội nhập. Việc liên kết với khu vực tư nhân và doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FDI) cần được thúc đẩy để tạo sức mạnh tổng hợp.
Hoàn thiện thể chế và môi trường kinh doanh
Một yếu tố quan trọng khác là Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch và ổn định. Điều này giúp doanh nghiệp nhà nước phát huy tính chủ động, sáng tạo và tự chịu trách nhiệm với các quyết định của mình. Khi các nguyên tắc thị trường được thực thi đầy đủ, doanh nghiệp nhà nước sẽ có động lực đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh thay vì phụ thuộc vào ưu đãi như trước kia.
Chỉ khi đó, doanh nghiệp nhà nước mới thật sự trở thành những "sếu đầu đàn", vận hành theo nguyên tắc thị trường, gắn kết chặt chẽ với các khu vực khác, có khả năng dẫn dắt và tạo dựng hệ sinh thái phát triển cho cả nền kinh tế. Vai trò chủ đạo được khẳng định không phải bằng quy mô hay nguồn lực, mà bằng hiệu quả, khả năng kiến tạo và những đóng góp thiết thực cho phát triển dài hạn.
Qua đó, Nghị quyết 79-NQ/TW tạo động lực và nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.
