Theo AP, trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 26/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nếu lực lượng Houthi ở Yemen còn tiếp diễn các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại quốc tế, Washington sẽ quy trách nhiệm cho Iran - quốc gia bị coi là hậu thuẫn chính cho Houthi. Ông nhấn mạnh Mỹ sẽ áp dụng các biện pháp quân sự mạnh mẽ không chỉ nhắm vào Houthi mà còn cả Iran.
Chiến dịch quân sự trước đây và đe dọa mới
Trong thông điệp, ông Trump nhắc lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn do Mỹ tiến hành cách đây một năm nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Houthi. Kể từ tháng 11/2023, lực lượng này đã liên tục bắn tên lửa và máy bay không người lái vào các tàu thương mại đi qua Biển Đỏ, buộc nhiều hãng tàu phải thay đổi lộ trình.
Các cuộc tấn công đã gây gián đoạn nghiêm trọng cho tuyến hàng hải qua kênh đào Suez, khiến nhiều tàu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi). Điều này làm tăng chi phí vận chuyển và kéo dài thời gian giao hàng, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Phản ứng từ Iran và vai trò trung gian của Oman
Cho đến nay, Iran chưa đưa ra bình luận chính thức về phát biểu mới nhất của ông Trump cũng như các cáo buộc liên quan đến vụ tấn công nhằm vào tàu của Saudi Arabia trước đó. Giới quan sát nhận định tuyên bố của tổng thống Mỹ cho thấy Washington tiếp tục coi Tehran là bên chịu trách nhiệm đối với hoạt động của Houthi, đồng thời phát đi tín hiệu cứng rắn nhằm ngăn chặn nguy cơ leo thang bất ổn tại tuyến hàng hải chiến lược ở Trung Đông.
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, Oman - quốc gia thường đóng vai trò trung gian giữa Houthi và Saudi Arabia - cho biết đang nỗ lực nối lại các cuộc đàm phán. Bộ Ngoại giao Oman tuyên bố đang phối hợp với Saudi Arabia, các bên liên quan ở Yemen và Đặc phái viên Liên Hợp Quốc về Yemen nhằm thúc đẩy tiến trình chính trị, hướng tới mục tiêu an ninh và ổn định trong khu vực.
Tác động đến vận tải biển toàn cầu
Theo các chuyên gia hàng hải, việc Houthi liên tục tấn công tàu thuyền đã buộc các hãng vận tải lớn như Maersk, MSC và CMA CGM phải tạm ngừng hoạt động qua Biển Đỏ. Chi phí bảo hiểm hàng hải tăng vọt, cùng với việc phải đi vòng qua châu Phi, đã đẩy giá cước vận tải container tăng trung bình 30-40% so với trước xung đột.
Các cuộc tấn công của Houthi, theo lực lượng này là để phản đối chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza, đã làm gián đoạn dòng chảy thương mại giữa châu Á và châu Âu. Việc tàu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng làm tăng thời gian vận chuyển từ 10-15 ngày, gây áp lực lên các chuỗi cung ứng vốn đã căng thẳng sau đại dịch.
Quan điểm quốc tế và triển vọng
Nhiều quốc gia, trong đó có Liên minh châu Âu và Nhật Bản, đã kêu gọi kiềm chế và tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, động thái mới của Tổng thống Trump cho thấy Washington sẵn sàng dùng vũ lực để bảo vệ tự do hàng hải. Trong khi đó, các nỗ lực trung gian của Oman và Liên Hợp Quốc vẫn đang tiếp diễn, nhưng chưa có dấu hiệu đột phá.
Giới phân tích nhận định, nếu Iran không kiềm chế Houthi, nguy cơ xảy ra xung đột trực tiếp giữa Mỹ và Iran tại khu vực Biển Đỏ là hoàn toàn có thể xảy ra, gây ra hậu quả khó lường cho an ninh năng lượng và thương mại toàn cầu.
