Tại hội nghị thượng đỉnh, các nước thành viên NATO tái khẳng định cam kết tăng cường đầu tư quốc phòng, với mục tiêu nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035. Đây là bước đi nhằm đáp ứng những thách thức an ninh mới và củng cố năng lực phòng thủ tập thể.
Thỏa thuận quốc phòng trị giá 50 tỷ USD
Trước thềm hội nghị, các đồng minh châu Âu đã công bố hàng loạt thỏa thuận sản xuất và mua sắm quốc phòng trị giá khoảng 50 tỷ USD. Các hợp đồng bao gồm tàu ngầm, hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot, tên lửa đánh chặn và đạn dược, thể hiện nỗ lực tăng cường khả năng tự vệ của châu Âu.
Máy bay giám sát mới do Saab phát triển
Một quyết định đáng chú ý là NATO lựa chọn tập đoàn quốc phòng Thụy Điển Saab để phát triển máy bay giám sát thế hệ mới, thay thế hệ thống cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AWACS) hiện do Mỹ cung cấp. Động thái này đánh dấu bước chuyển dịch trong việc ưu tiên năng lực quốc phòng nội khối.
Sáng kiến Lá chắn máy bay không người lái
NATO cũng công bố sáng kiến “Lá chắn máy bay không người lái” (Drone Hedge) với khoản đầu tư khoảng 40 tỷ USD trong 5 năm, nhằm phát triển năng lực đối phó với máy bay không người lái (UAV) trên toàn liên minh. Tổng Thư ký NATO Mark Rutte nhận định: “UAV đã làm thay đổi căn bản phương thức tác chiến hiện đại, thể hiện rõ qua các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông.”
Xu hướng tự chủ quốc phòng châu Âu
Theo chuyên gia Daniel Fiott thuộc Viện Nghiên cứu An ninh Liên minh châu Âu, “Lục địa già vẫn cần Mỹ trong ngắn hạn vì một số hệ thống vũ khí chỉ có thể mua từ Washington, nhưng xu hướng dài hạn là các nước châu Âu sẽ đầu tư nhiều hơn vào năng lực quốc phòng do chính mình phát triển.” Điều này phản ánh sự chuyển dịch chiến lược nhằm giảm phụ thuộc vào Mỹ.
Tăng trách nhiệm an ninh chung
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte khẳng định: “Các đồng minh châu Âu đang tăng trách nhiệm đối với an ninh chung, ngành công nghiệp quốc phòng đang mở rộng sản xuất và các năng lực mới đang được đưa vào sử dụng.” Dù hội nghị phát đi thông điệp đoàn kết, quan hệ xuyên Đại Tây Dương vẫn là thách thức. Tổng thống Trump tiếp tục gây tranh cãi khi đề cập khả năng Mỹ kiểm soát Greenland và chỉ trích Tây Ban Nha về mức đóng góp quốc phòng. Tuy nhiên, kết thúc hội nghị, ông Trump đánh giá cuộc họp của Hội đồng Bắc Đại Tây Dương là “một cuộc gặp tuyệt vời” và nhấn mạnh tinh thần đoàn kết trong liên minh.
