Chiều 13/5, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước về các luật được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất. Trong số đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026.
Những điểm mới đáng chú ý
Luật được Quốc hội khóa XVI thông qua vào chiều 23/4 với tỷ lệ tán thành lên tới 97% tổng số đại biểu tham gia biểu quyết. Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà đã thông tin chi tiết về các nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng.
Đổi tên danh hiệu thi đua
Một trong những thay đổi đầu tiên là đổi tên danh hiệu "Xã, phường, thị trấn tiêu biểu" thành "Xã, phường, đặc khu tiêu biểu". Đi kèm với đó, tiêu chuẩn xét tặng được sửa từ "dẫn đầu phong trào thi đua cấp huyện" thành "có thành tích tiêu biểu trong phong trào thi đua cấp tỉnh". Ngoài ra, luật bổ sung tiêu chí "Sự hài lòng của tổ chức, cá nhân đối với hoạt động của chính quyền địa phương".
Tiêu chuẩn khen thưởng được điều chỉnh
Luật sửa đổi tiêu chuẩn "tổ chức đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh" thành "tổ chức đảng được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên" đối với tiêu chuẩn tặng Cờ thi đua. Đối với danh hiệu chiến sĩ thi đua các cấp, cụm từ "có đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu" được thay thế bằng "có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được cấp có thẩm quyền đánh giá hiệu quả".
Riêng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở", luật giao Chính phủ quy định tỷ lệ xét tặng, thay vì quy định cứng như trước.
Bổ sung nguyên tắc khen thưởng
Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh, luật mới bổ sung nguyên tắc "Chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học và công nghệ".
Hai loại hình khen thưởng mới
Luật quy định riêng hai loại hình khen thưởng là "khen thưởng phong trào thi đua theo chuyên đề" và "khen thưởng chuyên đề". Đồng thời, giao Chính phủ quy định tỷ lệ số năm được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của tổ chức đảng đối với các hình thức khen thưởng cho tập thể, nhằm đảm bảo khen thưởng thực chất, cân đối thành tích.
Bổ sung thành tích vào tiêu chuẩn khen thưởng
Luật bổ sung nội dung thành tích đóng góp về "quốc phòng, an ninh, đối ngoại; ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số" vào tiêu chuẩn Huân chương Lao động các hạng và Bằng khen của Thủ tướng, Bằng khen của bộ, ban, ngành, tỉnh.
Phân cấp thẩm quyền
Luật chuyển giao toàn bộ thẩm quyền quyết định tặng danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng từ chủ tịch UBND cấp huyện sang chủ tịch UBND cấp xã. Đồng thời, bổ sung thẩm quyền tặng Giấy khen của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc bộ, ban, ngành.
Thủ tướng Chính phủ sẽ quy định việc xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng cho doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác, cũng như thẩm quyền khen thưởng đối với các đối tượng này.
Ủy quyền và đơn giản hóa thủ tục
Luật cho phép bộ, ban, ngành, tỉnh được ủy quyền quyết định tặng danh hiệu "Tập thể lao động xuất sắc", "Đơn vị quyết thắng". Về thủ tục, luật cắt giảm thành phần hồ sơ (bỏ giấy chứng nhận hoặc xác nhận) và bổ sung quy định khen thưởng theo thủ tục đơn giản đối với trường hợp "khen thưởng theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền".
Ứng dụng công nghệ thông tin
Luật giao trách nhiệm cho cơ quan quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng ở Trung ương, bộ, ban, ngành, tỉnh thực hiện áp dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu về thi đua khen thưởng, hệ thống quản lý hồ sơ điện tử đảm bảo liên thông.
Những sửa đổi này nhằm nâng cao hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng, đảm bảo khen thưởng thực chất, khuyến khích đổi mới sáng tạo và phù hợp với tình hình thực tiễn.
