Sáng 26/7, tại Đền thờ Côn Đảo, lễ giỗ các Anh hùng liệt sĩ, chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước đã hy sinh tại nhà tù Côn Đảo diễn ra trong không khí trang nghiêm, xúc động. Buổi lễ có sự tham dự của lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu (trước hợp nhất), cùng các Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cựu tù chính trị, thân nhân liệt sĩ, người có công với cách mạng và đông đảo cán bộ, nhân dân Côn Đảo.
Ý nghĩa lịch sử của Côn Đảo
Côn Đảo từng là địa ngục trần gian dưới thời thực dân, đế quốc, nơi giam cầm những người yêu nước, chiến sĩ cách mạng. Hàng vạn chiến sĩ kiên trung đã biến chốn lao tù thành trường học cách mạng, giữ vững khí tiết, chiến đấu đến hơi thở cuối cùng vì độc lập, tự do. Theo ước tính, khoảng 20.000 người đã hy sinh tại đây, nhưng con số chính xác vẫn chưa thống kê đầy đủ.
Lời tri ân từ lãnh đạo
Phát biểu tại lễ giỗ, đồng chí Nguyễn Phước Lộc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh: “Sự hy sinh vô bờ bến ấy đã làm nên giá trị thiêng liêng và thành tố tạo nên giá trị con người Việt Nam, xây nên thành đồng của Tổ quốc.” Ông khẳng định mỗi nén hương tri ân là lời hứa quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cùng cả nước trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ.
Đồng chí Nguyễn Phước Lộc cũng ôn lại truyền thống đấu tranh cách mạng, ghi nhận rằng dù bị giam cầm, tra tấn dã man, ý chí cách mạng và tinh thần yêu nước vẫn bùng cháy. “Anh ngã xuống thành đất đai Tổ quốc. Hồn bay lên thành nguyên khí quốc gia”, ông xúc động trích dẫn.
Câu chuyện xúc động của cựu tù chính trị
Có mặt tại lễ giỗ, ông Tô Ba, cựu tù chính trị Côn Đảo (1969-1974), hiện sống tại phường Diên Hồng, TP.HCM, đã hồi tưởng về người đồng chí Nguyễn Giai (quê Quảng Ngãi). “Khi ở trong tù địch, đồng chí Giai luôn là người đi đầu và là hạt nhân trong phong trào đấu tranh chống địch. Cùng ở buồng với nhau, anh Giai mời tôi sau này hòa bình ra quê anh thăm chơi. Nhưng đến năm 1973, anh Giai đã hy sinh vì địch tra tấn, bỏ đói”, ông Tô Ba bồi hồi kể.
Sau ngày thống nhất, đến năm 1982, ông Tô Ba mới có dịp trở lại Côn Đảo và tìm thấy mộ của ông Nguyễn Giai nhờ tấm bia mờ chữ. Tại lễ giỗ, ông bất ngờ gặp lại con trai ông Nguyễn Giai, cùng trò chuyện và tưởng nhớ.
Kết thúc lễ giỗ
Buổi lễ khép lại với những nén hương tri ân từ lãnh đạo và người dân, thể hiện lòng biết ơn vô hạn đối với các bậc tiền bối cách mạng. Ông Nguyễn Văn Thọ, Phó Chủ tịch thường trực HĐND TP.HCM, cũng thắp hương tưởng nhớ công lao thế hệ cha anh. Lễ giỗ là dịp để thế hệ hôm nay nhắc nhở nhau về trách nhiệm giữ gìn và phát huy tinh thần yêu nước, bảo vệ Tổ quốc.
