Hội thảo về Quy định 19-QĐ/TW do Báo Thanh Niên tổ chức đã diễn ra với nhiều tham luận quan trọng, nhấn mạnh việc khơi thông mọi nguồn lực để đất nước tự tin bước vào kỷ nguyên mới. Phát biểu khai mạc, nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn, Phó chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Tổng biên tập Báo Thanh Niên, cho biết ngày 8 tháng 4 vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm đã thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng ký ban hành Quy định 19-QĐ/TW về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. Đây là lần đầu tiên Trung ương Đảng ban hành một quy định mang tính hệ thống, toàn diện, đánh dấu bước chuyển lịch sử trong tư duy quản lý công tác chính trị, tư tưởng.
Thanh niên là rường cột của đất nước
Nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn nhấn mạnh, với gần 21,6 triệu thanh niên, chiếm gần 20% dân số, đây là lực lượng rường cột của đất nước. Nếu không kịp thời đổi mới phương thức giáo dục, khơi thông tư tưởng, một bộ phận giới trẻ sẽ dễ rơi vào trạng thái phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí phấn đấu. Hội thảo mong muốn mang đến những góc nhìn sâu sắc, chỉ ra giải pháp đột phá, thực tiễn cao để triển khai Quy định 19, nhất là trong công tác chính trị, tư tưởng cho thanh niên.
"Hơn bao giờ hết, sức mạnh của một dân tộc không chỉ đo bằng tiềm lực kinh tế hay quy mô dân số, mà được định đoạt bởi sự thống nhất về ý chí, chiều sâu của văn hóa và một khối đại đoàn kết không thể phá vỡ. Đổi mới công tác chính trị, tư tưởng, suy cho cùng, chính là củng cố vững chắc 'trục tư tưởng' ấy, giữ cho cái gốc của Đảng luôn bền, lòng dân luôn thuận, khơi thông mọi nguồn lực để đất nước tự tin sải bước", nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn khẳng định.
Giải phẫu căn nguyên "thờ ơ chính trị"
Phát biểu chỉ đạo và đề dẫn hội thảo, bà Đinh Thị Mai, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhấn mạnh Quy định 19 đánh dấu sự đổi mới tư duy, nhận thức lý luận - tư tưởng trên cơ sở lấy "4 kiên định" làm nguyên tắc nền tảng, bất biến, chuyển mạnh từ "định hướng, khuyến khích" sang "chế định, bắt buộc", "điều chỉnh hành vi", từ đánh giá "định tính" sang "định lượng" cụ thể, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo cao nhất. Trước yêu cầu của kỷ nguyên phát triển mới với hai mục tiêu chiến lược "100 năm", công tác chính trị, tư tưởng phải tự đổi mới, nâng tầm sứ mệnh, "đi trước mở đường", "chủ động dẫn dắt", "chỉ đạo thực tiễn".
Bà Đinh Thị Mai đánh giá hội thảo có ý nghĩa sâu sắc, là bước cụ thể hóa các nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV và Quy định 19 vào thực tiễn. Để đạt mục tiêu này, bà đề nghị hội thảo tập trung làm rõ phương thức, cơ chế ràng buộc để "lượng hóa" trách nhiệm trong thực hiện Quy định 19. Cần phân tích sâu sắc phương thức đánh giá, đo lường chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng, vai trò của cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu, bảo đảm "quyền hạn đến đâu, trách nhiệm đến đó" và "không có vùng an toàn" nếu buông lỏng lãnh đạo.
Bà Đinh Thị Mai cũng đề nghị hội thảo hướng tới định hình các giải pháp "đi trước, mở đường", "chủ động dẫn dắt", nhất là trên không gian mạng, và đột phá trong đổi mới công tác giáo dục cho thế hệ trẻ. "Với hơn 21,6 triệu thanh niên, chiếm hơn 20% dân số, đây là lực lượng rường cột, cũng là đối tượng chịu tác động mạnh nhất của thông tin đa chiều. Vì vậy, hội thảo cần tập trung phân tích, giải phẫu căn nguyên vấn đề 'nhạt Đảng, khô Đoàn', 'thờ ơ chính trị' ở một bộ phận giới trẻ", bà lưu ý.
Đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền
Phát biểu tại hội thảo, Phó bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương Ngô Văn Cương nhấn mạnh phải đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng theo hướng gần gũi, thiết thực, hiện đại, phù hợp với từng đối tượng, nhất là thanh niên. "Muốn công tác tư tưởng hiệu quả thì phải hiểu thanh niên nghĩ gì, quan tâm điều gì, tiếp cận thông tin ra sao. Không thể sử dụng tư duy cũ, phương pháp cũ để tác động đến một thế hệ đang sống trong môi trường số và toàn cầu hóa", ông nhấn mạnh.
Theo ông Ngô Văn Cương, các tổ chức đoàn thể cần chủ động tận dụng ưu thế của công nghệ số, mạng xã hội, truyền thông đa nền tảng để lan tỏa thông tin tích cực, truyền cảm hứng, định hướng giá trị sống tốt đẹp, khơi dậy tinh thần yêu nước, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến trong thanh niên. Các hoạt động phải gắn chặt với thực tiễn đời sống, với những vấn đề người dân và thanh niên quan tâm. Đồng thời, coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác chính trị, tư tưởng có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, am hiểu công nghệ, có kỹ năng truyền thông hiện đại và khả năng nắm bắt, xử lý nhanh các vấn đề phát sinh.
Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa
Phát biểu kết luận hội thảo, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư thường trực Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Chủ tịch Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam Nguyễn Minh Triết đánh giá cao vai trò của Báo Thanh Niên trong việc đề xuất sáng kiến, phối hợp tổ chức chương trình. Ông khẳng định công tác chính trị, tư tưởng luôn được xác định là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng, có vai trò "đi trước, mở đường", quyết định thành công của sự nghiệp cách mạng.
Từ kinh nghiệm thực tiễn, anh Nguyễn Minh Triết đề nghị tổ chức Đoàn thời gian tới tập trung thực hiện nhiều giải pháp trọng tâm. Trước hết, tiếp tục kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng, coi giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi là nhiệm vụ cốt lõi và xuyên suốt. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường tương tác đa chiều và đưa đoàn viên trở thành "chủ thể" của quá trình giáo dục. Đoàn cần tiếp tục đầu tư phát triển ứng dụng "Thanh niên Việt Nam", công cụ "AI của Đoàn", xây dựng các nền tảng giáo dục chính trị trên không gian mạng theo hướng quản trị đầu ra, có cơ chế thống kê và đánh giá hiệu quả cụ thể.
Một nội dung quan trọng khác được anh Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh là công tác nắm bắt và định hướng dư luận xã hội. Cần kết hợp chặt chẽ giữa báo chí, khảo sát xã hội học, mạng lưới cộng tác viên dư luận xã hội với việc ứng dụng dữ liệu lớn và AI để kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của thanh niên. "Phải chủ động cung cấp thông tin nhanh, ngắn gọn, chính xác để thanh niên tiếp cận sớm với thông tin chính thống, không bị tác động bởi tin giả, tin xấu, thông tin độc hại", anh nói.
Đáng chú ý, anh Nguyễn Minh Triết cho rằng cần kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục trực tuyến và giáo dục trực tiếp. Nếu trực tuyến giúp tiếp cận nhanh, duy trì tương tác thì hoạt động trực tiếp mới tạo được chiều sâu trải nghiệm và bồi đắp niềm tin, tình cảm cho thanh niên. Cần dùng tương tác trên không gian mạng để dẫn dắt thanh niên tham gia các hành trình về nguồn, diễn đàn đối thoại, hoạt động tình nguyện, phong trào hành động cách mạng và mô hình tự rèn luyện.
Thông tin chính thống phải đi trước một bước
Tại hội thảo, anh Nguyễn Thái An, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Phó trưởng ban Công tác Đoàn Trung ương Đoàn, nhấn mạnh: "Thông tin chính thống phải đi trước một bước, ngắn gọn, dễ hiểu, đúng mối quan tâm của thanh niên và xuất hiện đồng thời trên nhiều nền tảng để tiếp cận thanh niên hiệu quả hơn". Dù công nghệ số phát triển mạnh, công tác giáo dục trực tiếp vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Tổ chức Đoàn cần "kéo" thanh niên ra khỏi trạng thái "xem" và "bình luận" trên mạng để chuyển sang "tham gia" và "hành động" thông qua các hoạt động thực tiễn như hành trình về nguồn, gặp gỡ nhân chứng lịch sử, hoạt động tình nguyện hay diễn đàn đối thoại.
Các phong trào thanh niên cần được tổ chức theo công thức "3 dễ - 3 rõ - 3 đo", gồm: dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm; rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; đo đầu vào, đo đầu ra và đo tác động. Đồng thời, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền, giáo dục.
PGS-TS Lê Văn Cường, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, bổ sung: Việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) chính là chìa khóa để khắc phục rào cản giữa lý luận và thực tiễn. Ông nhấn mạnh tới việc chủ động thông tin, hệ thống phải có khả năng phản ứng tức thời, không để xảy ra tình trạng "khoảng trống thông tin" - nơi tin giả và tư tưởng xấu độc thường lợi dụng để thao túng nhận thức của nhân dân. Song song đó, cần gắn chặt với việc giải quyết các vấn đề thực tiễn, đi sâu vào những vấn đề nóng của đất nước. Công tác chính trị, tư tưởng phải hình thành niềm tin giúp cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung, thay vì rơi vào trạng thái trì trệ, thủ thế. PGS-TS Lê Văn Cường cũng nhấn mạnh giải pháp tăng cường kiểm tra, giám sát, kỷ luật và lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo chất lượng công tác chính trị, tư tưởng.
