Pháp và Đức bất đồng sâu sắc về đề xuất Eurobond trước hội nghị thượng đỉnh EU
Chỉ vài ngày trước Hội nghị Thượng đỉnh không chính thức của các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) tại Bỉ, tập trung vào vấn đề cạnh tranh, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đưa ra đề xuất gây tranh cãi: phát hành Eurobond – trái phiếu chung châu Âu – để tài trợ cho các lĩnh vực chiến lược. Tuy nhiên, đề xuất này ngay lập tức vấp phải sự phản đối gay gắt từ Berlin, khiến bầu không khí trước thềm cuộc họp trở nên căng thẳng và phức tạp.
Pháp ủng hộ mạnh mẽ nợ chung để thúc đẩy đầu tư chiến lược
Pháp luôn là một bên ủng hộ mạnh mẽ việc phát hành nợ chung của EU, coi đây là phương tiện quan trọng để lấp đầy khoảng trống đầu tư lớn của châu Âu và thúc đẩy nền kinh tế trì trệ của khối. Trong bối cảnh EU đang vật lộn để cạnh tranh với các cường quốc như Mỹ và Trung Quốc, ông Macron nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải có một cơ chế vay nợ chung.
Trong cuộc phỏng vấn với 6 hãng tin châu Âu vào ngày 10/2, nhà lãnh đạo Pháp đã chỉ rõ các lĩnh vực chiến lược cần đầu tư, bao gồm:
- Trí tuệ nhân tạo (AI)
- Công nghệ lượng tử
- Quốc phòng
- Không gian
- Bán dẫn
- Robot
Ông Macron coi đây là một nhu cầu kinh tế thiết yếu nếu châu Âu muốn bắt kịp với Mỹ và Trung Quốc. Một quan chức Điện Elysee còn cảnh báo rằng châu Âu đang bị kẹt giữa sức ép từ hai siêu cường: trở thành "thị trường điều chỉnh" cho hàng hóa giá rẻ của Bắc Kinh, đồng thời là đối tượng "chịu sự ép buộc" từ Washington, đặc biệt dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Đức phản đối và lo ngại về gánh nặng tài chính
Tuy nhiên, Đức – nền kinh tế lớn nhất EU – đã nhanh chóng bác bỏ ý tưởng này. Một nhà ngoại giao cấp cao của Berlin, trong phát biểu trên Euractiv ngày 10/2, gọi đề xuất của ông Macron là thứ "làm xao nhãng" khỏi các ưu tiên thực sự. Thay vào đó, Đức nhấn mạnh sự cần thiết của những cải cách cấu trúc sâu rộng và việc hoàn thiện thị trường chung châu Âu.
Đức, với tư cách là nước đóng góp lớn nhất cho ngân sách EU, lo ngại về gánh nặng tài chính từ nợ quốc gia cao và khoản trả nợ 577 tỷ Euro từ chương trình phục hồi hậu Covid-19, ước tính thêm 24 tỷ Euro mỗi năm. Họ còn chỉ trích rằng tất cả các nước thành viên, bao gồm Pháp, cần nỗ lực cải cách thay vì trông chờ vào nợ chung.
Bất đồng phản ánh tầm nhìn khác biệt về tương lai EU
Sự phản đối này phản ánh lập trường "tiết kiệm" truyền thống của các nước phía Bắc như Đức và Hà Lan, vốn e ngại rủi ro từ các quốc gia nợ nần cao như Pháp. Bất đồng giữa Paris và Berlin không chỉ dừng ở vấn đề nợ mà còn liên quan đến tầm nhìn rộng lớn hơn về tương lai của EU.
Hội nghị Thượng đỉnh sắp tới sẽ thảo luận các báo cáo của các cựu Thủ tướng Italy Enrico Letta và Mario Draghi, đề xuất nợ chung cho đầu tư then chốt. Trong khi Pháp ủng hộ đề xuất này để lấp khoảng trống đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng, Đức ưu tiên cắt giảm chi tiêu không hiệu quả. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thậm chí gợi ý mô hình "hai tốc độ" để châu Âu tiến bộ kinh tế.
Sự bất đồng này có thể làm phức tạp hóa các quyết định tại hội nghị, đặc biệt khi EU đang đối phó với cuộc khủng hoảng Ukraine và cạnh tranh toàn cầu gay gắt.
