Chính phủ triển khai nghị quyết ứng phó khủng hoảng Trung Đông, điều chỉnh giá xăng dầu linh hoạt
Tại Nghị quyết số 36/NQ-CP ban hành ngày 6 tháng 3 năm 2026, Chính phủ đã công bố một loạt giải pháp cấp bách nhằm ứng phó với tình hình xung đột đang diễn ra tại khu vực Trung Đông, tập trung vào việc ổn định thị trường năng lượng trong nước. Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá xăng dầu vừa tăng mạnh từ 1.807 đến 7.132 đồng mỗi lít hoặc kilogram, tùy theo từng mặt hàng cụ thể, gây áp lực lên nền kinh tế và đời sống người dân.
Giải pháp cấp bách từ Chính phủ và vai trò của PVN
Theo nghị quyết, Chính phủ đồng ý áp dụng quy định tại khoản 8 Điều 59 của Luật Dầu khí năm 2022, yêu cầu các chủ sở hữu dầu thô bán phần dầu thuộc sở hữu của mình tại thị trường Việt Nam. Điều này áp dụng cho các loại dầu thô và condensate chưa ký kết hợp đồng xuất bán, với mục tiêu đảm bảo phù hợp nhu cầu và công nghệ chế biến của các nhà máy lọc dầu trong nước. Đồng thời, Chính phủ ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ Tài chính chỉ đạo Hội đồng thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) quyết định các nội dung cụ thể, bảo đảm tính linh hoạt, hiệu quả và tuân thủ đúng quy định pháp luật về dầu khí.
Ngoài ra, nghị quyết cho phép PVN và các đơn vị thành viên như Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn và Tổng Công ty Dầu Việt Nam được thực hiện các hoạt động mua bán, xuất nhập khẩu dầu thô cùng nguyên liệu sản xuất xăng dầu. Chính phủ cũng giao trách nhiệm cho Bộ Công Thương và Bộ Tài chính trong việc quản lý nhà nước, đại diện quyền sở hữu phần vốn, và chỉ đạo PVN cùng các tập đoàn khác trong điều kiện khủng hoảng hiện nay.
Cơ chế điều chỉnh giá xăng dầu mới và các biện pháp đảm bảo nguồn cung
Một điểm đáng chú ý trong nghị quyết là cơ chế điều chỉnh giá xăng dầu linh hoạt. Chính phủ đồng ý để Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính áp dụng ngay việc điều chỉnh giá khi giá cơ sở tăng từ 7% so với giá công bố ở kỳ điều hành trước đó. Điều này có nghĩa là giá xăng dầu sẽ được điều chỉnh không phụ thuộc vào chu kỳ 7 ngày thông thường, mà dựa trên mức tăng cụ thể của giá cơ sở. Khi giá cơ sở tăng dưới 7%, việc điều hành sẽ tiếp tục theo quy định tại khoản 11 Điều 1 Nghị định số 80/2023/NĐ-CP, tức vào ngày thứ 5 hàng tuần.
Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ rà soát kỹ lưỡng và chủ động đưa ra các biện pháp đảm bảo nguồn cung xăng dầu, đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh và tiêu dùng trong nước, đồng thời ngăn chặn tình trạng thiếu hụt. Bộ này cũng phải kịp thời báo cáo, đề xuất và kiến nghị đối với các vấn đề vượt quá thẩm quyền. Ngoài ra, Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính để chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam, PVN và các đơn vị liên quan ưu tiên sử dụng tối đa khí nội địa cho phát điện, cùng cơ chế hoán đổi thay thế LNG nhập khẩu.
Bối cảnh giá xăng dầu tăng mạnh và hướng phát triển nhiên liệu sinh học
Trước khi nghị quyết được ban hành, thị trường xăng dầu trong nước đã chứng kiến đợt tăng giá mạnh mẽ. Cụ thể, vào ngày 5 tháng 3, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã điều chỉnh tăng giá xăng dầu từ 1.807 đến 7.132 đồng mỗi lít hoặc kilogram, tùy mặt hàng. Đây là lần tăng thứ hai liên tiếp kể từ sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, sau khi ngày 26 tháng 2 chứng kiến mức tăng gần 1.000 đồng mỗi lít.
Để giảm bớt sự phụ thuộc vào xăng khoáng, Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương nghiên cứu, rà soát các tiêu chuẩn và quy chuẩn cho xăng sinh học. Mục tiêu là sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học, góp phần giảm lượng tiêu thụ xăng truyền thống và tăng cường tính bền vững trong ngành năng lượng.
