Tại hội nghị sơ kết một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp tại Đà Nẵng ngày 7 tháng 5, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng đã chia sẻ câu chuyện về một người dân gọi điện cho ông lúc 12 giờ đêm để phản ánh việc nhà thầu thi công làm vỡ ống nước gây ngập lụt.
“Tôi gọi điện cho chủ tịch phường nhưng không nghe máy, sáng hôm sau gọi lại cũng không nghe…”, ông Nguyễn Mạnh Hùng kể lại. Sau đó, ông đã phải trực tiếp gọi cho lãnh đạo sở và đơn vị cấp nước để xử lý kịp thời, được người dân cảm ơn.
Yêu cầu cán bộ luôn mở máy
Chủ tịch thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh: “Tôi đề nghị giám đốc các sở, ngành, lãnh đạo các xã, phường… vào ban đêm phải bật điện thoại, không tắt máy; dân gọi không nghe máy người ta không biết gọi ai. Phải có trách nhiệm với người dân”.
Theo UBND thành phố, quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp còn gặp nhiều khó khăn do phạm vi rộng, liên quan nhiều cấp, nhiều ngành. Việc chuyển giao thêm nhiệm vụ về cấp xã đã làm tăng khối lượng và tính chất phức tạp của công việc, trong khi cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin tại một số nơi chưa đáp ứng được yêu cầu.
Bên cạnh đó, chính sách đối với cán bộ cấp xã chưa đầy đủ; tình trạng thừa, thiếu cục bộ và thiếu nhân lực chuyên môn sâu vẫn còn tồn tại, chất lượng đội ngũ chưa đồng đều. Nguyên nhân chủ yếu là khối lượng công việc lớn, nhiều nhiệm vụ mới, pháp luật chưa đồng bộ và một số cơ chế chưa có tiền lệ. Một số nơi chưa chủ động, quyết liệt, năng lực và trách nhiệm của một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu, còn tình trạng né tránh, đùn đẩy trong thực hiện nhiệm vụ.
Giải pháp khắc phục
Để khắc phục những hạn chế này, thành phố tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền, nâng cao tính chủ động của từng cơ quan, đơn vị trong giải quyết công việc thuộc thẩm quyền. Thực hiện nghiêm túc công tác tiếp công dân, đối thoại và giải quyết khiếu nại, tố cáo, không để phát sinh điểm nóng. Đặc biệt, đổi mới tư duy và phương pháp lãnh đạo, điều hành theo hướng sâu sát, thực chất và hiệu quả. Đội ngũ lãnh đạo cấp xã phải nắm chắc tình hình, chủ động trong xử lý công việc, phát huy vai trò gần dân, sát dân, kịp thời hướng dẫn và hỗ trợ người dân.
Thách thức tại phường Hội An
Chia sẻ tại hội nghị, ông Nguyễn Đức Bình, Bí thư Đảng ủy phường Hội An (thành phố Đà Nẵng) cho biết, từ khi thực hiện chính quyền hai cấp, thành phố Hội An được chia thành ba phường (Hội An, Hội An Đông, Hội An Tây) và một xã (Tân Hiệp). Phường Hội An là địa bàn trung tâm của không gian đô thị di sản, có trách nhiệm đặc biệt trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa Thế giới đô thị cổ Hội An.
Phường xác định không thể phát triển theo tư duy địa giới hành chính khép kín. Không gian di sản, du lịch, sinh thái, sông nước, làng nghề, biển đảo và nông nghiệp trải nghiệm là một chỉnh thể liên thông với ba xã, phường còn lại. Hội An vừa là nơi cư trú, vừa là không gian di sản, điểm đến du lịch quốc tế, trung tâm dịch vụ - thương mại, nơi thường xuyên diễn ra lễ hội, sự kiện, kinh doanh, vận tải và lưu trú. Do đó, khối lượng công việc phát sinh hằng ngày rất lớn, đa ngành, đa lĩnh vực, từ giao thông, du lịch, bãi đỗ xe, làng nghề, xử lý rác thải, nước thải, cứu hộ cứu nạn, phòng chống thiên tai đến an ninh… đều vượt khỏi phạm vi một phường.
“Khó khăn lớn hiện nay là sự giao thoa, chồng lấn, chưa rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm giữa Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An với UBND phường Hội An”, ông Bình nêu thực tế. Trung tâm thực hiện nhiệm vụ chuyên môn về bảo tồn, quản lý di sản; UBND phường chịu trách nhiệm quản lý nhà nước toàn diện trên địa bàn. Do thiếu cơ chế phối hợp đủ mạnh, đủ rõ, có lúc xử lý công việc còn phân tán, chậm và lúng túng. Có việc thuộc quản lý hành chính của phường nhưng chịu tác động lớn bởi quy định chuyên môn về bảo tồn. Có việc thuộc lĩnh vực bảo tồn nhưng phát sinh trực tiếp trong đời sống dân cư, kinh doanh, trật tự đô thị nên người dân phản ánh trước hết đến chính quyền phường.
Theo ông Nguyễn Đức Bình, phường Hội An xác định quan điểm xuyên suốt là phát triển phường Hội An phải đặt trong tổng thể phát triển vùng Hội An và thành phố Đà Nẵng; lấy bảo tồn di sản làm nền tảng, văn hóa làm hồn cốt, du lịch - dịch vụ - thương mại làm động lực, chuyển đổi số làm phương thức, người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, liên kết vùng làm không gian phát triển.
Để thực hiện mục tiêu này, Bí thư Đảng ủy phường đề nghị Trung ương nghiên cứu cơ chế đặc thù cho quản lý, bảo tồn và phát triển đô thị di sản thế giới trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong đó, có cơ chế về phân cấp thẩm quyền, tài chính, đầu tư, quản lý tài sản công, bảo tồn nhà cổ, ứng phó biến đổi khí hậu và hỗ trợ cư dân sinh sống trong các di tích được tái định cư ra ngoài di tích, tương tự như thành phố Huế đã làm. Riêng Thành ủy đặc biệt quan tâm nghiên cứu một mô hình quản lý thống nhất, đủ tầm, đủ thẩm quyền, đủ nguồn lực đối với không gian Đô thị cổ Hội An.
