Phát biểu thảo luận tại tổ về các nội dung trình kỳ họp chuyên đề của HĐND Thành phố Hà Nội ngày 2/6, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, Luật Thủ đô năm 2026 là bước chuyển căn bản về phân cấp, phân quyền, tạo cơ sở để Hà Nội từ vị thế thực thi chính sách chuyển sang kiến tạo chính sách, chủ động quyết định nhiều vấn đề phát triển của Thủ đô.
Ông Thắng cho biết, mặc dù thời gian từ khi Luật Thủ đô được thông qua đến nay không dài, song UBND thành phố Hà Nội - cơ quan chủ trì soạn thảo các dự thảo nghị quyết đã nỗ lực tối đa để bảo đảm tiến độ trình các nội dung thuộc thẩm quyền HĐND thành phố. Theo đó, toàn bộ các nội dung được Luật Thủ đô quy định cần cụ thể hóa bằng nghị quyết của HĐND thành phố đang được gấp rút hoàn thiện, bảo đảm trình và thông qua trước ngày 15/6.
Luật khung tạo nền tảng phân cấp toàn diện
Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh: "Luật lần này mang tính chất là một luật khung, tạo nền tảng định hình cho việc phân cấp, phân quyền, ủy quyền toàn diện đối với thành phố Hà Nội trong quyết định các vấn đề trên địa bàn Thủ đô; thậm chí có cả những nội dung mang tính liên vùng, liên tỉnh trong khu vực Vùng Thủ đô. Điểm khác biệt cốt lõi của luật lần này là chuyển đổi vai trò của chính quyền thành phố từ vị thế thực thi chính sách sang kiến tạo chính sách."
Với vai trò mới này, việc xây dựng các nghị quyết hướng dẫn thi hành Luật Thủ đô năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa phải bảo đảm tính đồng bộ, xuyên suốt, vừa phòng ngừa nguy cơ lạm dụng quyền hạn trong tổ chức thực hiện.
Hiệu lực từ 1/7, đồng bộ với các nền tảng phát triển
Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực từ ngày 1/7 sẽ đồng bộ với các nền tảng quan trọng khác, là cơ sở pháp lý toàn diện để Hà Nội tổ chức thực hiện các mục tiêu phát triển, trong đó trọng tâm là xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại", phát triển bền vững, nâng cao chất lượng sống của người dân.
Quá trình xây dựng các nghị quyết lần này còn được lồng ghép với các định hướng chiến lược của Trung ương và Thành ủy trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, y tế, giáo dục, văn hóa - xã hội. Nhiều nội dung được tích hợp với các chủ trương phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; đồng thời gắn với định hướng phát triển giáo dục, y tế và văn hóa của Hà Nội trong giai đoạn tới. Mục tiêu đặt ra là vừa cụ thể hóa Luật Thủ đô, vừa tạo nền tảng phát triển đồng bộ các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và khoa học công nghệ của thành phố.
Cải cách thủ tục hành chính vượt chuẩn Trung ương
Một điểm nhấn đáng chú ý trong các nghị quyết trình lần này là mục tiêu cải cách thủ tục hành chính ở mức cao hơn yêu cầu chung của Trung ương. Theo Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng, trong khi Thủ tướng Chính phủ yêu cầu cắt giảm khoảng 30% thủ tục hành chính, thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính, Hà Nội đặt mục tiêu cao hơn nhờ các cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô.
"Trong quá trình hướng dẫn, tổ chức triển khai Luật Thủ đô, Hà Nội phấn đấu cắt giảm 50% thủ tục hành chính; 50% thời gian thực hiện thủ tục hành chính; đồng thời, giảm 50% chi phí thực hiện thủ tục hành chính, nếu có", Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng thông tin.
Phân cấp quản lý đô thị và an ninh trật tự
Cùng với cải cách thủ tục, tinh thần phân cấp, phân quyền cũng được thể hiện rõ trong các nghị quyết liên quan đến quản lý đô thị, an ninh trật tự. Thành phố đề xuất trao thẩm quyền trực tiếp cho chủ tịch UBND xã, phường đối với một số biện pháp quản lý cụ thể như yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm trong trường hợp cần thiết. "Người gần dân nhất, sát dân nhất phải được trao thẩm quyền để xử lý công việc ngay từ cơ sở", Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh.
Đối với lĩnh vực phát triển đô thị, Hà Nội tiếp tục tập trung tháo gỡ các dự án chậm tiến độ kéo dài nhiều năm, đồng thời triển khai tái thiết các khu vực đô thị xuống cấp, các cụm chung cư cũ nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân.
Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, ngoài các nghị quyết trình tại kỳ họp này, còn khoảng 39 nội dung nghị quyết khác cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026 sẽ tiếp tục được trình tại kỳ họp tiếp theo sau khi hoàn thiện tham vấn các bộ, ngành Trung ương.
