Tại phiên thảo luận “Sắp xếp hoạt động của các cơ quan báo chí - Góc nhìn người trong cuộc” thuộc Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026, ông Trần Thanh Lâm, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định: “Báo chí không nên đi sau để nói lại. Báo chí phải thực sự là la bàn chỉ lối, là hải đăng dẫn đường để định hướng, dẫn dắt”.
Báo chí dưới sự lãnh đạo của Đảng
Ông Trần Thanh Lâm cho biết báo chí cách mạng đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng và sự quản lý của Nhà nước; là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và diễn đàn tin cậy của nhân dân. Định hướng này được cụ thể hóa trong các văn kiện quan trọng của Đảng, đặc biệt là Văn kiện Đại hội XIV xác định xây dựng nền báo chí, xuất bản, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; tăng cường quản lý và phát triển các loại hình truyền thông trên nền tảng số; chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Kết quả sắp xếp báo chí chiến lược
Đề cập quá trình thực hiện Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025 gắn với Nghị quyết số 18-NQ/TW, ông Trần Thanh Lâm nhìn nhận đây là bước đi chiến lược nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, dàn trải, đầu tư phân tán; đổi mới mô hình quản trị để báo chí chính thống giữ vững vai trò dòng thông tin chủ lưu trước sự phát triển của mạng xã hội. Ông đánh giá đến nay công tác sắp xếp đã đạt nhiều kết quả quan trọng: các cơ quan báo chí địa phương được chuyển về trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy; ba cơ quan báo chí chủ lực quốc gia gồm Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và Thông tấn xã Việt Nam trở thành đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
“Đây là minh chứng cụ thể cho việc khẳng định vai trò lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng đối với báo chí; đồng thời là cơ sở để hình thành các cơ quan báo chí, truyền thông mạnh, đủ năng lực làm chủ và dẫn dắt không gian mạng”, ông Trần Thanh Lâm nhấn mạnh.
Đổi mới phương thức thông tin, nâng cao chất lượng
Ông nêu rõ yêu cầu hiện nay không chỉ sắp xếp tổ chức bộ máy mà còn phải đổi mới mạnh mẽ phương thức thông tin, tuyên truyền. Nhiệm vụ đầu tiên là nâng cao chất lượng thông tin, tăng cường tính chiến đấu và chiều sâu của tác phẩm báo chí. Báo chí cần khắc phục tình trạng đưa tin đơn thuần về sự kiện; tăng hàm lượng phân tích, kiến giải và định hướng dư luận. Đồng thời, chủ động tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Đặc biệt, báo chí phải chủ động, trách nhiệm, nhạy bén với những vấn đề mới; không được chậm trễ, do dự trước thực tiễn; tuyệt đối không lảng tránh những vấn đề cần định hướng tư tưởng và thống nhất nhận thức trong xã hội.
Phát huy vai trò giám sát và phản biện
Ông Trần Thanh Lâm đề nghị báo chí phát huy mạnh mẽ hơn vai trò giám sát và phản biện xã hội. Báo chí không nên né tránh những vấn đề khó, phức tạp; cần tăng cường các tuyến bài điều tra, phân tích chuyên sâu để phát hiện bất cập trong thực tiễn, qua đó góp phần hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng tốt hơn những vấn đề người dân quan tâm.
Bảo vệ chủ quyền thông tin quốc gia
Một nhiệm vụ quan trọng khác là bảo vệ chủ quyền thông tin quốc gia trên không gian mạng. Trong bối cảnh các nền tảng xuyên biên giới ngày càng ảnh hưởng lớn, ông cho rằng các cơ quan báo chí cần chủ động ứng dụng công nghệ mới, xây dựng hệ sinh thái số riêng và từng bước làm chủ các nền tảng phân phối nội dung. Báo chí phải là lực lượng chủ lực, xung kích trên mặt trận này.
Mục tiêu đến năm 2030
Theo Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, mục tiêu đến năm 2030 là tiếp tục xây dựng hệ thống báo chí, truyền thông tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Việc sắp xếp không phải thu hẹp vai trò báo chí mà tạo điều kiện hình thành cơ quan báo chí đủ năng lực cạnh tranh, dẫn dắt dư luận và làm chủ không gian truyền thông số. Thông điệp được ông nhấn mạnh là báo chí cần đổi mới cả tổ chức, tư duy và phương thức làm nghề; tinh gọn phải đi cùng nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức chiến đấu, để báo chí chính thống thực sự trở thành lực lượng tiên phong trong định hướng thông tin, kiến tạo niềm tin và tạo đồng thuận xã hội.
