Đồng chí Nguyễn Quyết, một trong những nhà lãnh đạo cách mạng xuất sắc, đã được Trung ương tin tưởng giao trọng trách Bí thư Thành ủy Hà Nội khi mới 23 tuổi. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước tại xã Chính Nghĩa, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên, ông sớm tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1940, ở tuổi 18, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam). Trong hơn 60 năm hoạt động cách mạng, ông đã đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng như Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tham gia cách mạng từ năm 15 tuổi
Theo thông tin trên báo Quân đội Nhân dân, năm 1937, khi mới 15 tuổi, đồng chí Nguyễn Quyết rời quê lên Hà Nội làm việc tại Báo Đuốc Tuệ, cơ quan của Trung tâm Phật giáo Bắc Kỳ, với vai trò thư ký kiêm phát hành. Công việc này giúp ông tiếp xúc với nhiều tầng lớp, đặc biệt là công nhân và người lao động, từ đó thấu hiểu cuộc sống của nhân dân dưới ách thực dân phong kiến. Qua báo chí và tài liệu tiến bộ, ông dần nhận thức về lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, về Đảng và chủ nghĩa Mác – Lênin, từ đó sớm được giác ngộ và tích cực tham gia hoạt động cách mạng.
Quyết định lịch sử trong tháng 8/1945
Đêm 17/8/1945, dưới sự chủ trì của Bí thư Nguyễn Quyết, Thành ủy Hà Nội họp và ra quyết định lịch sử: bằng lực lượng tại chỗ, Hà Nội sẽ tiến hành tổng khởi nghĩa vào ngày 19/8/1945. Nắm vững thời cơ, hiểu rõ thế và lực quân địch cùng tình hình cách mạng, cuộc khởi nghĩa diễn ra đúng kế hoạch, giành thắng lợi nhanh chóng. Sự kiện này đi vào lịch sử cách mạng Việt Nam, trở thành bài học về khởi nghĩa bản lĩnh, sáng tạo, kiên quyết, kịp thời và triệt để theo Chỉ thị của Đảng và Bác Hồ “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”. Sau này, đồng chí Trường Chinh đánh giá cao Bí thư Nguyễn Quyết và tập thể Thành ủy Hà Nội là “thông tuệ”, “sắc sảo”.
Quyết định không phải bộc phát
Theo báo Hà Nội Mới, sinh thời, Đại tướng Nguyễn Quyết nhiều lần nhấn mạnh rằng quyết định khởi nghĩa ngày 19/8/1945 không phải là hành động tức thời hay cảm tính. Đây là kết quả của cả quá trình chuẩn bị lâu dài, trong đó lực lượng cách mạng đã được xây dựng, tổ chức và thử thách qua nhiều năm. Quyết định được đưa ra trên cơ sở tập thể lãnh đạo bám sát phong trào, nắm chắc diễn biến tình hình địch – ta từng ngày, phân tích kỹ lưỡng thời cơ chín muồi. Dù ý thức rõ trách nhiệm lớn nếu thất bại, lãnh đạo Thành ủy vẫn chọn hành động vì nhận thấy đây là “thời cơ ngàn năm có một”. Nếu chậm trễ hoặc bỏ lỡ, khi quân Đồng minh kéo vào, cục diện có thể thay đổi bất lợi và cơ hội giành chính quyền sẽ không còn rõ ràng.
