Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026, một sáng kiến của Việt Nam được công bố tại Hội nghị Cấp cao ASEAN năm 2023, đã diễn ra thành công tốt đẹp. Với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, lấy Người dân làm trung tâm”, AFF 2026 được tổ chức đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác Đông Nam Á (TAC), đồng thời đánh dấu năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Đây cũng là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn đầu tiên do Việt Nam chủ trì sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp.
Kế thừa thành công và triển khai đường lối đối ngoại
Kế thừa những thành công của Diễn đàn các năm 2024 và 2025, AFF 2026 là bước đi thiết thực nhằm triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng lần thứ XIV và Kết luận 59-KL/TW của Bộ Chính trị về định hướng tham gia ASEAN đến năm 2030. Nhân dịp này, Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmao đã thăm chính thức Việt Nam, góp phần siết chặt và làm sâu sắc thêm các mối quan hệ hợp tác song phương.
Thông điệp từ các nhà lãnh đạo
Phát biểu tại cuộc tiếp các Trưởng đoàn, chuyên gia, học giả và đại diện các tổ chức quốc tế tham dự AFF 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển dịch sâu sắc. Ba cuộc khủng hoảng lớn về trật tự quốc tế, mô hình phát triển và lòng tin chiến lược chúng ta đang chứng kiến, không diễn ra ở đâu xa, mà đang biểu hiện rất rõ tại chính khu vực này”. Trong diễn văn khai mạc, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng đặt ra câu hỏi quan trọng: “Trong một thế giới đang thay đổi sâu sắc, vấn đề đặt ra không chỉ là ASEAN sẽ thích ứng ra sao, mà là ASEAN sẽ định hình như thế nào cho tương lai của chính mình trong thế kỷ XXI?”
Phiên thảo luận toàn thể và chuyên đề
Phiên thảo luận toàn thể đầu tiên diễn ra sáng ngày 9 tháng 6, với chủ đề “Tự cường và Đoàn kết trong một thế giới đang thay đổi”, đã nhấn mạnh yếu tố then chốt trong những giải pháp được gợi mở từ AFF 2026. Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh nhận xét: AFF là nền tảng hữu ích để các nhà lãnh đạo chia sẻ góc nhìn, với thông điệp cốt lõi là ASEAN phải “duy trì sự vững mạnh, giữ vững vai trò trung tâm và tinh thần đoàn kết” để vượt qua rủi ro và tận dụng cơ hội phát triển. Các phiên thảo luận toàn thể và chuyên đề tiếp theo đã diễn ra sôi nổi, với các chủ đề thiết thực nhằm gợi mở ý tưởng giúp khu vực Đông Nam Á chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động kiến tạo tương lai.
Đánh giá từ chuyên gia quốc tế
Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia phân tích quốc tế người Australia, đánh giá cao AFF 2026 là diễn đàn đối thoại có sự tham gia của không chỉ các quan chức chính phủ mà còn của doanh nhân, giới truyền thông và học giả. Bên cạnh đó, các hoạt động bên lề như tọa đàm “Vai trò của các chính đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN”, bàn tròn “Đối thoại Thanh niên ASEAN: Khát vọng 2030” và tọa đàm “Mekong trong kiến trúc hợp tác tiểu vùng ASEAN: Hướng tới Tầm nhìn 2045” đã tạo nên không khí sôi động. Ông cho rằng đây là một ý tưởng sáng tạo, và điểm đáng chú ý là Việt Nam đã thúc đẩy hiện thực hóa các đề xuất bằng hành động cụ thể, lồng ghép vào Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Cách tiếp cận tập trung vào các giải pháp khả thi, thúc đẩy đối thoại và lắng nghe người dân, thay vì chỉ dừng lại ở các tuyên bố nguyên tắc, đã được nhiều học giả quốc tế đánh giá cao. Việt Nam đã khẳng định vai trò chủ chốt trong việc đưa ra và nâng tầm các sáng kiến, gửi đi thông điệp về sự ổn định chính trị, tầm nhìn hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
