Trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh do ảnh hưởng từ cuộc xung đột ở Trung Đông, năm quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) gồm Đức, Italy, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo đã lên tiếng kêu gọi khối này hành động quyết liệt. Các bộ trưởng kinh tế và tài chính từ những nước này đã gửi thư tới Cao ủy Khí hậu EU Wopke Hoekstra, đề xuất yêu cầu các công ty năng lượng chia sẻ gánh nặng với người tiêu dùng và người nộp thuế.
Đề Xuất Công Cụ Đóng Góp Toàn Khối
Bức thư nhấn mạnh rằng các biện pháp ở cấp quốc gia, chẳng hạn như điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt, cần được bổ sung bằng nỗ lực chung ở cấp độ toàn EU. Các bộ trưởng cho rằng việc này sẽ cho phép tài trợ các biện pháp hỗ trợ tạm thời, đặc biệt là cho người tiêu dùng, đồng thời kiềm chế lạm phát gia tăng mà không tạo thêm áp lực lên ngân sách công.
Khôi Phục Cơ Chế Đóng Góp Đoàn Kết
Trong thư, các bộ trưởng đề xuất khôi phục và tăng cường một cơ chế tương tự "đóng góp đoàn kết" của EU năm 2022. Cơ chế này trước đây đã đánh thuế khoảng 28 tỷ euro đối với lợi nhuận vượt trội từ nhiên liệu hóa thạch trong giai đoạn giá tăng mạnh sau xung đột tại Ukraine, theo số liệu từ Ủy ban châu Âu.
Lần này, hệ thống nên được áp dụng trên toàn EU, với cơ sở pháp lý vững chắc hơn và nhắm mục tiêu hiệu quả hơn vào các tập đoàn dầu khí đa quốc gia lớn, bao gồm cả lợi nhuận tạo ra ở nước ngoài. Các bộ trưởng nhấn mạnh: "Trong bối cảnh thị trường biến dạng và dư địa tài khóa hạn chế hiện nay, Ủy ban châu Âu cần nhanh chóng xây dựng một công cụ đóng góp trên toàn EU, dựa trên nền tảng pháp lý chắc chắn."
Bối Cảnh Giá Nhiên Liệu Tăng Mạnh
Lời kêu gọi được đưa ra khi giá dầu Brent đã chạm mốc 100 USD/thùng, tăng từ mức 70 USD trước khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran vào ngày 28/2. Việc eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế đã khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu đối mặt với nhu cầu gia tăng và nguồn cung sụt giảm đột ngột, làm trầm trọng thêm rủi ro biến động giá.
Giá nhiên liệu đã tăng mạnh trên khắp châu Âu do chiến sự, với Đức, Italy và Tây Ban Nha là những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Các bộ trưởng nhấn mạnh: "Điều quan trọng là phải đảm bảo gánh nặng được phân bổ công bằng. Một giải pháp ở cấp châu Âu sẽ gửi tín hiệu tới người dân và nền kinh tế rằng chúng ta đoàn kết và có khả năng hành động."
Ủng Hộ Từ Chuyên Gia Kinh Tế
Ông Hans Stegemen, kinh tế trưởng của ngân hàng Triodos, cho rằng thuế lợi nhuận vượt trội là "một lựa chọn hiển nhiên" trong bối cảnh khủng hoảng tạo ra khoản lợi nhuận đột biến lớn cho các nhà sản xuất nhiên liệu hóa thạch, trong khi gây thiệt hại trực tiếp cho các hộ gia đình và các nền kinh tế nhập khẩu. Ông nói: "Chính sách tài khóa có vai trò rõ ràng trong việc tái phân bổ những khoản lợi nhuận này. Thuế lợi nhuận vượt trội là điều hiển nhiên."
Trước đó, đề xuất đình chỉ Hiệp ước Ổn định của EU nhằm tạo thêm dư địa cho các chính phủ ứng phó khủng hoảng và nguy cơ suy thoái đã bị Ủy ban châu Âu bác bỏ, làm nổi bật thêm tính cấp thiết của các biện pháp thay thế như đề xuất thuế lợi nhuận vượt trội.
