Chiều 14/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) tại phiên họp thứ 4. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình, nêu rõ sau 13 năm thi hành, Luật năm 2012 bộc lộ nhiều quy định không còn phù hợp. Việc sửa đổi nhằm khắc phục hạn chế, đổi mới hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Nội dung sửa đổi và bổ sung chính
Dự thảo Luật gồm 5 chương, 42 điều, tăng 1 điều so với Luật năm 2012, trong đó sửa đổi, hoàn thiện 40 điều, giữ nguyên 1 điều và bổ sung 1 điều. Có 18 nội dung sửa đổi, hoàn thiện và 14 nội dung bổ sung, lược bỏ các quy định liên quan đến cơ quan trung ương đã hợp nhất, sắp xếp, bảo đảm phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, phân cấp, phân quyền, vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo bổ sung đối tượng áp dụng, chính sách của Nhà nước, nguyên tắc hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật. Người đứng đầu Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan, tổ chức ở trung ương chịu trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện và quyết định thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật. Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện và quyết định biện pháp phối hợp trên địa bàn. Dự thảo cũng bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động này.
Ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội và AI
Một điểm mới đáng chú ý là bổ sung quy định về phổ biến giáo dục pháp luật thông qua ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI). Dự thảo cũng quy định chính sách cho đối tượng đặc thù và truyền thông chính sách. Về giáo dục pháp luật, làm rõ mục đích, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức. Trách nhiệm phổ biến giáo dục pháp luật được bổ sung cho cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, cơ quan báo chí, người sử dụng lao động, luật sư, luật gia, tư vấn viên pháp luật và cá nhân cung cấp dịch vụ pháp lý. Ngoài ra, dự thảo bổ sung quy định về đánh giá hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật.
Kiểm soát chất lượng nội dung trên không gian mạng
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu, cơ quan thẩm tra, cho biết Thường trực Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật. Về quy định phổ biến giáo dục pháp luật qua công nghệ số, mạng xã hội, AI, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát, xác định rõ phạm vi áp dụng quy định "cơ quan, tổ chức, cá nhân chỉ được thực hiện phổ biến giáo dục pháp luật trên không gian mạng thông qua tài khoản đã được xác thực theo quy định của pháp luật", bảo đảm không ảnh hưởng đến quyền tiếp cận, chia sẻ, trao đổi thông tin pháp luật.
Đồng thời, đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế kiểm soát chất lượng nội dung phổ biến giáo dục pháp luật trên không gian mạng, quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với nội dung đăng tải, cơ chế kiểm tra, hậu kiểm và xử lý, cải chính, gỡ bỏ thông tin sai lệch. Đối với ứng dụng AI, cần bổ sung quy định về trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát nội dung do AI tạo ra trước khi cung cấp cho người dân, doanh nghiệp và xử lý kịp thời khi phát hiện thông tin không chính xác.
Điều khoản chuyển tiếp
Dự thảo quy định báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật đã được công nhận theo Luật năm 2012 được ưu tiên lựa chọn. Nếu chưa đáp ứng tiêu chuẩn theo Luật mới, cơ quan quản lý rà soát, báo cáo người có thẩm quyền miễn nhiệm hoặc cho thôi trước ngày 1/5/2027.
