Chiều 15/7, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình của Chính phủ, nêu rõ Luật Hải quan hiện tại đã ban hành và thực hiện trong 12 năm, qua 5 lần sửa đổi. Trước yêu cầu phát triển mạnh mẽ của Cách mạng công nghiệp 4.0, thương mại điện tử và cải cách thủ tục hành chính, việc sửa đổi là cần thiết để phù hợp với điều kiện thực tế, đặc biệt là chuyển đổi hải quan số và hải quan thông minh.
Cắt giảm thủ tục, tăng phân cấp
Dự thảo Luật sửa đổi quy định chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan từ dạng chứng từ điện tử sang dạng thông điệp dữ liệu điện tử để thực hiện hải quan số. Đồng thời, bỏ điều kiện đại lý làm thủ tục hải quan và nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan. Dự thảo cũng tăng thời hạn lưu giữ hàng hóa gửi kho ngoại quan và hàng hóa đưa vào địa điểm thu gom hàng lẻ, bỏ quy định thủ tục xin gia hạn để doanh nghiệp thuận lợi hơn, giảm báo cáo và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý.
Liên quan đến phân cấp, phân quyền, dự thảo tăng phân cấp cho Chính phủ quy định nội dung tại 8 điều, đồng thời giao thêm nhiệm vụ Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết và hướng dẫn một số nội dung tại 7 điều.
Bổ sung quy định mới về thương mại điện tử và kiểm định hải quan
Dự thảo Luật bổ sung các khái niệm về kiểm định hải quan, quản lý tuân thủ trong quản lý hải quan, địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế. Đặc biệt, bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử để phù hợp với Luật Thương mại điện tử.
Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung 15 điều để phù hợp với chức danh, tên gọi, chức năng, nhiệm vụ theo mô hình tổ chức bộ máy mới; sửa đổi khái niệm kho ngoại quan, người khai hải quan phù hợp với Luật Thương mại điện tử và Luật Quản lý thuế. Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền khi quy hoạch, thiết kế, xây dựng liên quan đến khu thương mại tự do. Thời điểm xác định thời hạn khai bổ sung được bổ sung (trước thời điểm dừng đưa hàng qua khu vực giám sát); trường hợp khai bổ sung quá thời hạn hoặc theo yêu cầu của cơ quan hải quan thì bị xử phạt. Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết điều này.
Xử lý hàng tồn đọng và tạm dừng hàng quá cảnh
Dự thảo quy định doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng chịu trách nhiệm tiêu hủy hàng hóa tồn đọng gây ô nhiễm môi trường. Cơ quan hải quan có quyền chủ động tạm dừng hàng hóa quá cảnh nếu phát hiện có căn cứ rõ ràng nghi ngờ hàng giả mạo về sở hữu trí tuệ. Dự thảo bổ sung nguyên tắc kiểm tra sau thông quan, hợp nhất thủ tục kiểm tra tại trụ sở người khai hải quan và doanh nghiệp; sửa đổi thời hạn kiểm tra sau thông quan từ 10 ngày làm việc thành tối đa 20 ngày, giao Chính phủ quy định chi tiết.
Thẩm tra: Tán thành sự cần thiết, đề nghị hoàn thiện
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan. Về kiểm định hải quan, Ủy ban đề nghị làm rõ phạm vi, căn cứ, phương pháp, trình tự, phân định với đánh giá chuyên ngành, quy định quyền khiếu nại, giá trị pháp lý của kết quả kiểm định và cơ chế xử lý khi có kết quả khác nhau để đảm bảo minh bạch, khả thi. Đối với xử lý hàng tồn đọng, Ủy ban cơ bản tán thành quy định nhằm kịp thời xử lý, giảm chi phí và áp lực lưu giữ tại cảng, kho, bãi. Ủy ban đề nghị Chính phủ rà soát, hoàn thiện quy định về trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi trong việc chủ trì xử lý hàng tồn đọng để đảm bảo đồng bộ, thống nhất.
