Cuộc cách mạng 'sắp xếp lại giang sơn': Định hướng mới từ phát biểu của Tổng Bí thư
Đó là lời hiệu triệu mạnh mẽ, kêu gọi toàn bộ hệ thống chính trị tiếp tục vững bước trong cuộc cách mạng 'sắp xếp lại giang sơn', chuyển mạnh từ mô hình hành chính quản lý truyền thống sang nâng tầm quản trị và kiến tạo phát triển. Mục tiêu cao nhất được xác định là lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo tối thượng cho mọi hoạt động.
Từ sắp xếp tổ chức đến cải cách về quản trị
Trong hơn 80 năm kể từ khi Nhà nước ta ra đời, việc sắp xếp và tinh gọn tổ chức bộ máy chưa bao giờ được tiến hành với quy mô lớn, đồng bộ và quyết liệt như giai đoạn hiện nay. Các con số ấn tượng đã được ghi nhận:
- Giảm 46% đơn vị hành chính cấp tỉnh.
- Giảm 66,9% số lượng cấp xã.
- Bỏ cấp huyện, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đây thực sự là một cuộc cách mạng mà người đứng đầu Đảng đã dành nhiều tâm huyết, trăn trở và chỉ đạo ráo riết từ trước Đại hội XIV. Gần đây, Tổng Bí thư đã có một buổi làm việc trực tiếp với Ban Tổ chức Trung ương để bàn các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở.
Phát biểu của Tổng Bí thư tại hội nghị vừa qua một lần nữa làm rõ thêm nhiều nội dung mang tinh thần mới, có tính định hướng sâu sắc cả về nhận thức, tư tưởng và hành động cho toàn bộ hệ thống chính trị, không chỉ riêng các cấp địa phương.
Điểm nhấn: Chuyển từ quản lý sang phục vụ và kiến tạo
Một điểm nổi bật trong phát biểu của Tổng Bí thư là nhấn mạnh rằng, để cuộc cách mạng 'sắp xếp lại giang sơn' thành công, phải tiến hành cải cách về quản trị. Cụ thể, cần chuyển mạnh từ hành chính quản lý sang hành chính phục vụ, kiến tạo phát triển, nhằm phục vụ Nhân dân tốt hơn, để người dân thật sự trở thành chủ thể, làm chủ trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước.
Đây được xem là bước phát triển mới về tư duy, dựa trên cơ sở thực hiện Nghị quyết 18 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII và Kết luận số 210 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về việc tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Không dừng lại ở việc giảm tầng nấc trung gian hay sáp nhập đầu mối như đã thực hiện, mà đi liền với đó là xây dựng cơ chế phân quyền, phân cấp, ủy quyền hợp lý. Đồng thời, cần thiết kế lại quy trình xử lý công việc, chuẩn hóa hệ thống dữ liệu, và làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu.
Thách thức và giải pháp cho bộ máy mới
Nội dung Nghị quyết số 18 bao gồm những vấn đề hệ trọng, khó khăn, nhạy cảm và phức tạp, vì liên quan trực tiếp đến các tổ chức, cán bộ, công chức, viên chức trên toàn quốc. Tuy nhiên, với quyết tâm chính trị cao của Ban Chấp hành Trung ương, dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, kết quả thực hiện đã vượt qua cả mong đợi. Nhiều công việc quan trọng đã được hoàn thành trước tiến độ, góp phần vào sự thành công rất tốt đẹp của đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội XIV.
Tuy nhiên, để bộ máy mới vận hành một cách trơn tru và hiệu quả, vẫn còn nhiều việc phải làm, đặc biệt là ở cấp cơ sở. Hiện nay, không ít cán bộ vẫn còn lúng túng, chưa quen với công việc và mô hình tổ chức mới.
Định hướng vận hành: Nguyên tắc rõ ràng và thước đo cụ thể
Với mô hình tổ chức mới, việc vận hành cũng phải được thực hiện theo cách thức mới. Tổng Bí thư đã chỉ rõ: Trước hết, cần định vị rõ nguyên tắc hoạt động, trong đó cấp tỉnh mạnh về chiến lược, còn cấp xã mạnh về thực thi. Trong khi cấp tỉnh tập trung vào quy hoạch, đầu tư lớn và điều phối nguồn lực, thì cấp xã cần chú trọng tổ chức thực hiện các nhiệm vụ cụ thể.
Phương châm được đưa ra là: giao thêm nhiệm vụ phải đi liền với các cơ chế tương xứng. Cụ thể:
- Giao quyền đến đâu thì phải bảo đảm nguồn lực đến đó.
- Phân cấp đến đâu thì kiểm soát phải chặt chẽ đến đó.
- Trao nhiệm vụ đến đâu thì năng lực tương ứng phải được nâng cao đến đó.
Nếu không giải quyết đồng bộ các vấn đề này, cấp cơ sở có nguy cơ trở thành 'nút thắt mới' thay vì là 'điểm đột phá' như mong đợi. Đây chính là điều kiện tiên quyết để chính quyền hai cấp vận hành thông suốt trong bối cảnh mới.
Để đánh giá hiệu quả vận hành của bộ máy mới, Tổng Bí thư nhấn mạnh cần lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo cao nhất. Đó không chỉ là tiêu chí đánh giá, mà còn là 'la bàn' định hướng cho toàn bộ hoạt động của bộ máy. Hiệu quả cải cách phải được kiểm nghiệm thông qua các câu hỏi cụ thể:
- Người dân có được phục vụ tốt hơn không?
- Thủ tục hành chính có được rút ngắn và nhanh chóng hơn không?
- Cấp cơ sở có giải quyết được công việc ngay tại chỗ không?
Câu trả lời chỉ có thể là 'có' khi đội ngũ cán bộ, đặc biệt là ở cấp xã, phường, vững vàng về chuyên môn, sở hữu tư duy quản trị hiện đại, năng lực số và tinh thần phục vụ cao.
Năm 2026: Năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở
Trong bài phát biểu tại hội nghị toàn quốc triển khai công tác năm 2026 của Chính phủ với các địa phương, Tổng Bí thư đã đề nghị lấy năm 2026 là Năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở. Khi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương, đồng chí nêu rõ: Nếu không đổi mới đồng bộ công tác cán bộ, cấp cơ sở dễ trở thành 'nút thắt' trong việc triển khai các quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước.
Giải pháp nền tảng được đề xuất là cần chuẩn hóa lại 'chân dung' cán bộ cơ sở theo chức năng mới của chính quyền địa phương hai cấp. Cụ thể, cần xác định lại chuẩn cán bộ cơ sở dựa trên yêu cầu nhiệm vụ mới, xây dựng khung năng lực theo vị trí việc làm, thay vì duy trì một bộ tiêu chí chung như trước đây.
Kết luận: Hành động đồng bộ vì lợi ích chung
Cuộc cách mạng 'sắp xếp lại giang sơn' đã đi được một chặng đường quan trọng, nhưng phía trước vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Điều cấp thiết lúc này là các cấp ủy đảng, cán bộ và đảng viên cần thấm nhuần thật sâu sắc nội dung phát biểu của Tổng Bí thư tại hội nghị Trung ương vừa qua và các sự kiện khác. Từ đó, vào cuộc một cách đồng bộ với tinh thần dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm, vì lợi ích chung của đất nước.
Khi các cấp chính quyền vận hành thông suốt, và khi mỗi cán bộ đều thực sự trở thành 'công bộc' của dân, thì mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ không chỉ là một cuộc cải cách hành chính đơn thuần. Nó sẽ trở thành động lực mới, thúc đẩy sự phát triển vững mạnh của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình.
Phát biểu của Tổng Bí thư tại Hội nghị Trung ương lần thứ 2, cùng với Kết luận 210 và nội dung buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương, không chỉ thể hiện đầy đủ tư tưởng định hướng mà còn là 'bản thiết kế hành động' cụ thể. Bản thiết kế này bao gồm những nhóm giải pháp đồng bộ và có tính khả thi cao. Vấn đề còn lại hiện nay chính là khâu tổ chức thực hiện một cách hiệu quả.
