Hành trình đặc biệt đến với Trường Sa
Với duyên phận đặc biệt, tôi đã có nhiều lần được đặt chân lên quần đảo Trường Sa. Mỗi chuyến đi, tôi đều mang trong lòng hình ảnh rõ nét về những hòn đảo thân quen: những nếp nhà mộc mạc, mái chùa cổ kính, những đứa trẻ hồn nhiên trong nắng gió và dáng hình hiên ngang của người lính bên cột mốc chủ quyền.
Biển cả với nhiều sắc thái
Trường Sa là vùng đất kỳ lạ, mỗi lần đến lại mang đến cảm xúc khác biệt. Vào mùa tháng Ba âm lịch, biển hiền hòa như một đứa trẻ, bình minh lặng như mặt hồ. Ngược lại, mùa tháng Một, tháng Chạp, biển trở nên dữ dội trong cơn cuồng nộ, sóng trùm lên cả con tàu. Dù vậy, anh em thủy thủ vẫn bình tĩnh với bút chì và thước kẻ, đưa tàu đi đúng hướng.
Những kỷ niệm khó quên
Lần đầu ra Trường Sa, tôi đi trên tàu HQ 936 – tàu chuyên chở nước ngọt cung cấp cho các đảo. Không có phòng khách, tôi treo võng trên boong, được trang bị dép rọ và mũ cối. Sóng biển ru ngủ bằng nhịp điệu sôi nổi. Trong hải trình, biển có nơi sâu hơn 5.000m, nhưng chiều sâu lịch sử văn hóa biển đảo Việt Nam còn lớn lao hơn, từ câu chuyện cha Lạc Long Quân cùng đàn con hướng ra khơi xây dựng quê hương.
Khẳng định chủ quyền lịch sử
Chứng cứ lịch sử và khoa học đã khẳng định hùng hồn rằng Nhà nước và nhân dân Việt Nam đã minh định chủ quyền trên quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa từ khi chưa thuộc sở hữu bất kỳ quốc gia nào. Việc thực hiện quyền chủ quyền và tài phán diễn ra liên tục, hòa bình trong suốt hàng trăm năm.
Tự hào là người Khánh Hòa
Là người Khánh Hòa, tôi tự hào khi trên bản đồ hành chính tỉnh nhà có tên gọi thân thương: Huyện đảo Trường Sa, nay là đặc khu Trường Sa. Tôi đã nhiều lần dự lễ tưởng niệm các chiến sĩ hy sinh vì chủ quyền biển đảo tại Len Đao, Cô Lin và Gạc Ma. Những nghi thức đi biển khiến khoảnh khắc ấy trở nên thiêng liêng.
Những đêm không ngủ trên đảo
Trên boong tàu khi mặt trời lặn, tôi thường tìm góc khuất ngắm biển đêm. Đêm càng sâu, biển càng huyền ảo, chỉ thấy đốm sáng từ tàu cá nhấp nhánh như sao trời. Đặt chân lên đảo, tôi có những đêm không ngủ cùng dân và lính, lắng nghe những câu chuyện khiến lòng bâng khuâng.
Điểm tựa tinh thần vững chắc
Công việc đầu tiên khi lên đảo là thắp hương trên bàn thờ Tổ quốc, nơi có ảnh Bác Hồ trang nghiêm. Người dân và lính đêm ngày hương khói kính cẩn. Tôi cũng đến viếng chùa, nơi các sư thầy giúp củng cố đời sống tâm linh, vượt qua khắc nghiệt vùng biên viễn. Điều này cho thấy Trường Sa có điểm tựa tinh thần vững chắc giữa phong ba.
Trách nhiệm của nhà báo
Khi Báo Nhân Dân xây dựng bản đồ quản lý phóng viên thường trú, hình ảnh của tôi xuất hiện trên vùng biển đảo Trường Sa rộng lớn. Tôi thấy mình có mặt khắp nơi từ Song Tử Tây, Sơn Ca đến Trường Sa, Phan Vinh, điều này khiến tôi thêm tự hào và ý thức trách nhiệm nặng nề.
Hoạt động thông tin trên biển
Thời công nghệ thô sơ, việc chuyển tin từ Trường Sa về tòa soạn rất kỳ công. Trong các chuyến đi, tôi được mời tham gia hoạt động thông tin, tuyên truyền trên tàu. Mỗi ngày có hai bản tin phát thanh về hoạt động đoàn công tác, chủ quyền biển đảo và phát triển kinh tế-xã hội đặc khu Trường Sa. Chúng tôi tự viết tin, tuyển phát thanh viên, làm nhạc hiệu. Đến giờ phát, cả tàu chăm chú lắng nghe – đó là phần thưởng lớn lao.
Khởi xướng cuộc thi sáng tác
Xuất phát từ nhiều tác phẩm về Trường Sa, trong cuộc họp báo năm 2011, tôi đề xuất tổ chức cuộc thi sáng tác về chủ đề này. Bí thư Tỉnh ủy Lê Thanh Quang lập tức ủng hộ và chỉ đạo triển khai. Ngày 20/4/2012, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành quyết định thành lập Ban Tổ chức cuộc thi tác phẩm báo chí và ca khúc “Trường Sa và biển, đảo quê hương Khánh Hòa”. Hội đồng Giám khảo gồm các nhà báo, nghệ sĩ uy tín, và cuộc thi được công bố ở Hà Nội, TP.HCM và Khánh Hòa.
Kết quả ý nghĩa
Sau khi công bố, Ban Tổ chức nhận được nhiều tác phẩm dự thi, phản ánh tình cảm nồng cháy của giới báo chí, văn nghệ sĩ dành cho Trường Sa. Tôi tham gia Ban Tổ chức, tuyển chọn và biên tập cuốn sách “Trường Sa và biển, đảo quê hương”, tập hợp các tác phẩm đạt giải từ báo hình, báo in, báo nói, báo ảnh đến ca khúc. Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Khánh Hòa Đoàn Minh Long đùa rằng ý tưởng nhỏ đã “tiêu hết mấy tỷ đồng”, nhưng tôi xem cuốn sách như kỷ vật thiêng liêng trong sự nghiệp báo chí của mình.
