Bí ẩn loại tên lửa
Ngày 6.7, Trung Quốc thông báo phóng thử tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) có thể mang đầu đạn hạt nhân ở Thái Bình Dương. Bắc Kinh khẳng định đây là một phần thường xuyên trong chương trình huấn luyện quân sự thường niên và các quốc gia liên quan đã được thông báo trước. Tuy nhiên, nhiều nước chỉ trích Trung Quốc gây bất ổn cho khu vực và leo thang hạt nhân. Ngoại trưởng Úc Penny Wong cho rằng vụ thử nghiệm 'gây bất ổn cho khu vực' và cần được xem xét trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường quân sự nhanh chóng, thiếu minh bạch. Ngày 7.7, Úc và Solomon cam kết làm sâu sắc quan hệ song phương và cùng chỉ trích vụ thử.
Truyền thông quốc tế dẫn lời một quan chức ngoại giao Mỹ đánh giá Trung Quốc thông báo vụ phóng thử quá sát giờ và thiếu chi tiết theo tiêu chuẩn mà 4 nước sở hữu vũ khí hạt nhân còn lại trong 5 thành viên thường trực HĐBA LHQ áp dụng. Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ trích Trung Quốc thiếu minh bạch và đi ngược các nỗ lực kiềm chế chạy đua hạt nhân.
Giới quan sát chưa thể khẳng định chính xác loại tên lửa, chỉ khoanh vùng là dòng JL-2 hoặc JL-3. JL-2 có tầm bắn hơn 7.000 km, JL-3 vượt 10.000 km, cả hai đều phóng từ tàu ngầm hạt nhân. JL-3 mới được Trung Quốc công khai trong diễu binh tháng 9.2025. Theo hai chuyên gia CSIS Joseph Rodgers và Bonny Lin, tên lửa được phóng từ tàu ngầm hạt nhân ở Biển Đông và rơi xuống nam Thái Bình Dương, khoảng cách bắn 7.300 km, nằm trong tầm bắn cả hai loại.
Giải mã ý đồ của Bắc Kinh
Đây là lần đầu tiên Trung Quốc phóng tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm (SLBM) vào vùng biển mở quốc tế và lần đầu công khai thể hiện đủ sức dùng tàu ngầm tấn công hạt nhân chiến lược ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Đây cũng là vụ phóng tên lửa đạn đạo thứ hai của Bắc Kinh trong vùng biển quốc tế kể từ năm 1980.
Thời gian và cách thức vụ thử có một số điểm nổi bật. Thứ nhất, Trung Quốc có thể dùng vụ thử để răn đe Mỹ và đồng minh. Vụ thử diễn ra cùng ngày với việc Úc ký hiệp ước quốc phòng với Fiji. Truyền thông Trung Quốc mô tả hiệp ước này là Úc tìm cách củng cố ảnh hưởng ở nam Thái Bình Dương và hạn chế sức mạnh của Trung Quốc. Ngay sau vụ thử, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cảnh báo Úc và Fiji không nên sử dụng hiệp ước để nhắm mục tiêu vào bên thứ ba.
Thứ hai, Trung Quốc thể hiện sức mạnh trước các cuộc tập trận liên quan Mỹ như Nam Jackaroo (Mỹ và Nhật Bản) hay RIMPAC do Mỹ dẫn đầu với Úc, Philippines, Nhật Bản và hơn 20 đồng minh. Thứ ba, Trung Quốc và Nga tăng cường phối hợp tập trận chung, vụ phóng thử diễn ra khi hai nước đang có tập trận hải quân thường niên ở Thanh Đảo, nhằm cộng hưởng ảnh hưởng. Cuối cùng, Bắc Kinh muốn kiểm tra hiệu suất vũ khí; một số nhà bình luận suy đoán tên lửa JL-3 dù trải qua nhiều thử nghiệm nhưng cần quỹ đạo bay dài để xác nhận độ tin cậy. Dù thử JL-2 hay JL-3, vụ phóng cung cấp dữ liệu giá trị để cải thiện khả năng tấn công hạt nhân chiến lược trên biển.
