Tuổi trẻ và hành trình lần đầu thực hiện quyền bầu cử
Với nhiều bạn trẻ, đặc biệt là những cử tri lần đầu tiên tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, đây là một trải nghiệm đầy tự hào nhưng cũng không ít băn khoăn. Họ thường đặt ra những câu hỏi như: Lá phiếu của mình có thực sự quan trọng không? Cần chuẩn bị những gì trước khi đi bầu? Làm thế nào để lựa chọn ứng cử viên một cách đúng đắn và có trách nhiệm?
Giải đáp thắc mắc từ chuyên gia trong tọa đàm trực tuyến
Chương trình tọa đàm giao lưu trực tuyến với chủ đề "Tuổi trẻ với bầu cử" do Trung ương Đoàn chỉ đạo và Báo Thanh Niên tổ chức đã mang đến cơ hội để các chuyên gia giải đáp những thắc mắc này. Thạc sĩ Trương Thị Minh Thùy, giảng viên môn Luật hiến pháp tại Khoa Luật hành chính nhà nước, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh rằng bầu cử là quyền chính trị cơ bản của công dân, được quy định rõ trong Hiến pháp. Đây là sự kiện chính trị - pháp lý quan trọng, tạo cơ hội để cử tri cả nước thể hiện tâm tư, nguyện vọng và quyền làm chủ trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Bà Thùy giải thích: "Khi cử tri trẻ đi bầu, các bạn đang thực hiện quyền chính trị rất quan trọng được hiến pháp ghi nhận. Việc đó không chỉ giúp lựa chọn người đại diện cho tiếng nói của mình trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân, mà còn có ý nghĩa sâu sắc hơn là ủy thác quyền lực cho người đại diện đó, nhằm bảo vệ quyền lợi của bản thân trong 5 năm tới."
Bốn nguyên tắc cốt lõi của bầu cử tại Việt Nam
Theo thạc sĩ Minh Thùy, pháp luật bầu cử hiện hành quy định bốn nguyên tắc chính: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Nguyên tắc phổ thông đảm bảo Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi nhất để công dân đủ điều kiện thực hiện quyền bầu cử và ứng cử, với ngày bầu cử thường là chủ nhật để phù hợp với quỹ thời gian của người dân.
Nguyên tắc trực tiếp yêu cầu cử tri phải tự mình đến khu vực bỏ phiếu để ghi và bỏ phiếu, chỉ trừ những trường hợp ngoại lệ như không thể tự viết hoặc bị khuyết tật. Nguyên tắc bỏ phiếu kín được thực hiện thông qua các phòng phiếu kín, giúp cử tri tự do lựa chọn mà không e ngại. Cuối cùng, nguyên tắc bình đẳng khẳng định mỗi cử tri có một phiếu bầu với giá trị ngang nhau.
Trách nhiệm và ý nghĩa của lá phiếu từ góc nhìn tuổi trẻ
Thái Nguyễn Đăng Khoa, 22 tuổi, Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn trường và Phó chủ tịch Hội Sinh viên Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ: "Đây là lần đầu tiên tôi được tham gia bầu cử, và tôi cảm thấy rất tự hào. Đó không chỉ là cột mốc trưởng thành cá nhân, mà còn giúp tôi nhận thức rõ hơn về trách nhiệm công dân của mình." Tuy nhiên, anh Khoa cũng thừa nhận còn nhiều thắc mắc, đặc biệt về các nguyên tắc bầu cử.
Anh Nguyễn Khắc Quốc Huy, quyền Bí thư Đoàn Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, dù đã ba lần tham gia bầu cử nhưng vẫn giữ nguyên cảm giác hồi hộp và tự hào. Anh Huy cho biết nhiều sinh viên là cử tri lần đầu chưa hiểu rõ trách nhiệm của lá phiếu, và mong muốn được giải đáp về quyền lợi cũng như nghĩa vụ cụ thể.
Lời nhắn gửi sâu sắc từ chuyên gia pháp lý
Thạc sĩ Minh Thùy nhấn mạnh rằng bầu cử không chỉ là quyền mà còn là trách nhiệm của công dân đối với đất nước. Bà khuyên các bạn trẻ: "Hãy tự mình thực hiện quyền hiến định quan trọng này, đừng để người khác làm thay. Cần nghiên cứu kỹ tiểu sử và chương trình hành động của từng ứng cử viên để lá phiếu thực sự có chất lượng, không phải bầu đại hay theo phong trào." Việc này bao gồm xem xét các hành động mà ứng viên đề xuất có liên quan đến vấn đề mà cử tri quan tâm hay không.
Bà cũng đề cập đến những vấn đề mà Quốc hội khóa mới cần quan tâm để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người trẻ, như việc làm, chất lượng giáo dục và nhà ở xã hội. Những yếu tố này đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an sinh và phát triển bền vững cho thế hệ trẻ.
Cuối cùng, thạc sĩ Minh Thùy kết luận: "Hy vọng rằng các cử tri trẻ sẽ chủ động tham gia bầu cử, coi đó là việc làm thiêng liêng để bảo vệ quyền lợi và phản ánh ý chí của mình trong 5 năm tới." Thông điệp này không chỉ khuyến khích sự tham gia tích cực mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện quyền công dân một cách có trách nhiệm và ý thức.
