Hungary chứng kiến bước ngoặt lịch sử sau 16 năm dưới thời Viktor Orban
Sau hơn một thập kỷ rưỡi liên tục nắm quyền lãnh đạo chính phủ Hungary, ông Viktor Orban đã chính thức thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử quốc hội diễn ra vào ngày 12/4. Sự kiện này đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong lịch sử chính trị của quốc gia Trung Âu, khi Đảng Tisza đối lập do ông Peter Magyar dẫn dắt đã giành chiến thắng vang dội.
Kết quả bầu cử với tỉ lệ cử tri đi bầu kỷ lục
Theo kết quả kiểm phiếu gần như hoàn tất với hơn 98% số phiếu được kiểm, Đảng Tisza đã nhận được khoảng 53,6% số phiếu ủng hộ. Con số này dự kiến giúp đảng này chiếm 138 ghế trong tổng số 199 ghế của quốc hội Hungary. Trong khi đó, Đảng Fidesz của ông Orbán chỉ đạt 37,8% phiếu và 55 ghế, còn đảng cực hữu Mi Hazánk giành được 6 ghế.
Điều đáng chú ý là tỉ lệ cử tri đi bầu đạt gần 80%, mức cao kỷ lục kể từ khi Hungary chuyển sang chế độ dân chủ hiện đại. Con số này phản ánh sự tham gia mạnh mẽ và sâu rộng của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, vào vận mệnh chính trị của đất nước.
Ông Viktor Orban thừa nhận thất bại và chuyển sang vai trò đối lập
Trong bài phát biểu thừa nhận kết quả bầu cử, ông Orban đã mô tả đây là "kết quả đau đớn nhưng rõ ràng". Ông tuyên bố: "Trách nhiệm lãnh đạo đất nước không được trao cho chúng tôi lần này. Chúng tôi sẽ phục vụ dân tộc Hungary và tổ quốc từ vị trí đối lập".
Ông cũng xác nhận đã gọi điện chúc mừng đảng thắng cử. Đây là lần đầu tiên sau 16 năm, ông Orban và Đảng Fidesz chuyển sang vai trò đối lập, chấm dứt thời kỳ nắm giữ quyền lực lâu dài.
Ông Peter Magyar tuyên bố chiến thắng và những cam kết mới
Trong bài phát biểu chiến thắng trước hàng chục nghìn người ủng hộ tập trung dọc sông Danube ở thủ đô Budapest, ông Magyar, lãnh đạo Đảng Tisza trung hữu, khẳng định cử tri đã viết lại lịch sử. "Tối nay, sự thật đã chiến thắng sự dối trá… Trong lịch sử dân chủ Hungary, chưa bao giờ có nhiều người đi bầu như vậy, và chưa đảng nào nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ như Tisza", ông Magyar, 45 tuổi, cho biết.
Ông cam kết sẽ đoàn kết toàn dân, cải thiện quan hệ với Liên minh châu Âu (EU), thúc đẩy minh bạch, củng cố độc lập tư pháp và ưu tiên các dịch vụ công cộng. Chiến thắng của Đảng Tisza không chỉ mang lại đa số ghế mà còn là siêu đa số với 2/3 số ghế, cho phép đảng mới sửa đổi hiến pháp và thực hiện nhiều thay đổi quan trọng.
Ý nghĩa chiến thắng và phản ứng từ châu Âu
Ông Gergeley Rejnai, một nhà phân tích người Hungary tại Trung tâm Phân tích Chính trị Công bằng, nhận định: "Đây là một sự thay đổi lớn đối với Hungary bởi vì trong 16 năm qua, Fidesz đã nắm giữ đa số áp đảo trong quốc hội và ông Orban có thể lãnh đạo theo ý muốn của mình".
Các lãnh đạo châu Âu đã nhanh chóng gửi lời chúc mừng chiến thắng lịch sử của ông Magyar:
- Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen viết: "Hungary đã chọn châu Âu. Một đất nước lấy lại con đường châu Âu của mình. Liên minh trở nên mạnh mẽ hơn. Cùng với nhau chúng ta trở nên mạnh mẽ hơn".
- Thủ tướng Đức Friedrich Merz bày tỏ: "Người dân Hungary đã quyết định. Tôi mong chờ hợp tác với ngài để cùng xây dựng một châu Âu mạnh mẽ, an toàn và đoàn kết".
- Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định: "Nước Pháp hoan nghênh chiến thắng của sự tham gia dân chủ, cam kết của người dân Hungary đối với các giá trị của Liên minh châu Âu và cam kết của Hungary đối với châu Âu".
Nhiều lãnh đạo khác như Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store, Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda, Thủ tướng Estonia Kristen Michal, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cũng bày tỏ vui mừng, coi đây là "chiến thắng lớn cho châu Âu", "lựa chọn lịch sử cho một Hungary mạnh mẽ và gắn kết trong khối".
Tầm nhìn cho tương lai và quan hệ với Ukraine
Tổng thống Ukraine Volodomyr Zelensky đã đưa ra tuyên bố: "Ukraine luôn tìm kiếm mối quan hệ láng giềng tốt đẹp với tất cả các nước châu Âu và chúng tôi sẵn sàng thúc đẩy hợp tác với Hungary. Châu Âu và mọi quốc gia châu Âu cần phải mạnh mẽ hơn, và hàng triệu người châu Âu mong muốn sự hợp tác và ổn định".
Chiến thắng của Đảng Tisza mở ra khả năng Hungary điều chỉnh chính sách đối ngoại, tháo gỡ các trở ngại với EU để giải phóng hàng tỷ Euro quỹ hỗ trợ bị tạm dừng, tăng cường hợp tác trong các vấn đề chung của khối, và tập trung nguồn lực vào phát triển kinh tế - xã hội. Đây thực sự là một bước ngoặt quan trọng không chỉ với Hungary mà còn với toàn bộ khu vực châu Âu.
