Quy trình phát thẻ cử tri: Những điểm then chốt cần nắm rõ
Theo quy định tại Điều 11 Thông tư số 21 năm 2025 của Bộ Nội vụ, việc phát thẻ cử tri được thực hiện trong khoảng thời gian từ trước 10 ngày đến trước 3 ngày của ngày bầu cử. Cụ thể, đối với cuộc bầu cử diễn ra đúng ngày, giai đoạn này kéo dài từ ngày 5 đến ngày 12 tháng 3 năm 2026. Trong thời gian này, tổ bầu cử có trách nhiệm phát thẻ cho các cử tri thuộc khu vực bỏ phiếu được phân công.
Phối hợp chặt chẽ trong công tác rà soát danh sách
Để đảm bảo tính chính xác và minh bạch, tổ bầu cử phải phối hợp chặt chẽ với công an cấp xã, trưởng thôn, và tổ trưởng tổ dân phố trong việc rà soát danh sách cử tri. Quá trình này nhằm xác minh thông tin, tránh sai sót, và đảm bảo mọi cử tri đủ điều kiện đều được nhận thẻ đúng hạn.
Lưu ý đặc biệt với các nhóm cử tri đặc thù
Bài viết nhấn mạnh việc cần quan tâm đến các trường hợp cử tri có yêu cầu đặc biệt, bao gồm:
- Cử tri là người khuyết tật, già yếu, hoặc đang ốm đau.
- Người đang bị tạm giam, chấp hành biện pháp tại cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc cơ sở cai nghiện bắt buộc, nếu những nơi này không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng.
- Cử tri thuộc diện cách ly, khu vực phong tỏa do dịch bệnh.
- Người ở khu vực bị chia cắt vì thiên tai, hỏa hoạn.
- Cử tri đang thực hiện nhiệm vụ trên biển hoặc hải đảo.
Đối với những nhóm này, tổ bầu cử cần xây dựng phương án và kế hoạch cụ thể để hỗ trợ họ thực hiện quyền bầu cử một cách thuận lợi, đảm bảo nguyên tắc bình đẳng và toàn diện.
Xác nhận nguyện vọng và xử lý tình huống phát sinh
Trước ngày bầu cử, tổ bầu cử tiến hành xác nhận lại nguyện vọng của cử tri, đặc biệt chú trọng đến người tạm trú. Nếu cử tri xác nhận sẽ bỏ phiếu tại nơi đã đăng ký, tổ bầu cử sẽ phát thẻ. Trường hợp cử tri đề nghị bỏ phiếu ở nơi khác, tổ bầu cử có trách nhiệm hướng dẫn thủ tục cần thiết, và những cử tri này sẽ không được tính vào danh sách ban đầu của khu vực bỏ phiếu.
Đến thời điểm bắt đầu bỏ phiếu, nếu tổ bầu cử không thể liên hệ được với cử tri do họ vắng mặt tại nơi đăng ký hoặc không thể liên lạc qua các phương tiện khác, tổ bầu cử phải thông báo cho UBND cấp xã để xem xét việc xóa tên khỏi danh sách cử tri.
Giải quyết vấn đề thẻ cử tri bị hư hỏng hoặc mất
Trong trường hợp thẻ cử tri bị rách, hỏng, hoặc mất vào ngày bầu cử, cử tri cần kịp thời báo cáo với tổ bầu cử. Tổ bầu cử sẽ thu hồi thẻ bị hư hỏng và yêu cầu cử tri viết giấy xác nhận mất thẻ, kèm theo xuất trình căn cước công dân, hộ chiếu, hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp khác để đề nghị cấp thẻ mới. Sau đó, tổ bầu cử báo cáo UBND cấp xã để tiến hành cấp lại thẻ, đảm bảo quyền lợi bầu cử không bị gián đoạn.
Điều kiện và trách nhiệm trong bầu cử, ứng cử đại biểu Quốc hội, HĐND
Theo luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, cuộc bầu cử được tiến hành dựa trên các nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Đây là nền tảng quan trọng để bảo đảm tính dân chủ và công bằng trong toàn bộ quá trình.
Ai đủ điều kiện tham gia bầu cử và ứng cử?
Tính đến ngày bầu cử được công bố, công dân Việt Nam phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Quyền bầu cử: Công dân đủ 18 tuổi trở lên.
- Quyền ứng cử vào Quốc hội và HĐND các cấp: Công dân đủ 21 tuổi trở lên.
Ngoài ra, người ứng cử đại biểu Quốc hội cần đáp ứng tiêu chuẩn theo luật Tổ chức Quốc hội, trong khi ứng cử viên đại biểu HĐND phải tuân thủ quy định tại luật Tổ chức chính quyền địa phương.
Phân công trách nhiệm giữa các cơ quan, tổ chức
Quốc hội đóng vai trò then chốt trong việc quyết định ngày bầu cử toàn quốc, bầu cử bổ sung đại biểu Quốc hội giữa nhiệm kỳ, và thành lập Hội đồng Bầu cử quốc gia. Hội đồng Bầu cử quốc gia chịu trách nhiệm tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội và chỉ đạo công tác bầu cử đại biểu HĐND các cấp.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng, bao gồm dự kiến và phân bổ số lượng đại biểu Quốc hội, xác định cơ cấu ứng cử viên, và tổ chức giám sát để đảm bảo cuộc bầu cử diễn ra đúng pháp luật, an toàn và tiết kiệm.
Chính phủ có trách nhiệm chỉ đạo các bộ, ngành và UBND các cấp thực hiện công tác bầu cử, bảo đảm kinh phí, và quản lý thông tin, tuyên truyền, an ninh. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đảm nhận vai trò hiệp thương lựa chọn, giới thiệu ứng cử viên và tham gia giám sát quá trình bầu cử, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả.
Những quy định và hướng dẫn chi tiết này không chỉ giúp cử tri nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình, mà còn đảm bảo cuộc bầu cử được tổ chức một cách trật tự, công bằng, phản ánh đúng tinh thần dân chủ của xã hội.
