Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 tại Vương quốc Anh đã diễn ra để bầu hơn 5.066 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, sáu thị trưởng được bầu trực tiếp tại Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện Xứ Wales. Hàng triệu cử tri tại Scotland, Anh và Xứ Wales đã tham gia bỏ phiếu.
Kết quả sơ bộ do Ủy ban Bầu cử quốc gia công bố cho thấy các chính đảng lớn ngày càng mất đi sự ủng hộ của cử tri, trong khi các đảng nhỏ ghi nhận những tiến bộ mạnh mẽ. Cụ thể, Công đảng cầm quyền đã mất hơn 258 vị trí ủy viên hội đồng tại Anh, nhường quyền kiểm soát bảy hội đồng địa phương cho các đảng khác, chỉ còn giữ 253 ghế hội đồng.
Đảng Cải cách Vương quốc Anh (Reform UK) theo chủ nghĩa dân túy cánh hữu của chính trị gia Nigel Farage đã cho thấy sự tiến bộ vượt bậc. Reform UK giành được 382 ghế ủy viên hội đồng, trở thành đảng đối lập lớn tại Scotland và Xứ Wales. Đảng Xanh cánh tả và đảng Dân chủ tự do trung dung cũng đạt kết quả tích cực.
Điểm nhấn của Reform UK là lần đầu tiên giành được hội đồng địa phương tại khu vực miền bắc và vùng Midlands, nơi tập trung đông đảo tầng lớp công nhân, vốn từ lâu là thành trì truyền thống vững chắc của Công đảng.
Kết quả bầu cử phản ánh xu hướng phân hóa rõ rệt trên chính trường Anh. Các 'ông lớn' như Công đảng và đảng Bảo thủ đều chứng kiến vị thế suy giảm, trong khi các đảng nhỏ như Reform UK, đảng Xanh, đảng Dân chủ tự do và đảng Dân tộc Scotland (SNP) không ngừng thu hút sự ủng hộ của đông đảo cử tri.
Giáo sư John Curtice thuộc Đại học Strathclyde nhận định rằng Anh đang bước vào giai đoạn chính trị mới, nơi không đảng nào còn giữ ưu thế tuyệt đối, trong bối cảnh cử tri ngày càng có xu hướng phân mảnh. Giới quan sát cho rằng nguyên nhân sự xuống dốc của Công đảng xuất phát từ những quyết sách chưa tạo được sự đồng thuận trong hai năm đầu cầm quyền, cùng với tâm lý cử tri ngày càng thiếu kiên nhẫn và giảm mức độ trung thành chính trị.
Thủ tướng Starmer nhận trách nhiệm
Kiên định với cam kết cải cách, Thủ tướng Starmer nhận trách nhiệm sau thất bại nặng nề của Công đảng trong cuộc bầu cử địa phương, song khẳng định kết quả không mấy tích cực này càng khiến ông quyết tâm thúc đẩy các cam kết thay đổi đã đề ra.
Phó Thủ tướng David Lammy kêu gọi duy trì ổn định thượng tầng, nêu rõ việc thay người lèo lái 'con tàu' Vương quốc Anh lúc này sẽ không mang lại kết quả tích cực. Ông cho rằng thiếu ổn định có thể đẩy Chính phủ Anh đến bờ vực khủng hoảng.
Bộ trưởng Quốc phòng John Healey khẳng định chắc chắn rằng Thủ tướng Starmer không từ chức và sẽ tiếp tục theo đuổi con đường đã chọn. Tuy nhiên, ông nêu rõ kết quả bầu cử là một bài học sâu sắc để chính quyền Anh phải hành động quyết liệt hơn, hiệu quả hơn nhằm khôi phục uy tín đối với cử tri.
Kể từ khi chấm dứt 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024, Chính phủ của Thủ tướng Starmer liên tiếp đối mặt khó khăn, từ tăng trưởng kinh tế trì trệ đến áp lực chi phí sinh hoạt kéo dài. Dù vậy, ông vẫn nhận được một số đánh giá tích cực trong chính sách đối ngoại, nhất là lập trường trước Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến xung đột ở Iran.
Những khó khăn trên diễn ra trong bối cảnh Chính phủ Anh đang thúc đẩy cải thiện quan hệ với Liên minh châu Âu (EU) thời kỳ hậu Brexit. Kết quả khảo sát do Deltapoll thực hiện đăng trên báo Mirror cho thấy khoảng 59% số người dân Anh được hỏi ủng hộ tái gia nhập EU nếu một cuộc trưng cầu ý dân mới được tổ chức, phản ánh xu hướng thay đổi trong dư luận.
Thời gian qua, Anh có một số động thái nhằm xích lại gần hơn với EU, bao gồm việc bày tỏ quan tâm tham gia cơ chế cho vay của khối nhằm hỗ trợ Ukraine. Phát biểu tại Hội nghị Cộng đồng Chính trị châu Âu (EPC), Thủ tướng Starmer nhấn mạnh nhu cầu tăng cường hợp tác giữa các quốc gia châu Âu, đặc biệt trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh, trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp.
Theo ông Starmer, việc củng cố quan hệ với EU không chỉ góp phần bảo đảm an ninh mà còn mang lại lợi ích kinh tế, tạo thêm cơ hội việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, tiến trình này cũng đối mặt không ít thách thức, khi một số nguồn tin cho rằng EU có thể yêu cầu Anh đóng góp khoảng một tỷ bảng (1,3 tỷ USD) mỗi năm nếu muốn tiếp cận sâu hơn vào thị trường chung châu Âu.
