Y tế số lấy người bệnh làm trung tâm: Bệnh nhân làm chủ dữ liệu sức khỏe

Hồ sơ bệnh án điện tử giúp người dân quản lý dữ liệu sức khỏe, xây dựng hệ sinh thái y tế số và bệnh viện thông minh tại Việt Nam.

Saigon Gazette 18/06/2026 06:08

Y tế số lấy người bệnh làm trung tâm: Bệnh nhân làm chủ dữ liệu sức khỏe — Y tế số: Bệnh nhân làm chủ dữ liệu sức khỏe cá nhân

Y tế số lấy người bệnh làm trung tâm đang trở thành xu hướng tất yếu, khi hồ sơ bệnh án điện tử mở ra mô hình chăm sóc sức khỏe mới, nơi người dân trở thành chủ thể quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu sức khỏe của chính mình. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ sinh thái y tế số và bệnh viện thông minh tại Việt Nam.

Từ người mang hồ sơ bệnh án đến người làm chủ dữ liệu sức khỏe

Theo PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, hồ sơ bệnh án điện tử không chỉ đơn thuần là chuyển các trang giấy lên máy tính. Giá trị lớn nhất của hệ thống này nằm ở khả năng quản lý toàn diện thông tin sức khỏe của người dân trong suốt cuộc đời.

Khi dữ liệu được số hóa và liên thông, người dân không còn phải mang theo hồ sơ mỗi lần đi khám. Toàn bộ lịch sử khám chữa bệnh, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, đơn thuốc, tiền sử dị ứng và các bệnh nền đều được lưu trữ tập trung và truy cập an toàn khi cần thiết.

—

Banner rộng Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác cho Telegram

Điều quan trọng hơn, người bệnh không còn là đối tượng thụ động trong hệ thống chăm sóc sức khỏe mà trở thành người trực tiếp tham gia quản lý dữ liệu sức khỏe của chính mình. Tại nhiều quốc gia phát triển, người dân đã có thể truy cập hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi lịch sử điều trị, nhận cảnh báo sức khỏe, đặt lịch khám và trao đổi với cơ sở y tế qua nền tảng số.

Mô hình này tạo ra sự thay đổi căn bản trong quan hệ giữa người bệnh và hệ thống y tế. Khi có quyền tiếp cận thông tin đầy đủ, người dân chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe, tuân thủ điều trị và phòng ngừa bệnh tật. Đây chính là triết lý cốt lõi của y tế số hiện đại: lấy người bệnh làm trung tâm thay vì lấy cơ sở y tế làm trung tâm.

Nền tảng xây dựng hệ sinh thái y tế số và bệnh viện thông minh

PGS.TS Trần Quý Tường phân tích, hồ sơ bệnh án điện tử là nền tảng cốt lõi để xây dựng bệnh viện thông minh và phát triển hệ sinh thái y tế số. Khi dữ liệu sức khỏe được cập nhật liên tục và kết nối liên thông, ngành y tế có thể chuyển từ mô hình tập trung vào điều trị bệnh sang quản lý sức khỏe toàn diện và phòng bệnh chủ động.

Các hệ thống số hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch hay ung thư; đồng thời tự động nhắc lịch khám định kỳ, theo dõi quá trình điều trị và hỗ trợ người dân tuân thủ khuyến cáo y tế.

Không chỉ mang lại lợi ích cho người dân, hồ sơ bệnh án điện tử còn giúp giảm gánh nặng hành chính cho nhân viên y tế, tiết kiệm chi phí lưu trữ, nâng cao hiệu quả quản trị bệnh viện và tối ưu hóa nguồn lực toàn hệ thống.

Dữ liệu số hóa - nền tảng cho trí tuệ nhân tạo trong y tế

Dữ liệu y tế số hóa còn là nền tảng quan trọng để phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong y tế. Trong tương lai, AI có thể hỗ trợ bác sĩ đọc phim X-quang, CT, MRI; cảnh báo tương tác thuốc; dự báo nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim; phát hiện sớm biến chứng nguy hiểm và hỗ trợ đưa ra quyết định điều trị dựa trên bằng chứng.

Tuy nhiên, AI chỉ hoạt động hiệu quả khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu đầy đủ, chính xác và được chuẩn hóa. Đó là lý do nhiều chuyên gia nhận định hồ sơ bệnh án điện tử chính là "trái tim" của bệnh viện thông minh và là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số y tế tại Việt Nam.

Banner sau bài viết Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác với hình minh họa gia đình

Trong bối cảnh cả nước đã có hơn 1.200 cơ sở khám chữa bệnh triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, chiếm gần 74% tổng số cơ sở khám chữa bệnh, quá trình chuyển đổi từ bệnh án giấy sang môi trường số đang diễn ra mạnh mẽ.

Không chỉ là câu chuyện ứng dụng công nghệ, đây còn là bước chuyển quan trọng nhằm xây dựng một nền y tế hiện đại hơn, kết nối hơn và nhân văn hơn, nơi người dân thực sự trở thành trung tâm của mọi hoạt động chăm sóc sức khỏe.