Cách xử trí dị vật trong mắt đúng cách để bảo vệ thị lực
BS.CKI Nguyễn Đức Huy, chuyên gia từ Chuyên khoa Mắt Công nghệ cao tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, chia sẻ rằng dị vật rơi vào mắt là tình huống phổ biến trong sinh hoạt hàng ngày. Các dị vật có thể bao gồm bụi bẩn, côn trùng, cát, hoặc thậm chí là mảnh kim loại và gỗ. Nếu không xử trí đúng cách, mắt có thể bị trầy xước giác mạc, dẫn đến viêm nhiễm và ảnh hưởng lâu dài đến thị lực. Dưới đây là các bước chi tiết để xử lý khi có vật lạ trong mắt, giúp giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sức khỏe đôi mắt.
Giữ bình tĩnh và tránh dụi mắt
Theo bác sĩ Huy, phản xạ tự nhiên của nhiều người khi có dị vật rơi vào mắt là dụi mạnh. Tuy nhiên, hành động này có thể khiến dị vật cọ xát vào giác mạc, gây trầy xước hoặc đẩy dị vật đi sâu hơn. Khi cảm thấy cộm, xốn hoặc đau nhói trong mắt, điều quan trọng là phải giữ bình tĩnh, hạn chế chớp mắt liên tục và tuyệt đối không dùng tay dụi mắt. Việc này giúp ngăn ngừa tổn thương thêm và tạo điều kiện cho các bước xử trí tiếp theo.
Rửa tay sạch trước khi xử trí
Trước khi chạm vào vùng mắt, cần rửa tay sạch bằng xà phòng và nước sạch. Tay bẩn có thể mang theo vi khuẩn, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nếu tiếp xúc với mắt. Đây là bước cơ bản nhưng rất quan trọng để đảm bảo an toàn trong quá trình xử lý dị vật.
Quan sát dị vật cẩn thận
Khi dị vật rơi vào mắt và bạn chỉ có một mình, hãy đứng trước gương, nhẹ nhàng kéo mí mắt trên và dưới để quan sát vị trí của dị vật. Trong nhiều trường hợp, dị vật chỉ là hạt bụi nhỏ nằm trên bề mặt kết mạc hoặc mí mắt. Nếu có thể nhìn thấy rõ và dị vật không sắc nhọn, bạn có thể thực hiện các bước xử trí an toàn tiếp theo. Bác sĩ Huy đã chia sẻ kinh nghiệm xử trí dị vật trong mắt trái của một người đàn ông, minh họa cho tầm quan trọng của việc quan sát kỹ lưỡng.
Rửa mắt bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý
Bác sĩ Huy cho biết, với các dị vật nhỏ như bụi hoặc cát, có thể chớp mắt nhiều lần để nước mắt tự nhiên cuốn dị vật ra ngoài. Nếu phương pháp này không hiệu quả, hãy rửa mắt bằng nước sạch hoặc dung dịch nước muối sinh lý 0,9%. Khi rửa, nghiêng đầu về phía mắt bị dị vật, mở mắt nhẹ nhàng để dòng nước chảy từ trong ra ngoài, tránh làm dị vật trôi sang mắt còn lại. Điều này giúp loại bỏ dị vật một cách an toàn và hiệu quả.
Lấy dị vật ra bằng gạc sạch nếu cần thiết
Nếu dị vật vẫn nằm ở bề mặt mắt sau khi rửa, có thể sử dụng gạc sạch, mềm hoặc khăn sạch đã được làm ẩm để nhẹ nhàng chạm và lấy dị vật ra. Tuyệt đối không dùng vật cứng, đầu nhọn hay tăm bông khô để lấy dị vật, vì chúng dễ gây tổn thương giác mạc và làm tình trạng trầm trọng hơn.
Không tự xử trí khi dị vật nguy hiểm
Nếu dị vật là mảnh kim loại, thủy tinh, gỗ hoặc vật sắc nhọn, tuyệt đối không cố gắng lấy ra tại nhà. Ngoài ra, khi mắt đau nhiều, chảy nước mắt liên tục, đỏ dữ dội, nhìn mờ hoặc có máu, cần che nhẹ mắt bằng gạc sạch và đến cơ sở y tế chuyên khoa Mắt càng sớm càng tốt. Việc tự xử trí trong những trường hợp này có thể dẫn đến tổn thương mắt nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng lâu dài đến thị lực.
Theo dõi sau khi lấy dị vật
Bác sĩ Huy cảnh báo rằng sau khi dị vật được lấy ra, nếu cảm giác cộm, đau rát kéo dài, mắt đỏ hoặc nhìn không rõ, người bệnh nên tới bệnh viện có chuyên khoa Mắt để khám. Bác sĩ sẽ kiểm tra xem giác mạc có bị trầy xước hay nhiễm trùng hay không, và có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt phù hợp để hỗ trợ hồi phục. Việc theo dõi này giúp đảm bảo mắt được chăm sóc đúng cách và ngăn ngừa biến chứng.
Dị vật rơi vào mắt tuy là tai nạn nhỏ nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu xử trí sai cách. Thực hiện đúng các bước sơ cứu và biết khi nào cần đến bác sĩ sẽ giúp bảo vệ thị lực, tránh những biến chứng không mong muốn. Độc giả có thể gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa để được bác sĩ giải đáp chi tiết hơn.
