Nguyên nhân trẻ hóa ung thư đại trực tràng và biện pháp phòng ngừa
Hiện nay, tình trạng ung thư đại trực tràng ngày càng xuất hiện nhiều ở người trẻ tuổi, nhưng nguyên nhân chính xác của sự "trẻ hóa" này vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, theo tổng hợp từ các chuyên gia ung thư đăng trên The Conversation (Úc), nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa một số thói quen ăn uống và lối sống với nguy cơ mắc bệnh thấp hơn.
Chế độ ăn giàu chất xơ: Yếu tố bảo vệ quan trọng
Chế độ ăn giàu chất xơ thường được liên kết với nguy cơ ung thư đại trực tràng thấp hơn đáng kể. Chất xơ đóng vai trò thiết yếu trong việc hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột bằng cách nuôi dưỡng các vi khuẩn có lợi, thúc đẩy quá trình tiêu hóa và rút ngắn thời gian các chất kích thích tiềm ẩn lưu lại trong đại tràng. Điều này đồng nghĩa với việc nên thường xuyên bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ vào bữa ăn hàng ngày.
Theo trang sức khỏe Clean Plates (Mỹ), các thực phẩm nên ưu tiên bao gồm:
- Đậu và đậu lăng
- Ngũ cốc nguyên hạt
- Trái cây tươi
- Rau xanh các loại
Hạn chế thịt đỏ và thịt chế biến sẵn
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm chất gây ung thư đã được xác định, trong khi thịt đỏ được xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư dựa trên nhiều nghiên cứu quan sát dài hạn. Điều này không có nghĩa là mọi người cần phải loại bỏ hoàn toàn các món như thịt bò hay bít tết, nhưng việc tiêu thụ thường xuyên các loại thịt nguội, xúc xích hoặc thịt chế biến sẵn cần được cân nhắc kỹ lưỡng để bảo vệ sức khỏe.
Vai trò của hoạt động thể chất
Nhiều nghiên cứu trên quy mô dân số cho thấy việc vận động thường xuyên có liên quan mật thiết đến nguy cơ ung thư đại trực tràng thấp hơn. Tập luyện thể chất có thể tác động đến nhiều cơ chế trong cơ thể cùng lúc, bao gồm giảm viêm, cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ quá trình tiêu hóa diễn ra hiệu quả hơn.
Cân nặng và sức khỏe chuyển hóa cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc phòng ngừa ung thư. Béo phì và lối sống ít vận động kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. Điều quan trọng không phải là đạt một con số cụ thể trên cân nặng, mà là duy trì sức khỏe chuyển hóa tốt thông qua vận động đều đặn và chế độ ăn cân bằng, đầy đủ dinh dưỡng.
Ai nên tầm soát ung thư đại trực tràng?
Các triệu chứng của ung thư đại trực tràng đôi khi khá âm thầm và không rõ ràng, đó cũng là lý do khiến nhiều bệnh nhân trẻ tuổi chủ quan và bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm. Một số dấu hiệu cần đặc biệt chú ý bao gồm:
- Thay đổi thói quen đi tiêu kéo dài trong vài tuần liên tục
- Có máu trong hoặc trên phân
- Đau bụng hoặc co thắt bụng kéo dài không rõ nguyên nhân
- Mệt mỏi không rõ nguyên nhân
- Sụt cân không chủ ý
Nếu bạn từ 45 tuổi trở lên, các hướng dẫn hiện nay từ Hiệp hội Ung thư Mỹ (ACS) khuyến nghị nên bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng định kỳ. Đối với những người dưới 45 tuổi nhưng có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát sớm hơn để chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ và phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm nhất có thể.
